Το κόστος του συνδρόμου της αποτυχημένης μέσης για την παγκόσμια οικονομία ανέρχεται σε δεκάδες δις δολάρια, αν λάβουμε υπόψη ότι το 9,4% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από χρόνια οσφυαλγία και ένα μεγάλο ποσοστό από αυτούς καταφεύγει σε επέμβαση για την αντιμετώπιση του πόνου. Το ποσοστό, δε, των πασχόντων από πόνους στη μέση αυξάνεται όσο γερνάει ο πληθυσμός.

«Το σύνδρομο αποτυχημένης μέσης (failed back surgery syndrome – FBSS) είναι η κατάσταση εκείνη, όπου υπάρχει εμμένων πόνος στη μέση ή σε κάποιο πόδι αγνώστου αιτιολογίας και μετά την χειρουργική επέμβαση, που έγινε με σκοπό να θεραπευτεί αυτός ο πόνος. Μάλιστα, πρέπει να σημειωθεί ότι σε καμία άλλη πάθηση δεν υπάρχει αντίστοιχο σύνδρομο.

Δεν υπάρχει, δηλαδή, σύνδρομο αποτυχημένης χολής, σύνδρομο αποτυχημένου ισχίου κτλ, κάτι το οποίο δείχνει και την σοβαρότητα της κατάστασης αυτής» αναφέρει ο διαπρεπής, στρατιωτικός ιατρός, νευροχειρουργόςστο 401 ΓΣΝΑ Παναγιώτης Κυριακόγγονας.

«Είναι δυνατόν ο πόνος αυτός να εμφανίζεται αμέσως μετά το χειρουργείο, ή σε μεταγενέστερο στάδιο».

Πολυπαραγοντικά τα αίτια

Σύμφωνα με μελέτες τα αίτια του συνδρόμου  είναι πολυπαραγοντικά και θα πρέπει να αναζητηθούν τόσο στο καθαρά ιατρικό κομμάτι, όσο και σε κοινωνικοοικονομικές και ψυχολογικές συνθήκες.

Τα καθαρά ιατρικά αίτια, που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του συνδρόμου, σύμφωνα με τους νευροχειρουργούς είναι:

ØΛανθασμένη αρχική διάγνωση του προβλήματος (ελλιπής απεικονιστικός έλεγχος,  ανακολουθία κλινικής εικόνας και ευρημάτων από τις εξετάσεις, κτλ),

Ø Λανθασμένη επιλογή του είδους της χειρουργικής επέμβασης (για παράδειγμα, το είδος του χειρουργείου που γίνεται σε μία απλή δισκοκήλη είναι διαφορετικό με αυτό που γίνεται σε μία σπονδυλολίσθηση),

Ø Συνεχιζόμενη πίεση στις νευρικές ρίζες είτε από υπόλειμμα δισκικού υλικού είτε από ύπαρξη οστεοφύτων,

Ø Υποτροπή δισκοκήλης στο επίπεδο του χειρουργείου είτε δημιουργία νέας σε άλλο σημείο,

Ø Σύνδρομο παρακείμενου επιπέδου (adjacentsegmentdisease– ASD) με αλλοιώσεις σε γειτονικό επίπεδο από αυτό που χειρουργήθηκε (συνήθως εμφανίζεται μετά από σπονδυλοδεσία),

Ø Δημιουργία αστάθειας της σπονδυλικής στήλης,

ØΑστοχία υλικών σπονδυλοδεσίας

Ø Μετεγχειρητική αραχνοειδίτιδα ή/και ανάπτυξη μετεγχειρητικών ουλών,

ØΤραυματισμός νευρικών στοιχείων κατά τη διάρκεια του χειρουργείου

ØΜυϊκός σπασμός των παρασπονδυλικών μυών,

Ø Φυσιολογική εκφύλιση της σπονδυλικής στήλης με την αύξηση της ηλικίας,

Ø Δημιουργία μετεγχειρητικού αιματώματος,

Ø Μη συμμόρφωση μετά την χειρουργική επέμβαση στις ιατρικές οδηγίες.

 Αναγκαία η ψυχιατρική εξέταση

Σύμφωνα με τον κ. Κυριακόγγονα, στα ιατρικά αίτια εντάσσεται και η ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο και για τον λόγο αυτό κρίνεται αναγκαία η προεγχειρητική ψυχιατρική εξέταση του ασθενούς.

«Υπάρχουν πολλές μελέτες που δείχνουν ότι η κατάθλιψη είναι ένας ιδιαίτερα αρνητικός παράγοντας στην ομαλή μετεγχειρητική εξέλιξη και πορεία του ασθενούς, όπως επίσης και άλλες διαταραχές (σε μικρότερο βαθμό), όπως οι έντονες αγχώδεις εκδηλώσεις ή οι νευρώσεις. Γι΄ αυτό το λόγο στις ΗΠΑ η USPSTF (United States Preventive Services Task Force) προτείνει την προεγχειρητική ψυχιατρική εκτίμηση όλων των ασθενών που πρόκειται να χειρουργηθούν στη σπονδυλική στήλη και πάσχουν από κάποια ψυχική και ψυχολογική διαταραχή».

Επίσης σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση του συνδρόμου παίζουν και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση του ασθενούς. Εχει αποδειχθεί με παγκόσμιες μελέτες, ότι οι ασθενείς οι οποίοι προσδοκούν δευτερογενές όφελος, όπως για παράδειγμα συνεχιζόμενες αναρρωτικές άδειες ή αναπηρικά επιδόματα, στατιστικά εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερο ποσοστό του συνδρόμου σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό και μάλιστα αυτή είναι και η συνηθέστερη αιτία του συνδρόμου.