Η συνεργασία και η ανταλλαγή υπηρεσιών μεταξύ μας είναι ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο και εν μέρει υπεύθυνη για την επιτυχία μας ως είδους. Προκειμένου να επιτευχθεί ένας στόχος, πρέπει να επιλέξουμε τους καλύτερους δυνατούς συνεταίρους. Ωστόσο, ποιος είναι ο καλύτερος δυνατός εταίρος εξαρτάται από το συγκεκριμένο έργο, τις ικανότητες όλων των διαθέσιμων υποψηφίων και τις κοινωνικές μας σχέσεις με αυτούς. Όπως και οι άνθρωποι, πολλά πρωτεύοντα ζουν σε στενά συνδεδεμένες κοινωνικές ομάδες. Το κάθε ένα συνεργάζεται με τα υπόλοιπα προς αμοιβαίο όφελος και συχνά ανταλλάσσοντας υπηρεσίες.

Η συνεργασία στον καλλωπισμό παίζει ιδιαίτερο ρόλο σε αυτό το σύστημα, καθώς ανταλλάσσεται με υποστήριξη στη διάρκεια μάχης, στην παροχή τροφίμων από κυνήγι ή άλλες υπηρεσίες. Τα μέλη της ομάδας μπορούν να προσφέρουν διαφορετικές υπηρεσίες ως αμοιβή για την περιποίηση. Για παράδειγμα, οι ισχυρότεροι είναι πιο χρήσιμοι σε μια πάλη. Δεδομένου ότι ο χρόνος περιποίησης είναι περιορισμένος, τα πρωτεύοντα προσπαθούν να επιλέξουν τον καλύτερο συνεργάτη από τους διαθέσιμους. Από την άλλη, η επιτυχία της περιποίησης δεν εξαρτάται μόνο από τον ενδιαφερόμενο και τον συνεργάτη του, αλλά και από το κοινό: Εάν ο συνεργάτης έχει έναν φίλο στο ακροατήριο, ο φίλος μπορεί να παρεμβαίνει ή ο σύντροφος μπορεί να αφήσει την περιποίηση νωρίς, οπότε ο χρόνος και η προσπάθεια του groomer θα χαθούν.

Δεδομένα από το τροπικό δάσος

Ο ερευνητής πρωτευόντων Alexander Mielke και οι συνάδελφοί του από το Ινστιτούτο Max Planck για την εξελικτική ανθρωπολογία  διερεύνησαν τώρα στο Εθνικό Πάρκο Taï, στην Ακτή του Ελεφαντοστού, όπου χιμπατζήδες και mangabeys λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο την επιλογή του εταίρου καλλωπισμού αλλά και τη σύνθεση του ακροατηρίου, ανάλογα με το άν τους επηρεάζει την απόφασή τους. Στο πλαίσιο της μελέτης Taï Chimpanzee, οι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα από δύο κοινότητες χιμπατζήδων και μία κοινότητα mangabey. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες μελέτες, θεωρούσαν κάθε ξεκίνημα της περιποίησης ως προσωπική απόφαση του ατόμου: Από όλους τους πιθανούς συνεργάτες με τις συγκεκριμένες ιδιότητές τους, ποιο θα επιλέξει;

Για να προσδιοριστούν οι κοινωνικές σχέσεις και οι τάξεις όλων των ατόμων, ο Mielke και οι συνάδελφοί του ανέλυσαν τα στοιχεία που είχαν συλλέξει ερευνητές, εδώ και πολλά χρόνια. Στη συνέχεια, αξιολόγησαν την επίδραση της αναπαραγωγικής κατάστασης του δυνητικού εταίρου (είτε είχαν μωρό είτε ήταν δεκτικοί θηλυκοί), την κοινωνική τους σχέση με τον υπεύθυνο λήψης αποφάσεων, το αν υπήρξε επιθετικότητα μεταξύ των δύο αμέσως πριν ληφθεί η απόφαση, το φύλο και την θέση τους από πλευράς κυριαρχίας.

Οι ερευνητές έλεγαν για κάθε πρωτεύον αν είχε φίλους μεταξύ των ομάδων και διαφοροποιούνταν μεταξύ δύο τύπων βαθμού κυριαρχίας: συνολική (σε σύγκριση με όλα τα μέλη στην κοινότητα) και τοπική (σε σύγκριση με τα κοντινά μέλη). Αυτό διερευνήθηκε για να διαπιστωθεί εάν τα πρωτεύοντα αλλάζουν την προτίμησή τους για τα άτομα με βάση το κοινωνικό περιβάλλον ή απλά προτιμούσαν ορισμένα άτομα με βάση την κατάταξή τους.

Οι φίλοι μπορούν να διακόψουν τη φροντίδα

"Επιλέγοντας έναν σύντροφο από δέκα- δεκαπέντε υποψήφιους - μερικούς από αυτούς φίλους, υψηλού επιπέδου ή με μωρά - είναι πράγματι πολύ δύσκολο έργο. Εντούτοις και τα δύο είδη πιθήκων, επέλεξαν τον σύντροφο τους με ευελιξία" , λέει ο Alexander Mielke. "Και τα δύο είδη, mangabeys και χιμπατζήδες, προτιμούν να φροντίζουν μητέρες με μωρά, κάτι που δεν γνωρίζαμε  για τους χιμπατζήδες. Και τα δύο είδη χρησιμοποιούσαν το καλλωπισμό για συμφιλίωση και φρόντιζαν περισσότερο τους φίλους τους. Τα ζώα απέφευγαν να φροντίζουν άτομα με στενούς φίλους γύρω του, πιθανώς επειδή οι φίλοι αυτοί μπορεί να διακόψουν την αλληλεπίδραση καλλωπισμού ή επειδή ο πιθανός συνεργάτης τους μπορεί να προτιμήσει να πάει και να καλλωπίσει αυτούς τους φίλους», εξηγεί ο Mielke. "Επίσης, επέλεξαν τους υψηλότερους συνεργάτες, ανεξάρτητα από την κατάταξη στην κοινότητα, γεγονός που δείχνει ότι και τα δύο είδη είναι ευέλικτα στην απόφαση και ότι χρησιμοποιούν όλες τις πληροφορίες που διαθέτουν. Συνυπολογίζουν δε, τις ευρύτερες κοινωνικές συνθήκες και προσαρμόζουν την επιλογή τους για να μεγιστοποιήσουν το δικό τους όφελος ».

Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα πρωτεύοντα δεν γνωρίζουν μόνο τις τάξεις και τις κοινωνικές σχέσεις των ειδικών τους, αλλά μπορούν να κρίνουν πολλά άτομα ταυτόχρονα και με ευελιξία να κάνουν την καλύτερη επιλογή. Ο αντίκτυπος του κοινωνικού περιβάλλοντος υποδηλώνει ότι, επιπλέον, οι mangabeys και οι χιμπατζήδες μπορούν να εμποδίσουν μια προτιμώμενη αντίδραση (π.χ. καλλωπισμός ενός υψηλού επιπέδου φίλου ομάδας), αν η δράση τους δεν θα οδηγήσει σε επιτυχία (επειδή υπάρχει ο φίλος του ατόμου) δύσκολη για τα ζώα.

ΠΗΓΗ: http://rsos.royalsocietypublishing.org/content/5/7/172143