Τελευταία με αφορμή τις επικείμενες αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των φαρμακείων, εμφανίζονται και απορίες του "γιατί τόση επιμονή με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των φαρμακείων στην Ελλάδα, αφού σε 11 από τις 17 χώρες της Ε.Ε. αυτό αλλάζει υπέρ των ατομικών ιδιοκτησιών φαρμακείων". Οι απόψεις αυτές, αποφεύγουν τη σύνθεση γεγονότων και αναφέρονται σε πλάγιες τάσεις της ευρωπαϊκής αγοράς φαρμακείων με αποτέλεσμα να παραποιείται η πραγματική εικόνα.

Η εμπορική συμφωνία Η.Π.Α - Ε.Ε. (TTIP), δεν μπορεί να "περπατήσει" σταθερά στην ημετέρα πλευρά του Ατλαντικού, όσο η Ευρώπη εμφανίζει πεισματικά τη σημερινή εικόνα. Μια επιφανειακή ανάγνωση της πρόσφατης οικονομικής έκθεσης της Commission για την κατάσταση στην Ε.Ε. εμφανίζει αμέσως τις διαφορές που πρέπει σύντομα να καλυφθούν. Με κυριότερη την υψηλή φορολογία (μ.ο. Ευρωζώνης 42,1%). Έναντι όμως των υψηλών υπηρεσιών του κοινωνικού κράτους που παρά τους κλυδωνισμούς, λειτουργεί.

Η Ελλάδα εξαιρείται. Έχει μόνο υψηλή φορολογία. 

Μια επίσης επιφανειακή ανάγνωση του 10ου κύκλου συνομιλιών ΗΠΑ-ΕΕ για τη συμφωνία αυτή όπως εγκρίθηκε από το Ευρωκοινοβούλιο στις 17/7/15 δείχνει αδρά ανά τομέα ζωής ποιές μεταρρυθμίσεις πρέπει να γίνουν σε κάθε μέλος - κράτος. Επίσης πού και πώς μπορεί να υπάρξει διαιτησία ανάμεσα στον επενδυτή και την εθνική νομοθεσία κάποιου μέλους-κράτους αν δεν την έχει ήδη αλλάξει.

Δεν μπορεί κανείς να απαντήσει ποιες συνθήκες δημιουργούνται για την Ελλάδα. Θα έπρεπε οι πολύφερνοι τεχνοκράτες, experts, σύμβουλοι και λοιπές δυνάμεις που έχουν λόγο επί παντός επιστητού, να έχουν προδιαγράψει και οριοθετήσει το καινούριο αυτό περιβάλλον. Πού είναι οι προκλήσεις, πού είναι οι ευκαιρίες, πού είναι οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και άμυνες; Δυστυχώς όλα θα μας τα προδιαγράψουν άλλοι και '' ημείς'' θα δικαιολογηθούμε κρυμμένοι πίσω από τους όρους των Μνημονίων. Είναι γνωστό ότι οι κομματικά μισθωτοί του δημοσίου χρήματος δε μπορεί να ταράξουν τα ήσυχα νερά των πολιτικών που χαράζουν οι φερόμενοι ότι έχουν και ασκούν εξουσία. 

Η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει μια τέτοια συμφωνία σαν οργανωμένο σύνολο στην κατάσταση που έχει φτάσει σήμερα, αν δεν αλλάξει τις συμφωνίες που την συγκροτούν. Κατά ένα ελάχιστο οικονομικό επίπεδο μέχρι το 2017 πρέπει να έχει οργανωθεί η Economic United States of Europe (USE). Αυτή η Ε.Ε. θα είναι τριπλής δομής. α) Οικονομικής σύγκλισης και ελέγχου εσόδων/δαπανών των κρατών-μελών. β) Φορολογικής σύγκλισης. γ) Θεσμικής ισχυροποίησης και επενδύσεων (Fiscal Union- Financial Union- Capital Market Union). Και επειδή πρόκειται για τη δημιουργία USE είναι κατανοητό ότι το θέμα της εθνικής κυριαρχίας λύνεται με την παράγραφο 2.2 του πρώτου σχεδίου της νέας συμφωνίας όπου ''η E.Ε. δεν πρόκειται να επιτρέψει σε κανένα μέλος-κράτος να θέσει τον εαυτό και την ευρωπαϊκή ευημερία σε κίνδυνο''.

Σε ανταπόδοση, η Ε.Ε. α) θα δημιουργήσει εναλλακτικούς μηχανισμούς οικονομικής ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας. β) Θα ενσωματώσει τις επιμέρους οικονομικές συμφωνίες σε ευρωπαϊκό δίκαιο. γ) Θα δώσει μεγαλύτερη εξουσία στο Eurogroup. δ) Θα συνεργαστεί με όλα τα εθνικά κοινοβούλια για να ενδυναμώσει την εξουσία όλων των φορέων που αφορούν τις οικονομικές πολιτικές.

Η ίδρυση και λειτουργία όλων των οργάνων που προβλέπει το σχέδιο θα γίνει μέχρι το τέλος του 2017. Οι μηχανισμοί που θα απορροφούν τους κλυδωνισμούς μέσα στην Ευρωζώνη, η δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και των μηχανισμών αντιμετώπισης της ανεργίας θα ολοκληρωθεί το 2019. Η συμμετοχή στους μηχανισμούς αυτούς εξαρτάται από τη δυναμική του κάθε μέλους-κράτους.

Γεννιέται το ερώτημα πόσο εύκολο είναι ο τομέας υγείας και ειδικότερα ο φαρμακευτικός τομέας να συνεχίσουν να υπόκεινται στην εθνική υπευθυνότητα αν αυτή δεν συμφωνεί με το κοινό συμφέρον; Είναι οι βαθμοί απελευθέρωσης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των φαρμακείων ή έμμεσα επιβαλλόμενη κοινή συναντίληψη για το φαρμακευτικό επάγγελμα;

Αν κάποιος αναρωτηθεί για την Ουγγαρία -ας πούμε- όπου επανήλθαν στο καθεστώς του ατομικού φαρμακείου και αναρωτηθεί για το γερμανικό μοντέλο που δίνει το 100% της ιδιοκτησίας στο φαρμακοποιό η απάντηση είναι πολύ απλή. Θα συναινέσει σε ένα βαθμό απελευθέρωσης ή θα μείνει έξω από το Economic USE σε μια ευρύτερη ένωση επάλληλων κύκλων και ταχυτήτων. Δεν φαίνεται καθόλου περίεργο, ότι ο ΟΟΣΑ (Τμήμα Ανταγωνισμού κ. Annie Tiemanns και Τμήμα Οικονομικών Υγείας κ. Jean Francois Decompers) έστειλε σε όλα τα μέλη-κράτη το ίδιο συμβουλευτικό μήνυμα αναπτυξιακής λογικής κίνησης κεφαλαίων με την απελευθέρωση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των φαρμακείων. Τώρα τελευταία και το γερμανικό μοντέλο έχει...πονοκέφαλο. Εφόσον δε θα καταφέρνει να αποδεικνύει με οικονομική μελέτη κάθε χρόνο, ότι η ρυθμισμένη δομή των φαρμακείων και ο διαρκώς αυξανόμενος ρόλος του φαρμακοποιού στη δημόσια υγεία παρέχουν εξαιρετικά υψηλές αποδοχές στο γερμανικό κράτος (πρόγραμμα δράσης ABDA 2015-2035). Στην Ουγγαρία, Βουλγαρία, Ρουμανία παίζεται ο γρίφος να μείνουν στο δεύτερο κύκλο της Ε.Ε.. 

Η συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ (ΤΤΙΡ) διακρίνει το χώρο της υγείας ως ζώνη ευθύνης του κάθε μέλους-κράτους εφόσον ευνοούν τις αμοιβαίες επενδύσεις. Δηλαδή το κοινό συμφέρον.

Ο ευρωπαϊκός τύπος με πρώτους τις '' La Republica'' , ''Guardian'', ''Politico'' παρακολουθεί από κοντά τις λεπτομέρειες των εξελίξεων που χρονικά είναι πολύ κοντά.

Ο ΟΟΣΑ σαν συμβουλευτικό οικονομικό όργανο μπορεί να συστήνει, ό,τι και όπως οι αριθμοί που συλλέγει και επεξεργάζεται, του λένε. Οι πολιτικές όμως αποφάσεις είναι προφανώς έργο των πολιτικών οργάνων της Ε.Ε.. Μέχρι να υπάρξουν οι ριζικές αλλαγές που προαναφέρθηκαν, τα ευρωπαϊκά όργανα αναγνωρίζουν και επιμένουν σ' αυτό, δεν εμπλέκονται στο πώς το κάθε μέλος-κράτος οργανώνει τα συστήματα υγείας του και είναι υπεύθυνο γι' αυτά. Γι' αυτό και δεν εκφράζει κεντρική πολιτική. Αν π.χ. οι ρυθμίσεις για τα φαρμακεία αιτιολογούνται και δεν περιορίζουν την είσοδο διάφορων προμηθευτών και επενδυτών ή αν αποδεικνύεται ότι οι ρυθμίσεις ευνοούν την καινοτομία και την αποτελεσματικότητα του συστήματος, τότε καλώς υπάρχουν.

Το ζητούμενο είναι πώς συνεχώς πρέπει αυτά να αποδεικνύονται, αλλιώς η εθνική κυβέρνηση μπορεί να παρεμβαίνει και να δημιουργεί βαθμούς απελευθέρωσης. Η Commission ποτέ δεν νοιάστηκε για την κατάργηση των κριτηρίων ίδρυσης φαρμακείου. Οι εθνικές κυβερνήσεις όμως πόσο ευάλωτες είναι στις πιέσεις τεράστιων συμφερόντων σε καιρό γενικευμένης κρίσης;

Η χώρα μας είναι ιδιαίτερη περίπτωση. Είναι όπως λένε bailout country. Αν -θεωρητικά πάντα και αργοπορημένα- γιατί κανείς δε μας ρώτησε- οι δανειστές πάρουν πίσω το μέρος των οφειλομένων που προδιαγράφηκε ότι θα υπάρξει από την είσοδο και επένδυση κεφαλαίων στα φαρμακεία από μια άλλη αναδιοργάνωση των φαρμακοποιών μεταξύ  τους, ποιο το πρόβλημα τους και γιατί η επιμονή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς;

Αν οι ίδιοι οι δανειστές καταλαβαίνουν ότι δεν μπορούν να πάρουν εδώ και τώρα τα λεφτά τους απ' αυτόν τον τομέα και δίνουν σταδιακή απελευθέρωση της αγοράς κατά 20% τα πρώτα 5 χρόνια (λέμε τώρα), η κυβέρνηση τι πρόβλημα έχει; Και ο "περίεργος" νόμος Γεωργιάδη που επιτρέπει ένα φαρμακοποιό να έχει άπειρα φαρμακεία γιατί δεν καταργείται; Άρση ιδιοκτησιακού σ' αυτό το νόμο, σημαίνει κόλαση ολιγοπωλίου. 

Αφού τα ΜΥΣΥΦΑ σ' όλη την Ε.Ε. και την Commission βρίσκονται υπό αναθεώρηση κι αφού επιδιωκόμενες είναι οι φαρμακευτικές υπηρεσίες γιατί η γελοιότητα φαρμακείου εντός super-market που περιγράφει εμμέσως πλην σαφώς ο ίδιος ο νόμος Γεωργιάδη δεν καταργείται; 

Προσπαθείστε να φανταστείτε το νέο οικονομικό περιβάλλον και με την ενδεχόμενη βοήθεια του ΣΥΦΑ και την απόλυτη υποστήριξη του ΠΦΣ μπορεί να έχουμε την ελάχιστη ζημία. Εφόσον και οι ίδιοι οι φαρμακοποιοί συνειδητοποιήσουμε -ο καθένας μόνος του- τη θέση του, στο καινούριο περιβάλλον.

* Ο κ. Δημήτρης Καραγεωργίου είναι τ. γενικός γραμματέας του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου και διευθύνων σύμβουλος της ΕΤΕΣΤΑ