Την δεκαετία του 1970 χρησιμοποιήθηκαν τα πρώτα εμφυτεύματα από τον Σουηδό καθηγητή Branemark, ο οποίος "βιδώνοντας" στο κόκκαλο κάποιες ειδικές κατασκευές, αποκατέστησε περιοχές που έλειπαν δόντια, χωρίς, όμως, να πειράξει τα διπλανά γερά δόντια. Από τότε μέχρι σήμερα, το "τοπίο" της αποκατάστασης, όταν λείπουν ένα ή περισσότερα δόντια, έχει αλλάξει σημαντικά, χρησιμοποιώντας εμφυτεύματα τιτανίου. Εδώ και πολλά χρόνια το τιτάνιο είναι ένα δοκιμασμένο και κλινικά αποδεδειγμένα βιολογικά ανεκτό υλικό.

Οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων ετών, έχουν να παρουσιάσουν πληθώρα αξιόπιστων εμφυτευματικών λύσεων, των οποίων το κόστος είναι προσιτό. Αυτός είναι και ο λόγος που το ερώτημα " Εμφύτευμα ή γέφυρα; " έχει νόημα σε σχέση με το παρελθόν. Όντως το κόστος της τοποθέτησης ενός εμφυτεύματος έχει ελαττωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι ενήλικες να σκέφτονται αυτή την λύση.

Ας δούμε ποια είναι τα πλεονεκτήματα και ποιά τα μειονεκτήματα της κάθε λύσης 

Πλεονεκτήματα γέφυρας: 1.Ανάλογα με τον αριθμό των δοντιών που λείπουν, το κόστος μιας γέφυρας μπορεί να είναι λίγο μικρότερο από ό,τι η τοποθέτηση εμφυτεύματος ή εμφυτευμάτων. 2.Η χρονική διάρκεια της διαδικασίας για την τοποθέτηση μιας γέφυρας είναι συντομότερη σε σχέση με την αποκατάσταση με εμφυτεύματα.

Μειονεκτήματα γέφυρας: 1.Χρειάζεται να τροχιστούν δύο ή περισσότερα γερά δόντια. 2.Στην περιοχή του ορίου μεταξύ των τροχισμένων δοντιών και των στηριγμάτων της γέφυρας, δημιουργούνται συνθήκες για ανάπτυξη τερηδόνας και ουλίτιδας. 3.Το οστούν στη περιοχή που λείπουν τα δόντια ελαττώνεται συνεχώς σε ύψος και σε πλάτος, οπότε, αν στο μέλλον θελήσει ο ασθενής να βάλει εμφύτευμα, να χρειαστεί οστική ανάπλαση, δηλαδή αυξημένο κόστος και αυξημένο χρόνο αποκατάστασης. 4.Η διάρκεια ζωής μίας γέφυρας είναι μικρότερη από την διάρκεια ζωής ενός εμφυτεύματος. 5.Η τοποθέτηση εμφυτεύματος σήμερα είναι ευκολότερη διαδικασία από ότι μία εξαγωγή δοντιού. 6.Όταν το εμφύτευμα τοποθετηθεί άμεσα μετά απο μία εξαγωγή δοντιού, τότε ο χρόνος αποκατάστασης είναι ίδιος με αυτόν που χρειάζεται για την τοποθέτηση γέφυρας στην ίδια περιοχή.

Πλεονεκτήματα εμφυτεύματος: 1.Δεν θίγονται τα διπλανά δόντια, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η διάρκεια ζωής τους στο στόμα. 2.Το εμφύτευμα έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από μία γέφυρα. 3.Το οστούν στην περιοχή τοποθέτησης του εμφυτεύματος διατηρεί το  όγκο του. 4.Η διαδικασία τοποθέτησης ενός εμφυτεύματος είναι συντομότερη από τον εκτροχισμό και την προσωρινή κάλυψη δύο δοντιών, για την τοποθέτηση γέφυρας.

Μειονεκτήματα εμφυτεύματος: Έχει μεγαλύτερο κόστος από ό,τι η κατασκευή μίας γέφυρας και απαιτείται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για την ολοκλήρωση της αποκατάστασης. 

Όπως είναι προφανές, αν το κριτήριο κάποιου είναι η κατά το δυνατόν μικρότερη επιβάρυνση των δοντιών που του απομένουν μετά από εξαγωγή ή εξαγωγές, η λύση της τοποθέτησης εμφυτεύματος είναι προτιμότερη. Ειδικά σήμερα που τα πρωτόκολλα τοποθέτησης εμφυτευμάτων είναι απλά και σύντομα, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Μάλιστα, αν πρόκειται για ολικές στοματικές αποκαταστάσεις, με την χρήση εξελιγμένων προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών (virtual implant surgery), κατασκευάζονται ειδικοί οδηγοί νάρθηκες, δια των οποίων τοποθετούνται από 4 έως 8 εμφυτεύματα (guided surgery) και ο ασθενής σε σύντομο χρονικό διάστημα φεύγει με δόντια από το ιατρείο. Μια τέτοια, όμως, αποκατάσταση είναι αρκετά πιο δαπανηρή από την τοποθέτηση μιας ολικής οδοντοστοιχίας.

Είναι ουσιαστικό να γνωρίζουμε ότι, για την επί μακρόν παραμονή των εμφυτευμάτων στη θέση τους, η ποιότητα του οστού και το πρωτόκολλο τοποθέτησής τους είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να γίνει από τον οδοντίατρο προσεκτική αξιολόγηση της γενικής υγείας, της κατάστασης του στόματος, των δοντιών, του οστού και των συνηθειών του ασθενούς, ώστε να επιλεγεί η καλύτερη λύση για το συγκεκριμένο στόμα.

 

*Θεόδωρος Αναγνωστόπουλος χειρουργός οδοντίατρος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών