Το εγκεφαλικό επεισόδιο συνήθως συμβαίνει, όταν εμποδίζεται η τροφοδοσία ενός μέρους του εγκεφάλου με αίμα, άρα και με οξυγόνο. Εξαιτίας αυτής της διαδικασίας τα εγκεφαλικά κύτταρα πεθαίνουν ή υφίστανται ζημιά, με αποτέλεσμα ο ασθενής να έχει κινητικά προβλήματα, δυσκολία ομιλίας, διαταραχές σκέψης και συναισθήματος και άλλες επιπτώσεις, ανάλογα με το ποια περιοχή του εγκεφάλου πλήττεται. Μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις τα προβλήματα αυτά μένουν δια βίου, ό,τι παρέμβαση και αν γίνει από τους ειδικούς. Εξάλλου δεν είναι λίγες οι φορές, που το ένα εγκεφαλικό ακολουθούν και άλλα, μικρότερα ή μεγαλύτερα.

Φέτος η Παγκόσμια Ημέρα Εγκεφαλικού είναι αφιερωμένη στις γυναίκες, καθώς η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι οι αυτές είναι αντιμέτωπες με περισσότερους παράγοντες κινδύνου από ό,τι οι άνδρες. Οι έξι στις δέκα γυναίκες (ποσοστό 60%) πεθαίνουν από εγκεφαλικό σε σχέση με τους τέσσερις στους δέκα άνδρες (ποσοστό 40%). Επιπλέον έχει παρατηρηθεί ότι είναι λιγότερο πιθανό να λάβουν άμεση ιατρική φροντίδα μετά από εγκεφαλικό σε σύγκριση με τους άνδρες.

Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρδιολογίας αναφέρει σε ανακοίνωσή της ότι ο υγιεινός τρόπος ζωής είναι κι εδώ το «μυστικό» για να αποφύγει κανείς - άνδρας ή γυναίκα - το εγκεφαλικό, το οποίο μπορεί να μειώσει δραστικά την ποιότητα ζωής ή να αποβεί και θανατηφόρο. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Καρδιολογίας καθηγητής κλινικής καρδιολογίας Τζον Καμ του Πανεπιστημίου Σεν Τζορτζ του Λονδίνου, ιδιαίτερα κινδυνεύουν οι γυναίκες που έχουν καρδιακή αρρυθμία. Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού στις γυναίκες είναι η λήψη αντισυλληπτικού χαπιού, η ορμονική θεραπεία, οι ορμονικές μεταβολές κατά την εμμηνόπαυση, η εγκυμοσύνη σε συνδυασμό με διαβήτη και προεκλαμψία κ.ά. Γενικότεροι παράγοντες κινδύνου είναι οι καρδιαγγειακοί, η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, η κατάθλιψη, η παχυσαρκία κ.ά.

Πάντως είναι σημαντικό να τονιστεί ότι περίπου τα μισά εγκεφαλικά είναι δυνατό να προληφθούν. Όσο για το τι μπορεί να κάνει κάποιος για να προλάβει το επεισόδιο, οι ειδικοί είναι σαφείς. Για την πρόληψη ενός εγκεφαλικού πρέπει κανείς να μην καπνίζει, να ασκείται σωματικά, να διατηρεί φυσιολογικό βάρος, να τρώει υγιεινά, να πίνει αλκοόλ με μέτρο και να μειώσει το στρες. Ανάλογες είναι και οι συστάσεις για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

Οι γυναίκες, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρδιολογίας, θα πρέπει να επισκέπτονται τον καρδιολόγο για έλεγχο, όσο τακτικά πηγαίνουν στον γυναικολόγο για έλεγχο καρκίνου μαστού ή μήτρας. Όσες έχουν καρδιακή αρρυθμία και υψηλή πίεση, θα πρέπει να πάρουν την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, για να μειώσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού.

Αν συμβεί ένα εγκεφαλικό, είναι πολύ σημαντικό να γίνει άμεση διάγνωση, καθώς, όσο πιο γρήγορα αντιμετωπιστεί το περιστατικό από τους γιατρούς, τόσο μειώνεται η πιθανότητα να αποβεί θανατηφόρο ή να προξενήσει εκτεταμένη εγκεφαλική ζημιά. Για μια γρήγορη αξιολόγηση από μη ειδικούς (συγγενείς, φίλους κ.ά.) κατά πόσο κάποιος έχει πάθει εγκεφαλικό, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις: αν κάποια πλευρά του προσώπου «κρεμάει», αν όταν κανείς σηκώνει τα δύο χέρια του, αισθάνεται αδύναμο το ένα και αν δυσκολεύεται να μιλήσει ή μιλάει μπερδεμένα.