Ιδιαίτερα ψηλά αλλά με αξιώσεις, έχουν βάλει το πήχη των διεκδικήσεων τους οι ελληνικές επιστημονικές ομάδες που κατέθεσαν προτάσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon 2020. Συνολικά διεκδικούν 1 δισ. ευρώ και αυτή τη στιγμή για ένα μέρος από αυτές,έχει ήδη εγκριθεί το ποσό των 50 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την έκδοση "Η ελληνική συμμετοχή στον άξονα “Κοινωνικές Προκλήσεις” του Προγράμματος Ορίζοντας 2020 Ιανουάριος 2014 - Δεκέμβριος 2017"*.  Το Πρόγραμμα Ορίζοντας 2020 (Horizon 2020 ή H2020) αποτελεί το κυριότερο χρηματοδοτικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας. Το Η2020 καλύπτει την περίοδο 2014-2020 και είναι συνέχεια των επτά προηγούμενων Προγραμμάτων Πλαισίου (ΕΣΠΑ) από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν και θεσμοθετήθηκε η υλοποίησή τους. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός, ότι βάσει χρηματοδοτήσεων, ο τομέας της έρευνας και της καινοτομίας συνιστά τον τρίτο σημαντικότερο τομέα δράσης και πολιτικής της ΕΕ, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός του Η2020 ξεπερνά τα 80 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τη διάρθρωση του Η2020, βασικά του μέρη είναι οι: Κοινωνικές προκλήσεις 29,7 δισ. ευρώ.

Με βάση τα προαναφερθέντα, αναδεικνύεται η ιδιαίτερη σημασία που κατέχει η αντιμετώπιση των ‘‘Κοινωνικών Προκλήσεων’’, τόσο σε όρους χρηματοδότησης, αφού καλύπτει το 37% περίπου του συνολικού προϋπολογισμού του H2020, όσο και σε όρους περιεχομένου της έρευνας που χρηματοδοτείται, αφού αφορά μία ευρύτατη θεματική ερευνητικών δραστηριοτήτων. Οι δραστηριότητες αυτές είναι κρίσιμης σημασίας για την ευημερία και τις προοπτικές (κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές κ.α.) της Ευρώπης, προωθώντας την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη αιχμής σε τομείς με ιδιαίτερη κοινωνική και οικονομική σημασία.
Η έρευνα στους τομείς υγείας αποτελεί διαχρονικά βασική ‘‘Κοινωνική Πρόκληση’’ για τις σύγχρονες κοινωνίες και, συνεπώς, η προσπάθεια της πρόληψης και της αντιμετώπισης των ασθενειών είναι κρίσιμη για το σύνολο της Ευρώπης, σε συνδυασμό με την ανάγκη διατήρησης της βιωσιμότητας των συστημάτων υγείας και περίθαλψης. Το δε σύνολο της χρηματοδότησης της ερευνητικής θεματικής ενότητας «Υγείας και Καλή Διαβίωση» ανέρχεται στα 7,5 δις. ευρώ λαμβάνοντας και τη μερίδα του λέοντος.

Σε αυτή τη θεματική ενότητα, 936 ελληνικές ερευνητικές ομάδες κατέθεσαν 1473 προτάσεις. Συνολικά δε ο αριθμός των οργανισμών σε προτάσεις ήταν 328 και η αιτούμενη χρηματοδότηση προσέγγισε το 1 δις. ευρώ (συγκεκριμένα 999.458.646 ευρώ)
Σήμερα υπάρχουν 73 εγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στο 9,4% του συνόλου των εγκεκριμένων προτάσεων στη συγκεκριμένη θεματική ενότητα. Επίσης, 58 οργανισμοί καταγράφουν 135 συμμετοχές σε έργα, εκ των οποίων οι 14 σε ρόλο συντονιστή και το σύνολο της εγκεκριμένης χρηματοδότησης φθάνει τα 50 εκατ. ευρώ.
Όσον αφορά τη κατηγορία των επιτυχόντων ελληνικών οργανισμών στις ερευνητικές προτάσεις της συγκεκριμένης θεματικής, η πλειονότητα σε όρους τόσο συμμετοχής, όσο και χρηματοδότησης προέρχεται από τα ΑΕΙ και τους ερευνητικούς οργανισμούς. Αναλυτικότερα, σε όρους συμμετοχών, το Πανεπιστήμιο Αθηνών προηγείται, ακολουθούμενο από το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης που σημειώνει, ωστόσο, τις περισσότερες συμμετοχές ως συντονιστής

Η πλειονότητα των ελληνικών συμμετοχών και στη συγκεκριμένη θεματική ενότητα καταγράφεται στη Περιφέρεια Αττικής, ενώ ακολουθεί η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας

*Πηγή: Η ελληνική συμμετοχή στον άξονα “Κοινωνικές Προκλήσεις” του Προγράμματος Ορίζοντας 2020 Ιανουάριος 2014 - Δεκέμβριος 2017. Η έκδοση παρουσιάζει τα στατιστικά στοιχεία για τη συμμετοχή των ελληνικών φορέων στον άξονα ‘‘Κοινωνικές Προκλήσεις’’ του Προγράμματος Ορίζοντας 2020 την περίοδο 2014-2017. Η άντληση και παροχή των πρωτογενών δεδομένων έγινε από τη βάση e-corda της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η παρουσίαση των αποτελεσμάτων και η συγγραφή της παρούσας έκδοσης πραγματοποιήθηκε από τη Μονάδα Τεκμηρίωσης του Συστήματος ΕΤΑΚ του ΕΚΤ.