Η πρωτοβουλία «Η κατάσταση της Υγείας στην Ε.Ε.», αποτελεί έναν διετούς διάρκειας κύκλο εμπεριστατωμένων αναλύσεων που εμπλουτίζει τις γνώσεις τόσο των κρατών μελών, όσο και της Επιτροπής, σχετικά με τα συστήματα υγείας. Ο δεύτερος κύκλος μόλις ξεκίνησε με τη δημοσίευση της έκθεσης 2018 «Health at a Glance: Europe» στις 22 Νοεμβρίου 2018.

Η πρωτοβουλία αυτή παρέχει τεκμηριωμένες πληροφορίες στους υπευθύνους των υπουργείων Υγείας, ώστε να μπορούν να καταρτίζουν σθεναρές και υγιείς πολιτικές. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ανά την Ε.Ε. καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για να μειωθούν οι ανισότητες στον τομέα της υγείας, να γίνει η παροχή υγειονομικής περίθαλψης πιο προσιτή οικονομικά και έγκαιρη, καθώς και να βελτιωθούν τα αποτελέσματά της. 

Ο πρόεδρος Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ζήτησε από τον επίτροπο Υγείας Βιτένις Αντρουκάιτις να μεριμνήσει για τη συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με τα συστήματα υγείας σε επίπεδο χώρας αλλά και σε διακρατικό επίπεδο, με στόχο τη στήριξη των αρμόδιων εθνικών και περιφερειακών αρχών στο έργο τους και τη διερεύνηση των δυνατοτήτων μελλοντικής συνεργασίας στην Ε.Ε. Ο κύκλος για την κατάσταση της Υγείας στην ΕΕ επιτυγχάνει τους στόχους αυτούς.

Ο πρώτος διετής κύκλος, ο οποίος διήρκεσε από το 2016 έως το 2018, ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες και χαρήκαμε ιδιαίτερα για το γεγονός αυτό, καθώς οι αναλυτικές εκθέσεις αξιοποιήθηκαν ικανοποιητικά. Οι πληροφορίες της έκθεσης «Health at a Glance», τα προφίλ υγείας ανά χώρα και η συνοδευτική έκθεση δεν έμειναν μόνο στα χαρτιά, αλλά χρησιμοποιούνται αυτή τη στιγμή και βοηθούν τα κράτη μέλη. 

Επίσης, οι πρώτες εθελοντικές ανταλλαγές πολιτικής αποδείχθηκαν επιτυχείς. Η Κύπρος, η Φινλανδία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Σουηδία, η Ολλανδία και η Ιταλία άδραξαν την ευκαιρία να συζητήσουν για την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα τους, καθώς και για τα προβλήματα και τις διάφορες λύσεις με εμπειρογνώμονες της Επιτροπής, του ΟΟΣΑ και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις Πολιτικές και τα Συστήματα Υγείας.

Από τα κυριότερα συμπεράσματα της φετινής έκθεσης «Health at a Glance: Europe», ένα σημαντικό ζήτημα είναι ο μη αποδοτικός τρόπος διάθεσης των πόρων στα συστήματα υγείας — σε ορισμένες χώρες φθάνει μέχρι και το 20%. Το γεγονός αυτό, υπογραμμίζει τη σημασία της διάδοσης των γνώσεων μέσω της πρωτοβουλίας «Η κατάσταση της Υγείας στην Ε.Ε.». 

Αυτή η έλλειψη αποδοτικότητας προκύπτει όταν οι πόροι διοχετεύονται σε περιττές εξετάσεις και θεραπείες, ή σε αγωγές που θα μπορούσαν να παρέχονται με πιο οικονομικό τρόπο, χωρίς να θίγεται η πρόσβαση ή η ποιότητά τους. Μια έξυπνη ανακατανομή των δαπανών αυτών θα μπορούσε να λύσει πολλά επείγοντα προβλήματα της υγειονομικής περίθαλψης στην Ε.Ε., π.χ. μέσω επενδύσεων στην πρωτογενή περίθαλψη και την πρόληψη.

Η έκθεση δίνει επίσης ιδιαίτερη έμφαση στα προβλήματα ψυχικής υγείας, τα οποία πλήττουν περίπου έναν στους έξι Ευρωπαίους. Πρόκειται για ένα τεράστιο ποσοστό του πληθυσμού. Η ψυχική υγεία συχνά αγνοείται στο γενικό σύνολο της δημόσιας υγείας. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας δεν έχουν μόνο καταστροφικές συνέπειες για τα άτομα, τις οικογένειες και τις κοινότητες. Πάνω από το 4% του ΑΕΠ (δηλ. πάνω από 600 δισεκατομμύρια ευρώ) δαπανάται για το κόστος που συνεπάγονται οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.

Το επόμενο βήμα του κύκλου για την κατάσταση της Υγείας στην ΕΕ, λαμβάνει ως βάση την οριζόντια ανάλυση της έκθεσης «Health at a Glance». Στη συνέχεια, οι εταίροι μας - ο OΟΣΑ και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τις Πολιτικές και τα Συστήματα Υγείας - θα καταρτίσουν για το 2019 το προφίλ υγείας για κάθε κράτος μέλος της Ε.Ε., καθώς και για την Ισλανδία και τη Νορβηγία.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ποσοτικές βάσει στοιχείων εκτιμήσεις της έκθεσης θα συμπληρωθούν από εμπεριστατωμένες αναλύσεις των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε χώρας. 

Με βάση τα συμπεράσματα των προφίλ υγείας, η Επιτροπή θα συντάξει συνοδευτική έκθεση στην οποία θα καθορίζει τους οριζόντιους μοχλούς πολιτικής και θα εξηγεί την προστιθέμενη αξία της δράσης, σε επίπεδο Ε.Ε.

*Η κ. Anne Bucher, είναι η νέα γενική διευθύντρια για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων της Ε.Ε.