Πληρωμές ληξιπρόθεσμων οφειλών, εισαγωγή σταδιακά του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και παροχή καθολικής υγειονομικής περίθαλψης προβλέπει το σχέδιο προϋπολογισμού του 2016 που κατατέθηκε χθες στη Βουλή από τον υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο.

Για τον ισοσκελισμό δαπανών και εσόδων στα νοσοκομεία, τον ΕΟΠΥΥ και το ΠΕΔΥ, προβλέπονται αυξημένες επιχορηγήσεις, λόγω υστέρησης του ΕΟΠΥΥ στις πληρωμές προς τα νοσοκομεία, εξαιτίας των καθυστερήσεων καταβολής εισφορών από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Εντούτοις, ο προϋπολογισμός για την υγεία προβλέπεται ασφυκτικός, αφού για πρώτη φορά στις επιχορηγήσεις των νοσοκομείων περιλαμβάνεται και η μισθοδοσία τους.

Διπλασιασμός των εσόδων για το σύστημα υγείας αναμένεται να προκύψει από την αύξηση της εισφοράς περίθαλψης των συνταξιούχων από 4% σε 6% καθώς οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τα έσοδα σε 714 εκ. ευρώ το 2016 από 352 εκατ. ευρώ στο 2015.

Οι υπερβάσεις δαπανών για εξωνοσοκομειακή περίθαλψη από κλινικές, διαγνωστικά κέντρα και ιδιώτες παρόχους υπηρεσιών υγείας θα αντιμετωπιστούν με clawback και rebate, ενώ για τη μείωση του κόστους των φαρμάκων προωθείται και η νοσοκομειακή χρήση γενοσήμων κατά 50% ως το τέλος του 2015 και κατά 60% ως το τέλος του 2016.
Αύξηση εσόδων αναμένεται επίσης να φέρει η επαναφορά του 5ευρου στα νοσοκομεία, ενώ μείωση των δαπανών στα νοσοκομεία θα προκύψουν προμήθειες φαρμάκων στα νοσοκομεία βάσει δραστικής ουσίας σε ποσοστό 66% ως το τέλος του έτους και 75% ως το τέλος του 2016, πλήρη εφαρμογή των Κλειστών Ενοποιημένων Νοσηλίων κλπ.
Το σχέδιο του νέου προϋπολογισμού αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:
"Θετικά αποτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε έγγραφό της το νέο πρόγραμμα ως προς τις επιπτώσεις που θα έχει σε κοινωνικό επίπεδο και συμπεραίνει ότι «αν τα μέτρα εφαρμοστούν πλήρως και εγκαίρως θα βοηθήσουν την Ελλάδα να επιστρέψει στη σταθερότητα και την ανάπτυξη τόσο με οικονομικά όσο και με κοινωνικά βιώσιμο τρόπο και θα συμβάλουν στην ικανοποίηση των πιο πιεστικών κοινωνικών αναγκών και προκλήσεων στην Ελλάδα». 
Τα κυριότερα σημεία της έκθεσης είναι:  Η σταδιακή εισαγωγή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και η παροχή καθολικής υγειονομικής περίθαλψης".
Σε άλλο σημείο, σημειώνεται ότι στο 2015 έχουν περιληφθεί μεταξύ άλλων και: 
•    η αυξημένη δαπάνη για την χορήγηση του ΕΚΑΣ,
•    η αυξημένη επιχορήγηση στα νοσοκομεία για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών,
•    η δαπάνη για την έκτακτη οικονομική ενίσχυση των οικονομικά ασθενέστερων για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ανθρωπιστικής κρίσης

ΔΑΠΑΝΕΣ
Σε ότι αφορά τις δαπάνες για ασφάλιση, περίθαλψη και κοινωνική προστασία, επισημαίνεται πως οι δαπάνες αυτές εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν σε 14.489 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 558 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του Προϋπολογισμού του 2015, λόγω ενίσχυσης των σχετικών δαπανών από το αποθεματικό, η οποία αποδίδεται κυρίως: 
•    στην αύξηση της δαπάνης για καταβολή του ΕΚΑΣ, λόγω ένταξης μεγαλύτερου αριθμού δικαιούχων, 
•    στην πρόσθετη χρηματοδότηση των νοσοκομείων, ως αντιστάθμισμα της μειωμένης χρηματοδότησής τους από τον ΕΟΠΥΥ και  
•    στη δαπάνη για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης.

ΕΣΟΔΑ
Στα έσοδα, προβλέπεται αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, η οποία οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση του ποσοστού της εισφοράς για υγειονομική περίθαλψη, όλων των φορέων κύριας ασφάλισης από 4% σε 6% επί των κυρίων συντάξεων και στη θέσπιση αντίστοιχης εισφοράς στις επικουρικές συντάξεις (ν.4334/2015), με εκτιμώμενη απόδοση εσόδων ύψους 352 εκατ. ευρώ στο 2015 και 714 εκατ. ευρώ στο 2016. 

Νοσοκομεία – Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (ΠΕΔΥ) 
Ο προϋπολογισμός των νοσοκομείων και του ΠΕΔΥ ως προς το σκέλος των εσόδων αναμένεται ότι θα κινηθεί εντός των ορίων του αρχικού σχεδιασμού, παρά την παρατηρούμενη και στο τρέχον έτος υστέρηση των μεταβιβάσεων από το ασφαλιστικό σύστημα. Η υστέρηση αυτή πρόκειται να αντιμετωπιστεί μερικώς με πρόσθετες μεταβιβάσεις πιστώσεων από τον Τακτικό Προϋπολογισμό. 
Επιπρόσθετα, σημειώνεται ότι στις μεταβιβάσεις από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, λόγω της αλλαγής του τρόπου καταβολής τους σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4316/2014, στα νοσοκομεία περιλαμβάνονται και οι πόροι που θα διατεθούν για την καταβολή των εφημεριών του ιατρικού προσωπικού και των λοιπών παροχών του νοσηλευτικού προσωπικού. Διευκρινίζεται ότι η προς το παρόν εμφανιζόμενη σημαντική σώρευση απλήρωτων υποχρεώσεων, οφείλεται κατά κύριο λόγο στη χρονική υστέρηση της απόδοσης των προϋπολογιζόμενων ποσών για επιχορηγήσεις από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, γεγονός που αναμένεται να εξαλειφθεί πλήρως έως το τέλος του έτους.

Παράλληλα, με βάση τα οριζόμενα στο ν. 4336/2015, το Υπουργείο Υγείας θα πρέπει να προχωρήσει στην επαναφορά προηγούμενων ρυθμίσεων και παρεμβάσεων στο χώρο της υγείας, με σκοπό τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών και ειδικότερα στη βελτίωση της διαχείρισης των νοσοκομείων.

Ενδεικτικά αναφέρονται:  
•    αύξηση των ιδίων εσόδων των νοσοκομείων (επαναφορά του τέλους των 5 ευρώ ή άλλης ισοδύναμης παρέμβασης), 
•    διείσδυση των γενοσήμων φαρμάκων και στους ενδονοσοκομειακούς ασθενείς σε ποσοστό 50% το 2015 και έως 60% το Δεκέμβριο του 2016 επί του συνόλου, 
•    αύξηση του μεριδίου των προμηθειών φαρμακευτικών προϊόντων ανά δραστική ουσία από τα νοσοκομεία στα 2/3 επί του συνόλου έως το Δεκέμβριο του 2015 και στα 3/4 επί του συνόλου έως το Δεκέμβριο του 2016,  
•    περαιτέρω αύξηση του ποσοστού των συνολικών προμηθειών που διενεργούνται συγκεντρωτικά,  κατάρτιση σχεδίου για την πλήρη εφαρμογή του συστήματος των Κλειστών Ενοποιημένων Νοσηλίων (ΚΕΝ) ή άλλης διεθνώς τυποποιημένης διαδικασίας κοστολόγησης των δραστηριοτήτων των νοσοκομείων. 

Εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών 
Τα τελευταία χρόνια υλοποιήθηκε υπό την εποπτεία του Υπουργείου Οικονομικών μια σημαντική δράση που απέβλεπε στη μείωση του συνολικού ύψους των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων της Γενικής Κυβέρνησης, με απώτερο στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας. Η προσπάθεια ξεκίνησε το έτος 2012 με την ενεργοποίηση ενός προγράμματος χρηματοδότησης για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους, με την τήρηση συγκεκριμένων προϋποθέσεων, το οποίο υλοποιήθηκε ως και το έτος 2014. Ως το τέλος του 2014 χρηματοδοτήθηκαν οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης με το συνολικό ποσό των 7,92 δισ. ευρώ περίπου και ποσό 7,75 δισ. ευρώ καταβλήθηκε σε δικαιούχους προς εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Η προσπάθεια αυτή οδήγησε σε σημαντική μείωση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων της Γενικής Κυβέρνησης. Το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης την 31/12/2012 ανέρχονταν στα 9,56 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων και εκκρεμών επιστροφών φόρων, ενώ την 31/12/2014 το ποσό αυτό περιορίστηκε στα 3,77 δισ. ευρώ, ήτοι κατά 60,5%.

Στο πλαίσιο του νέου προγράμματος, βάσει των διατάξεων του ν.4281/2014, ο Κρατικός Προϋπολογισμός θα αναλάβει την υποχρέωση να χρηματοδοτήσει την εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Ειδικότερα, θα επιχορηγηθούν οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους που δημιουργήθηκαν μετά την 1/1/2012, ενώ προτεραιότητα θα δοθεί και πάλι στους τομείς υγείας, πρόνοιας και κοινωνικής ασφάλισης. Για το σκοπό αυτό θα εγγραφούν οι απαραίτητες πιστώσεις στον Προϋπολογισμό του 2016. Εφόσον οι φορείς εντείνουν τις προσπάθειες εκκαθάρισης και εξόφλησης των υποχρεώσεών τους, εκτιμάται ότι ως το τέλος του 2016 θα έχουν μειωθεί σημαντικά οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της Γενικής Κυβέρνησης προς τρίτους.

ΕΟΠΥΥ
Από τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ προκύπτει αύξηση των υποχρεώσεών του, κυρίως στην κατηγορία των λοιπών παροχών ασθένειας (διαγνωστικές εξετάσεις, νοσήλια ιδιωτικών κλινικών, φυσικοθεραπείες, συμβεβλημένοι γιατροί, δαπάνες ασφαλισμένων ΕΟΠΥΥ), αλλά και στη φαρμακευτική δαπάνη. Το αυξημένο ύψος των υποχρεώσεων αυτών αντιμετωπίζεται, στο μεγαλύτερο μέρος του, με την εφαρμογή μηχανισμών αυτόματης επιστροφής (clawback) και κλιμακούμενου ποσοστού επιστροφής (rebate) ώστε να τηρηθούν τα καθορισμένα όρια δαπανών για τις συγκεκριμένες κατηγορίες. 

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του ν.4336/2015 και στο πλαίσιο της Συμφωνίας Δημοσιονομικών Στόχων και Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων προωθείται η υλοποίηση δράσεων με στόχο τον έλεγχο και τη χρήση με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, των δημοσίων δαπανών στον χώρο της υγείας. 

Ενδεικτικά προβλέπονται δράσεις που επηρεάζουν την τιμή και τη ζήτηση των φαρμακευτικών σκευασμάτων και κατά συνέπεια και τη φαρμακευτική δαπάνη του ΕΟΠΥΥ. Ειδικότερα, προβλέπεται: 
•    η πλήρης επαναφορά της συνταγογράφησης φαρμάκων κατά τη διεθνή ονομασία τους (INN Prescription) αλλά και η εκ νέου επιβολή κυρώσεων και ποινών για παραβιάσεις των σχετικών κανόνων,
•    η μείωση κατά 50% των τιμών των φαρμάκων, μετά τη λήξη της περιόδου προστασίας τους.