H πρόθεση της κυβέρνησης να συμβάλλει στην περαιτέρω ανάπτυξη της φαρμακοβιομηχανίας στην χώρα, στο πλαίσιο της προσπάθειας για παραγωγική ανασυγκρότηση, συζητήθηκε σε πρόσφατη συνάντηση εκπροσώπων του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας και της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας με την υφυπουργό Βιομηχανίας Θεοδώρα Τζάκρη.

Η συζήτηση στράφηκε κυρίως γύρω από το νέο αναπτυξιακό - επενδυτικό νόμο, κριτήρια και ελαφρύνσεις για τη βιομηχανία, θέματα έλλειψης ρευστότητας και καθυστερήσεις εξόφλησης πληρωμών προς τους προμηθευτές, προβλήματα προμηθειών και διαγωνισμών νοσοκομείων, καθώς και θέματα που αφορούν τις κλινικές μελέτες.

Στη διάρκεια της σύσκεψης οι εκπρόσωποι της φαρμακευτικής βιομηχανίας τόνισαν ότι τα τελευταία χρόνια επικρατούν ιδιαίτερες συνθήκες στη χώρα, λόγω του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να παρουσιάζει τον υψηλότερο δείκτη ανεργίας στην Ευρώπη, και σημείωσαν πως γι΄ αυτό το λόγο είναι επιτακτική η επιτάχυνση όλων των αναπτυξιακών βημάτων, ακριβώς εντός της περιόδου της δημοσιονομικής παρακολούθησης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΣΦΕΕ κατέθεσε υπόμνημα με προτάσεις για την ανάπτυξη της φαρμακευτικής βιομηχανίας, με 4 στρατηγικούς προσανατολισμούς, που αφορούν:
•         Σχεδιασμό μηχανισμού φορολογικών αναπτυξιακών κινήτρων,
•         Εξορθολογισμό και βελτιστοποίηση του θεσμικού πλαισίου για την κλινική έρευνα,
•         Ενίσχυση εξωστρέφειας – επιχειρηματικότητας, και
•         Διασύνδεση έρευνας με την παραγωγή.

Στο υπόμνημα σημειώνεται ότι η σημασία του κλάδου αυτού για την ελληνική οικονομία επισημαίνεται σε πολλές μελέτες, ενώ η συμβολή του στην απασχόληση και η επίδρασή του στη συνολική εικόνα ανταγωνιστικότητας της χώρας είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι:

  • Οι εξαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων κατέχουν τη 2η θέση στο σύνολο των 100 σημαντικότερων προϊόντων εξαγωγής στον κόσμο.
  • Η άμεση επίδραση του κλάδου στο ΑΕΠ υπολογίζεται στα 1,52 δις, ευρώ, ενώ αν συνυπολογιστούν και οι έμμεσες επιδράσεις καθώς και η συμβολή της αύξησης στην κατανάλωση, το συνολικό ποσό ανέρχεται στα 7,55 δις ευρώ (ήτοι, περίπου το 4% του Ελληνικού ΑΕΠ).
  • Ανάλογη είναι και η συμβολή στην εγχώρια απασχόληση, με τη συνολική επίδραση του φαρμακευτικού κλάδου να υπερβαίνει τις 132.000 θέσεις εργασίας.

Επιπλέον, σε όλες τις σχετικές μελέτες, ο κλάδος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αναπτυξιακούς πυλώνες της Ελληνικής οικονομίας, καθώς κατέχει σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα και έχει δυνατότητα να καταγράψει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης στο άμεσο μέλλον.  

Επιπρόσθετα, αν ληφθεί υπόψη η λήξη μεγάλου αριθμού πατεντών τα επόμενα χρόνια, η κόπωση και δυσκολία των μεγάλων εταιρειών ως προς την ανάπτυξη νέων προϊόντων, η όλο και μεγαλύτερη υιοθέτηση του μοντέλου της ανοιχτής καινοτομίας, βάσει του οποίου η έρευνα δεν αποτελεί, πλέον, αποκλειστικό προνόμιο, όλα αυτά δημιουργούν προϋποθέσεις για τη διείσδυση ελληνικών επιχειρήσεων στον αναπτυσσόμενο χώρο των φαρμακευτικών βιομηχανιών.

Πρέπει να αναφερθεί ότι ο χώρος του φαρμάκου, λόγω της υπερρύθμισης και της πληθώρας διαδικασιών, είναι απαραίτητο να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να απασχολεί εξειδικευμένο προσωπικό υψηλής ειδίκευσης. Ο κλάδος, στην παρούσα φάση, παρουσιάζει την απαιτούμενη παραγωγική βάση, αλλά και την κρίσιμη μάζα ερευνητικού δυναμικού σε ΑΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα.

Ωστόσο, παρά τη δυναμική και τις ορατές προοπτικές, αν δε ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα από την πλευρά της πολιτείας, ο κλάδος μπορεί, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, να υποστεί ανεπανόρθωτη ζημία και να απωλέσει τα βασικά χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιούν.

Εξαιτίας της συνεχούς μείωσης της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης και της οικονομικής κρίσης η φαρμακοβιομηχανία σημειώνει μείωση των θέσεων εργασίας η οποία ξεπερνά το 30%.

Ο τομέας της φαρμακευτικής βιομηχανίας εμπίπτει και είναι σε πλήρη αντιστοιχία με τις απαιτήσεις, τις προϋποθέσεις και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, σε σχέση με την τρέχουσα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020). Για το λόγο αυτό, διεκδικεί δεσπόζουσα θέση στα προγράμματα ΕΣΠΑ κι έχει συμπεριληφθεί στις μελέτες Έξυπνης Εξειδίκευσης (Smart Specialization), ως ένας από τους τομείς στους οποίους η χώρα μας (ή έστω συγκεκριμένες Περιφέρειες) έχει συγκριτικό πλεονέκτημα. 

Έχοντας υπόψη τα πλεονεκτήματα που θα προσδώσει στην Ελληνική οικονομία η ενίσχυση του φαρμακευτικού κλάδου, σε συνδυασμό με τα εργαλεία και τις κατευθυντήριες γραμμές που παρέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ΣΦΕΕ έθεσε 4 στόχους - προτάσεις, οι οποίοι αναλύονται ως εξής:

Σχεδιασμός μηχανισμού φορολογικών αναπτυξιακών κινήτρων 
Βελτίωση του πλαισίου φορολογικών κινήτρων για δαπάνες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και εναρμόνιση του επερχόμενου Αναπτυξιακού Νόμου, με στόχο την ενίσχυση των εγχώριων επενδύσεων και την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων υψηλής τεχνολογικής στάθμης και παραγωγής προϊόντων μεγάλης προστιθέμενης αξίας.

Βελτίωση νομοθεσίας για την κλινική έρευνα 
Εξορθολογισμός και βελτιστοποίηση του θεσμικού πλαισίου για την κλινική έρευνα, με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, με δραστηριότητες όπως η ανάπτυξη νέων μορίων, ο επανασχεδιασμός φαρμάκων αξιοποιώντας τη σχετική τεχνογνωσία και την υψηλή τεχνολογία και η δημιουργία κινήτρων εισόδου εγχώριων και ξένων επιχειρήσεων, στο χώρο αυτό.

Ενίσχυση εξωστρέφειας – επιχειρηματικότητας 
Προγράμματα εξωστρέφειας και διαχείρισης καινοτομίας, μέσω διευκόλυνσης των σχετικών διαδικασιών, ώστε οι Ελληνικές εταιρίες φαρμακευτικών σκευασμάτων να μπορέσουν να επεκτείνουν περαιτέρω τις διεθνείς δραστηριότητές τους, τόσο σε γειτονικές αγορές, όσο και σε άλλες επιλεγμένες αγορές, όπου υπάρχουν συγκριμένες ευκαιρίες

Διασύνδεση έρευνας με την παραγωγή 
Δράσεις για τη διασύνδεση της έρευνας με την παραγωγή, μέσω συνεργατικών προγραμμάτων, ενίσχυση της επιχειρηματικής αξιοποίησης της επιστημονικής γνώσης σε Πανεπιστημιακά Ιδρύματα  και ερευνητικά κέντρα.  Ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας, ώστε ο τομέας να αποκτήσει τα απαιτούμενα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά, ώστε να ανταπεξέλθει στο διεθνή ανταγωνισμό.