Ένα ισχυρό σύστημα πρωτοβάθμιας περίθαλψης, μπορεί να καλύψει την πλειονότητα των χρόνιων περιστατικών, χωρίς κάν την παραπομπή σε γιατρό ειδικότητας, ενώ μπορεί να οδηγήσει και σε μείωση της χρήσης υπηρεσιών υγείας, συνολικά.

Γι΄ αυτό η αξιολόγηση των συστημάτων υγείας μπορεί να συμβάλλει στη λήψη των ενδεδειγμένων αποφάσεων που μπορούν να οδηγήσουν και σε μείωση των δαπανών υγείας, τελικά.

Τα συστήματα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αποτελούν ταυτόχρονα ένα δυναμικό περιβάλλον, που χρειάζεται να προσαρμόζεται συνεχώς στις ανάγκες των ασθενών. Και οι απαιτούμενες αλλαγές μπορούν να υποστηρίζονται από την αξιολόγηση των επιδόσεων του συστήματος, συμπεριλαμβάνοντας όλους τους επαγγελματίες υγείας που μπορούν να απασχολουνται σε αυτό, συμπεριλαμβάνοντας οδοντιάτρους, διαιτολόγους, γενικούς γιατρούς, νοσηλευτές, μαίες, οπτομέτρες, φαρμακοποιούς, φυσιοθεραπευτές, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς.

Όσο περισσότερες οι ειδικότητες, τόσο καλύτερες οι επιδόσεις του συστήματος ΠΦΥ, καθώς ενισχύεται η πρόσβαση και κάλυψη των ασθενών, με ολιστική αντιμετώπιση των περιστατικών

Τα παραπάνω επισημαίνονται στην έκθεση της Ομάδας ειδικών στην Αξιολόγηση συστημάτων υγείας της Ε.Ε. για την αναμόρφωση της μεθοδολογίας των μέσων αξιολόγησης.

Η έκθεση επισημαίνει τρία σημεία επιτυχών επιδόσεων στην αξιολόγηση της ΠΦΥ:

  • πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πολυπλοκότητα της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, αντιμετωπίζοντας πολλά στοιχεία ως αλληλένδετες συνιστώσες. Όσον αφορά τον σχεδιασμό των μοντέλων αξιολόγησης, υπάρχει πρόκληση να ευθυγραμμιστούν οι μεθοδολογίες, οι δείκτες με την οργανωτική δομή της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και οι σχέσεις μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερομένων. Όταν πρόκειται για την εφαρμογή της εκτίμησης της απόδοσης, συμπεριλαμβάνονται η δέσμευση και οι ικανότητες για τη διαχείριση των διαδικασιών μέτρησης, η λογοδοσία για τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά τις εκτιμήσεις και η κατεύθυνση της αλλαγής και του μετασχηματισμού στη βάση των αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν. Δεν υπάρχει κανένας καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί η εκτέλεση πρωτοβάθμιας φροντίδας.
  • η αξιολόγηση των επιδόσεων πρέπει να ενσωματωθεί στις διαδικασίες πολιτικής. Ο προσδιορισμός των καλύτερων τρόπων για να γίνει αυτό εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση στις περισσότερες χώρες, καθώς παραμένει το χάσμα στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η αξιολόγηση επιδόσεων επηρεάζει τις πολιτικές.
  • η επιτάχυνση της απόδοσης χάρη στα συστήματα απόδοσης δεν θα είναι δυνατή χωρίς την οικοδόμηση μιας κουλτούρας αριστείας. Μια κουλτούρα αριστείας δημιουργεί στέρεα θεμέλια για την αλλαγή, δεδομένου ότι συμβάλλει στη δημιουργία συναίνεσης για τη δημιουργία οργανωτικών ικανοτήτων και ενός πλαισίου το οποίο εξουσιοδοτεί, επικεντρώνει και δεσμεύει όλους τους πρωτοβάθμιους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας, εξοπλίζοντας τους με τη νοοτροπία και τις δεξιότητες που απαιτούνται για να επικεντρωθούν στη δημιουργία των επιθυμητών αποτελεσμάτων. Αυτή η κουλτούρα διαταράσσει την προσέγγιση της "δουλειάς ως συνήθως" (business as usual) η οποία μπορεί να οδηγήσει ακούσια σε μέτριες προσδοκίες μέσω των παρωχημένων τρόπων παροχής πρωτοβάθμιας περίθαλψης τη στιγμή των αλλαγών, π.χ. μέσω μη τήρησης ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων, "περιχαρακωμένης" εργασίας χωρίς συνεργασία μεταξύ τμημάτων πρωτοβάθμιας περίθαλψης, μη προσαρμογή των εκπαιδευτικών μοντέλων σε αλλαγές καθηκόντων στα διάφορα επίπεδα πρωτοβάθμιας περίθαλψης και μεταξύ ειδικών και γενικών ιατρών κλπ.

Στις επισημάνσεις της επιτροπής για τη βελτίωση των συστημάτων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας περιλαμβάνονται:

  • Η βελτίωση των συστημάτων πληροφορικής της ΠΦΥ
  • Η μεθοδολογία αξιολόγησης θα πρέπει να σχεδιαστεί σε υψηλά επίπεδα αριστείας σε ευρύ πεδίο υπηρεσιών, συνεχόμενη παροχή περίθαλψης, συντονισμό των διαφόρων επιπέδων περίθαλψης, προσβασιμότητα, ποιότητα υπηρεσιών και κυρίως αποτελεσματικότητα περίθαλψης και επιρροή στη βελτίωση του τρόπου ζωής του πληθυσμού

Προαπαιτούμενα
Ως προαπαιτούμενα για την επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων αξιολόγησης, αναφέρει η Επιτροπή ότι η αξιολόγηση θα πρέπει να γίνεται σε όλα τα επίπεδα του συστήματος, ξεκινώντας από τις αρχές που σχεδιάζουν την πολιτική, αλλά και στους παρόχους υγείας και το κοινό και τους ασθενείς.
Χρειάζεται επίσης θεσμοθέτηση της αποτελεσματικότητας με διαφάνεια και διαθέσιμα στοιχεία, χρήση χρηματοδοτικών μοντέλων που οδηγούν στην αριστεία σε όλα τα επίπεδα, μετρήσιμα αποτελέσματα στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας με επαρκή χρηματοδότηση των παρόχων, συνυπολογισμό της άποψης των ασθενών για τις παρεχόμενες υπηρεσίες, προσαρμοστικότητα του συστήματος στις δημογραφικές, επιδημιολογικές τάσεις, την τεχνολογία και τις νέες παρεμβατικές μεθόδους, προσέγγιση των περιστατικών με συγκεκριμένους στόχους, λαμβάνοντας υπόψιν την συννοσηρότητα, τις διαφορετικές ηλικίες, εθνότητες, κοινωνικο-οικονομικές ομάδες, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση όλων των περιστατικών.
Κυρίως όμως, θεωρεί απαραίτητη την δημιουργία κουλτούρα αριστείας, η οποία πρέπει να ακολουθείται σταθερά, με όλους τους εμπλεκόμενους να γνωρίζουν τη θέση και το ρόλο τους στο σύστημα, αναλαμβάνοντας ευθύνες και δράσεις που τους αναλογούν, σε ημερήσια βάση.