Τη μετα-ανάλυση 522 διπλά τυφλών, τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών έκαναν ερευνητές του Τμήματος Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Αντρέα Τσιπριάνι.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Lancet και αφορούσαν σε 21 αντικαταθλιπτικά, που χρησιμοποιούνται ευρέως. Σε όλο τον κόσμο ζουν 350 εκατομμύρια άνθρωποι, οι οποίοι πάσχουν από κατάθλιψη.

Ελήφθησαν υπόψη δοκιμές που έγιναν μεταξύ 1979-2016 σε σχεδόν 117.000 ασθενείς, από τους οποίους οι 87.000 είχαν πάρει αντικαταθλιπτικά και οι 30.000 placebo, δηλαδή εικονικό φάρμακο. Διαπιστώθηκε ότι όλα ανεξαιρέτως τα φάρμακα, πλην ενός, αποδείχθηκαν καλύτερα από τα εικονικά. 

«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαθέσιμη βάση δεδομένων ελεύθερης πρόσβασης, που δίνει κατεύθυνση σε ασθενείς και γιατρούς για βέλτιστες θεραπευτικές αποφάσεις.

Διαπιστώσαμε ότι τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα αντικαταθλιπτικά είναι πιο αποτελεσματικά από την εικονική αγωγή, και, μάλιστα, σε κάποιους είναι πιο αποτελεσματικά από άλλους. Τα ευρήματά μας αφορούν σε ενήλικες που έχουν βιώσει πρώτο ή δεύτερο επεισόδιο κατάθλιψης, δηλαδή στη μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών. Τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να είναι ένα αποτελεσματικό μέσο για την θεραπεία της μείζονος κατάθλιψης, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι θα πρέπει να θεωρούνται α' γραμμής θεραπεία.

Οι ασθενείς θα πρέπει να γνωρίζουν τα οφέλη των αντικαταθλιπτικών και να επιλέγουν μαζί με τον γιατρό τους την κατάλληλη αγωγή», εξήγησε ο κύριος συγγραφέας της μετα-ανάλυσης Δρ. Τσιπριάνι. 

Κάποια αντικαταθλιπτικά ήταν πιο αποτελεσματικά από άλλα. Η αγομελατίνη, η αμιτριπτυλίνη, η εσιταλοπράμη, η μιρταζαπίνη, η παροξετίνη, η βενλαφαξίνη και η βορτιοξετίνη είναι πιο αποτελεσματικές. Αντιθέτως, λιγότερο αποτελεσματικές ήταν οι: φλουοξετίνη, φλουβοξαμίνη, ρεβοξετίνη και τραζομπόνη. 

Οι ερευνητές επισήμαναν ότι τα στοιχεία της μεταανάλυσης κάλυψαν διάστημα θεραπείας οκτώ εβδομάδων και μπορεί να μην ισχύουν εξίσου για μια πιο μακρόχρονη χρήση των φαρμάκων.

«Τα αντικαταθλιπτικά είναι αποτελεσματικά φάρμακα, αλλά δυστυχώς γνωρίζουμε ότι περίπου το ένα τρίτο των ασθενών με κατάθλιψη δεν ανταποκρίνεται. Με την αποτελεσματικότητα να κυμαίνεται από μικρή έως μέτρια για τα υπάρχοντα φάρμακα, είναι σαφές ότι υπάρχει ακόμη ανάγκη για περαιτέρω βελτίωση των θεραπειών» δήλωσαν οι ερευνητές.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ιωάννη Ιωαννίδη από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, που ήταν ο δεύτερος συγγραφέας της μελέτης: «Η χρήση των αντικαταθλιπτικών αποτελεί ρουτίνα παγκοσμίως, παρόλα αυτά εξακολουθεί να υπάρχει μία σημαντική διαμάχη σχετικά με το πόσο αποτελεσματικά και ανεκτά είναι».