Στην Ελλάδα οι ρευματοπαθείς ανέρχονται σε περίπου 3.000.000 (13% του πληθυσμού πάσχει από οστεοαρθρίτιδα, 11% από οσφυαλγία, 4,8% από αυχεναλγία, 4,5% από οστεοπόρωση και 2,1% από τα σοβαρά αυτοάνοσα φλεγμονώδη συστηματικά ρευματικά νοσήματα, ενώ 1 στα 1000 παιδιά πάσχει από νεανική αρθρίτιδα).

Η 12η Οκτωβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Αρθρίτιδας (World Arthritis Day - WAD). Το φετινό μήνυμα, καθορισμένο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγεία (WHO), είναι: “It’s in your hands, take action” και έχει ως στόχους:

-Την ενημέρωση της ιατρικής κοινότητας, των άλλων επαγγελματιών υγείας, των ανθρώπων που πάσχουν από αυτές τις νόσους και εκείνων που τους φροντίζουν, αλλά και του κοινού γενικότερα για τις ρευματικές και τις άλλες μυοσκελετικές παθήσεις.
-Την ευαισθητοποίηση των ΜΜΕ αλλά και της πολιτείας για αυτά τα νοσήματα, ώστε να λαμβάνονται οι κατάλληλες αποφάσεις.
την εξασφάλιση δικτύου υποστήριξης για τους Ρευματοπαθείς και τις οικογένειές τους.

Όπως εξήγησαν τα μέλη της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρίας (ΕΡΕ) σε συνέντευξη τύπου, στις περισσότερες περιπτώσεις των ρευματικών παθήσεων η αιτιολογία παραμένει άγνωστη. Ο τρόπος ζωής (άσκηση, διατροφή, κάπνισμα, επάγγελμα, τόπος διαμονής κ.τ.λ.) και οι κλιματολογικές συνθήκες δεν φαίνεται να σχετίζονται άμεσα με τη παθογένεση των ρευματικών παθήσεων, αλλά μπορούν να επηρεάσουν την εμφάνιση ή την εξέλιξη ορισμένων από αυτά τα νοσήματα. 

Στην Ελλάδα το «Εθνικό Συμβούλιο για τις Ρευματικές Παθήσεις», αποτελούμενο από την Επιστημονική Εταιρεία (Ε.Ρ.Ε. – ΕΠ.Ε.Ρ.Ε.) και όλες τις Ενώσεις Ασθενών με Ρευματοπάθειες, που υπάρχουν στη χώρα, διαμόρφωσε και κατέθεσε στο Υπουργείο Υγείας το «Σχέδιο Δράσης για τις Ρευματικές Παθήσεις», το οποίο αναμένει την έγκριση του ΚΕΣΥ και κατόπιν του Υπουργού Υγείας για την υλοποίηση του.

Το σχέδιο περιλαμβάνει 7 θεματικούς άξονες που αφορούν:

Τις αναγκαίες πολιτικές υγείας και τις μεταρρυθμίσεις στο σύστημα υγείας που χρειάζεται να εφαρμοσθούν.

Την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού.

Την ανάγκη δημιουργίας αρχείων καταγραφής ρευματοπαθών. 

Την υποστήριξη και τη φροντίδα των χρόνιων ρευματοπαθών.

Την ανάπτυξη του εθελοντισμού για τη συμπληρωματική κάλυψη των αναγκών.

Την εκπαίδευση των ιατρών και των άλλων επαγγελματιών υγείας αλλά και των ίδιων των ασθενών και των οικογενειών τους.

Την έρευνα για τις Ρευματικές Παθήσεις (στους τομείς της επιδημιολογίας, της αιτιοπαθογένειας, της κλινικής έρευνας, αλλά και των οικονομικών δεδομένων για την επιβάρυνση του συστήματος υγείας). 

Μεικτές υποεπιτροπές για την προώθηση των παραπάνω δράσεων, αποτελούμενες από ιατρούς, ασθενείς και στελέχη θεσμικών φορέων θα συγκροτηθούν στο Forum των Stakeholders που διοργανώνεται στις 29/11/2015 στα γραφεία της ΕΡΕ-ΕΠΕΡΕ, Μεσογείων 387. Προγράμματα για  την ολοκλήρωση των δράσεων αυτών πρόκειται να ενταχθούν για διεκδίκηση χρηματοδότησης στο νέο ΕΣΠΑ (2014-2020).

Τα ανησυχητικά στοιχεία

Στην Ελλάδα οι ρευματικές παθήσεις αποτελούν την πρώτη κατά σειρά αιτία (μεταξύ όλων των νοσημάτων) χρόνιου προβλήματος υγείας (38,7%), μακροχρόνιας και βραχυχρόνιας σωματικής ανικανότητας (47,2% και 26,2% αντίστοιχα) και ιατρικών επισκέψεων (20,5%), ενώ κατατάσσονται στη δεύτερη θέση ως αιτία κατανάλωσης συνταγογραφούμενων και μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (24,0 και 17,7% αντίστοιχα).

Σύμφωνα με τον κ. Παναγιώτη Τρόντζα, πρόεδρο της Ελληνικής Ρευματολογικής Ετασιρίας, οι ρευματικές παθήσεις προσβάλλουν όλες τις ηλικίες (όχι μόνο τους ηλικιωμένους) και συνοδεύονται από πόνο και ανικανότητα, ενώ, εάν δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα, οδηγούν σε αναπηρία και σε αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα.

Στη χώρα μας εκτιμάται ότι το 25% των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα εγκαταλείπει την εργασία του μέσα στα 5 πρώτα χρόνια από τη διάγνωση, ενώ 1 στους 2 ασθενείς αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε ρευματολόγο και σε κατάλληλη θεραπεία, λόγω της οικονομικής κρίσης που πλήττει περισσότερο τις ευπαθείς ομάδες.

"Υπάρχουν σήμερα σημαντικές ελλείψεις στις δημόσιες δομές υγείας, σε νοσηλευτικό προσωπικό και σε άλλους επαγγελματίες υγείας, ενώ ελάχιστοι ρευματολόγοι (λιγότεροι από το 10%) εργάζονται στο ΕΣΥ ή στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Οι καταστρεπτικές συνέπειες των ρευματικών παθήσεων, που προκαλούνται στα πάσχοντα άτομα, στις οικογένειες τους και στην εθνική οικονομία μπορούν να ελαχιστοποιηθούν, μόνο εάν εφαρμοσθεί η «πρώιμη διάγνωση και η κατάλληλη σύγχρονη θεραπεία»".

Η Ε.Ρ.Ε.-ΕΠ.Ε.Ρ.Ε. διεξάγει περιοδικά, σε συνεργασία με την εταιρεία GPO, κοινωνική έρευνα αγοράς για την «αποτύπωση της αναγνωρισιμότητας των Ρευματικών Παθήσεων και τη χρήση Ρευματολογικών Υπηρεσιών από το Γενικό Πληθυσμό».

Τα αποτελέσματα του α΄ κύματος της έρευνας (Οκτώβριος 2014) καταδεικνύουν ελλιπή αναγνώριση από το ευρύ κοινό πολλών από τις ρευματικές παθήσεις, καθυστερημένη παραπομπή των ασθενών στις υπηρεσίες ρευματολόγου, δυσκολία πρόσβασης σε ρευματολογικές υπηρεσίες ασθενών με οικονομική αδυναμία τα τελευταία χρόνια της οικονομικής κρίσης, ανάγκη περαιτέρω ενημέρωσης για τις ρευματικές παθήσεις από έγκυρες πηγές. Η έρευνα συνεχίζεται με το β΄κύμα (Οκτώβριος 2015) και συμπληρώνεται με ποιοτική έρευνα σε δείγμα ασθενών.  

Εκστρατεία ενημέρωσης

Η Ε.Ρ.Ε.-ΕΠ.Ε.Ρ.Ε. έχει ξεκινήσει από το 2014 την «Πανελλήνια Ενημερωτική Εκστρατεία» για την ενημέρωση και για την ευαισθητοποίηση του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις, με σύνθημα: «Πρώιμη διάγνωση – Έγκαιρη παρέμβαση».

Η Εκστρατεία περιλαμβάνει πλειάδα δράσεων όπως:

Έκδοση εντύπων και ευρεία εντυποδιανομή με events δρόμου.
Ενίσχυση και διαδραστική ανάπτυξη του ιστότοπου ενημέρωσης κοινού  www.tosomasoumilaei.gr και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Εκδηλώσεις ενημέρωσης κοινού στην επαρχία.
Εκπαίδευση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Εκπομπή ραδιοφωνικών, τηλεοπτικών και διαδικτυακών μηνυμάτων.
Διαφημιστική καμπάνια στα λεωφορεία της Αθήνας.
Στελέχωση με εθελοντές των κοινωνικών ιατρείων των «Γιατρών του Κόσμου» για την κάλυψη των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού              (ανασφάλιστοι, οικονομικά, ΑΜΕΑ, κάτοικοι δυσπρόσιτων περιοχών).

Σε αυτό το πλαίσιο διοργανώνεται τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 ανοιχτή κεντρική εκδήλωση κοινού (με ελεύθερη είσοδο) στο συνεδριακό κέντρο του Μεγάρου Μουσικής (αίθουσα Σκαλκώτας), με τη συμμετοχή και θεσμικών παραγόντων.

Στην εκδήλωση, που θα διαρκέσει από τις 17:30 έως τις 21:30, περιλαμβάνονται:

17:00 - 18:30           Θεματικά Stands  σε περίπτερα και videos από του Συλλόγους Ασθενών

18:30 - 19:00           Χαιρετισμοί από το Υπουργείο  Υγείας και άλλους      επίσημους

19:00 - 20:00           Σύντομες ομιλίες για τις Ρευματικές Παθήσεις από Καθηγητές Ρευματολογίας, Πρόεδρους Ασθενών και Οικονομολόγο της Υγείας

20:00 - 20:15           Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ρευματικές Παθήσεις από τον Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου για τις Ρευματικές Παθήσεις

20:15 - 20:30           Ελεύθερη συζήτηση με το κοινό

20:30 - 21:30           Καλλιτεχνική Εκδήλωση με την Ελένη Τσαλιγοπούλου και τους Bogaz Musicue)