Η προστασία του δέρματός σας από τον ήλιο είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για περιορίσετε τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Ωστόσο, εδώ και λίγα χρόνια, εκφράστηκαν διάφορες απόψεις σχετικά με τον κίνδυνο, όχι μόνο από τη μη χρήση αντιηλιακών, αλλά και από τη χρήση τους λόγω των ανησυχιών για την ασφάλεια ορισμένων συστατικών, ιδίως των νέων νανοσυστατικών των οποίων το μέγεθος είναι απίστευτα μικρό.

Τα νανοϋλικά ως συστατικά καλλυντικών μπορούν να χρησιμοποιούνται για πολλούς λόγους, π.χ. ως φίλτρα υπεριώδους ακτινοβολίας (όπως το διοξείδιο τιτανίου ή το οξείδιο ψευδαργύρου), ως χρωστικά (π.χ. η αιθάλη) ή ως αντιμικροβιακή ουσία.

Στην Ευρώπη, η χρήση των νανοϋλικών στα καλλυντικά διέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1223/2009 για τα καλλυντικά προϊόντα, στον οποίο προβλέπεται ρητά ότι η Επιστημονική Επιτροπή για την Ασφάλεια των Καταναλωτών (ΕΕΑΚ) πρέπει:

  1. να αξιολογεί και να διατυπώνει επιστημονικές γνώμες για την ασφαλή χρήση των νανοϋλικών στα καλλυντικά προϊόντα, και
  2. να παρέχει καθοδήγηση σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς όσον αφορά τις απαιτήσεις δεδομένων και τις μεθοδολογίες δοκιμών που λαμβάνουν υπόψη τους τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νανοϋλικών.

Η ΕΕΑΚ αξιολογεί τα συστατικά των καλλυντικών, ιδίως τα νανοϋλικά, προκειμένου να διαπιστώσει εάν είναι ασφαλή για ανθρώπινη χρήση, ενώ άλλα θέματα ασφάλειας (π.χ. σχετικά με το περιβάλλον) εξετάζονται από άλλους ρυθμιστικούς φορείς.

Το 2013, η ΕΕΑΚ δημοσίευσε γνώμη σύμφωνα με την οποία το νανο-διοξείδιο του τιτανίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς κίνδυνο ως φίλτρο υπεριώδους ακτινοβολίας σε συγκέντρωση έως 25% σε αντιηλιακά προϊόντα που εφαρμόζονται σε δέρμα υγιές, άθικτο ή με έγκαυμα από ηλιακή ακτινοβολία. (SCCS/1516/13). Ωστόσο, όταν η επιφάνεια νανοϋλικού τροποποιηθεί από την επίδραση άλλων συστατικών, μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή των χαρακτηριστικών του υλικού και, ως εκ τούτου, να δημιουργηθούν πολλές παραλλαγές του νανοϋλικού. Στην περίπτωση του νανο-διοξειδίου του τιτανίου που χρησιμοποιείται στα αντηλιακά, η SCCS κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι παραλλαγές που προκύπτουν από τροποποίηση επιφανειών μπορούν επίσης να θεωρηθούν ασφαλείς. Η ΕΕΑΚ δημοσίευσε πρόσφατα μια άλλη γνώμη (SCCS/1580/16), στην οποία εξετάζει κατά πόσον το νανο-διοξείδιο του τιτανίου μαζί με άλλα υλικά θα μπορούσε να θεωρηθεί ασφαλές ως φίλτρο υπεριώδους ακτινοβολίας σε καλλυντικά για δερματική χρήση. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χρήση νανοϋλικών διοξειδίου του τιτανίου μαζί με συγκεκριμένες ποσότητες τριών άλλων επιχρισμάτων μπορεί επίσης να θεωρηθεί ασφαλής για καλλυντικά που προορίζονται για χρήση σε δέρμα υγιές, άθικτο ή με έγκαυμα από ηλιακή ακτινοβολία. Το συμπέρασμα αυτό βασίζεται κυρίως σε μελέτες δερματικής διείσδυσης που κατέδειξαν ότι τα νανοϋλικά αυτά δεν διεισδύουν στο δέρμα και άρα δεν εισέρχονται στο σώμα.

Η ΕΕΑΚ επανεξετάζει συνεχώς τις γνώμες της υπό το φως νέων επιστημονικών στοιχείων. Επί του παρόντος αναθεωρεί τις κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση της ασφάλειας των νανοϋλικών στα καλλυντικά προϊόντα (SCCS/1484/12), προκειμένου να ληφθούν υπόψη η επιστημονική πρόοδος στον τομέα της νανοτεχνολογίας και οι νέες διαθέσιμες μέθοδοι δοκιμών.

Ενώ η ΕΕΑΚ αντιμετωπίζει τις προκλήσεις αυτές, οι καταναλωτές μπορούν να είναι ήσυχοι ότι τα νανοϋλικά που χρησιμοποιούνται στα καλλυντικά στην Ευρώπη έχουν ήδη υποβληθεί στην πιο αυστηρή αξιολόγηση της ασφάλειας στον κόσμο.

Ως εκ τούτου, μην ανησυχείτε όταν χρησιμοποιείτε αντηλιακά, να ανησυχείτε αν δεν τα χρησιμοποιείτε! Εξάλλου, η χρήση αντηλιακών είναι ένας από τους 12 τρόπους για να μειώσετε τον κίνδυνο καρκίνου, που περιλαμβάνονται στον ευρωπαϊκό κώδικα κατά του καρκίνου.

Ο κ.  Qasim Chaudhry είναι πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής για την Ασφάλεια των Καταναλωτών (ΕΕΑΚ) 
H κ. Ulrike Bernauer, είναι πρόεδρος της ομάδας εργασίας της SCCS για τα νανοϋλικά στα καλλυντικά.