Το 2017 940.000 άνθρωποι σε όλον τον κόσμο έχασαν τη ζωή τους από αιτίες, που σχετίζονταν με τον ιό HIV. Στα τέλη της ίδιας χρονιάς, σύμφωνα με στοιχεία του ΠΟΥ, 36,9 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με τον ιό.

Η Αφρική αντιπροσωπεύει πάνω από τα 2/3 του παγκόσμιου συνόλου νέων μολύνσεων. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ΠΟΥ, κάθε λεπτό που περνάει, ένα κορίτσι ηλικίας από 15 έως 24 ετών μολύνεται με HIV στην Υποσαχάρια Αφρική.

Η αντίληψη κάποιων ότι δεν κινδυνεύουν να αρρωστήσουν, είναι παγίδα. Οι άνδρες, που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες, διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Ακολουθούν οι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών, άτομα σε φυλακές και άλλα κλειστά περιβάλλοντα, διεμφυλικοί και εργαζόμενοι στην πορνεία (και οι πελάτες τους).

Τα αντιρετροϊκά φάρμακα έχουν μετατρέψει το AIDS σε χρόνιο νόσημα και οι ασθενείς μπορούν να απολαμβάνουν υγιή, μακρά και παραγωγική ζωή. Μεταξύ του 2000 και του 2017 οι νέες μολύνσεις από τον HIV μειώθηκαν κατά 36% και οι θάνατοι που σχετίζονται με τον HIV μειώθηκαν κατά 38%, λόγω της θεραπείας με αντιρετροϊκά φάρμακα. Παρόλα αυτά εξακολουθεί να υπάρχει κοινωνικό στίγμα και είναι αυτό που συχνά μπλοκάρει πολλούς από το να κάνουν την εξέταση για την ανίχνευση του ιού. 

Οι στόχοι του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών

Όπως επισημαίνουν τα Ηνωμένα Έθνη, έχει σημειωθεί ικανοποιητική πρόοδος όσον αφορά στον έλεγχο και στη θεραπεία του HIV, με γνώμονα την ισχυρή και αυξανόμενη παγκόσμια δέσμευση για την επίτευξη των στόχων 90-90-90 έως το 2020.

Αυτό σημαίνει ότι έως το 2020, το 90% των ατόμων με HIV θα γνωρίζει την κατάστασή του, το 90% όλων των ανθρώπων, οι οποίοι ζουν με HIV, θα έχει πρόσβαση σε αντιρετροϊκή θεραπεία και το 90% όλων των ανθρώπων, που λαμβάνουν αντιρετροϊκή θεραπεία, θα έχει καταστείλει τον ιό.

Το 2017 εκτιμάται ότι το 75% των ανθρώπων που ζούσαν με τον HIV γνώριζαν την κατάστασή τους. Μεταξύ αυτών, 79% είχαν πρόσβαση σε αντιρετροϊκή θεραπεία και 81% των ατόμων που είχαν πρόσβαση στη θεραπεία είχαν καταστείλει τον ιό.

Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση

Από την πλευρά της Ε.Ε., ο Επίτροπος για την υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων Βιτένις Αντρουκάιτις, δήλωσε σχετικά: «Τούτη την ημέρα, σκέφτομαι όλους εκείνους που ζουν με HIV/AIDS και υποφέρουν από σχετικές επιπλοκές. Παρά τις προσπάθειές μας, βλέπω με θλίψη ότι ο HIV εξακολουθεί να βλάπτει τη ζωή πολλών συνανθρώπων μας, ενώ εξακολουθεί να αποτελεί πηγή διακρίσεων και στιγματισμού. 

Με τους συναδέλφους μου Επιτρόπους, αναλάβαμε τη δέσμευση να αντιμετωπίσουμε το HIV/AIDS από διαφορετικές προσεγγίσεις πολιτικής — που θα περιλαμβάνουν τη χρηματοδότηση, την έρευνα, την πρόληψη, την εκπαίδευση και τη σύνδεση με τη θεραπευτική αγωγή. 

Πάνω από 46 εκατ. ευρώ έχουν επενδυθεί στο πλαίσιο του προγράμματος της ΕΕ για την Υγεία από το 2003. Αλλά πρέπει να κάνουμε περισσότερα. 

Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν δεσμευτεί για την εξάλειψη της επιδημίας του AIDS έως το 2030 και η Επιτροπή είναι έτοιμη να στηρίξει τον στόχο αυτόν. Ως Επίτροπος Υγείας, είμαι αποφασισμένος να εργαστώ με ευρύ φάσμα παραγόντων και δεσμεύομαι πλήρως να υποστηρίξω τις ενέργειες των κρατών-μελών, καθώς και των γειτονικών χωρών, για την εξάλειψη της επιδημίας».

Τι γίνεται στην Ελλάδα

Ο συνολικός αριθμός των HIV οροθετικών ατόμων (συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων AIDS), που έχει δηλωθεί στην Ελλάδα μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2017, ανέρχεται σε 16.669. Από τα περιστατικά αυτά, 13.808 (82,84%) ήταν άνδρες, 2.820 (16,92%) ήταν γυναίκες, ενώ για 41 άτομα (0,24%), δεν δηλώθηκε φύλο.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ, από την ανάλυση των νέων διαγνώσεων των τελευταίων οκτώ ετών κατά ηλικιακή ομάδα, φαίνεται ότι προεξάρχουσα ηλικιακή ομάδα κατά τη διάγνωση είναι αυτή των 30-39 ετών, ενώ παρατηρείται αύξηση στο ποσοστό των νέων περιστατικών ηλικίας 40-49 και ≥ 50 ετών. Επιπλέον αυξητική είναι η τάση αναφορικά με τη διάμεση ηλικία των νέων περιστατικών HIV κατά τη διάγνωση και ειδικότερα στα άτομα που μολύνθηκαν μέσω απροφύλακτης σεξουαλικής επαφής μεταξύ ανδρών και μέσω χρήσης ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών.

H επιδημία της HIV λοίμωξης στην Ελλάδα παρουσίασε σημαντική αύξηση κατά τα έτη 2011 και 2012, η οποία αφορούσε κυρίως σε άτομα, που μολύνθηκαν μέσω ενέσιμης χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών. Μείωση του ετήσιου αριθμού διαγνώσεων καταγράφεται από το 2013. Από το 2014 η πορεία της επιδημίας στους χρήστες αυτούς είναι πτωτική.