Έχουν τόσα πράγματα να προλάβουν μέσα στην ημέρα, εκτός, φυσικά, από το πολύωρο διάβασμα, που αντί να πέφτουν το βράδυ για ύπνο "ψόφιοι", στριφογυρνάνε στο κρεβάτι "σαν τις άδικες κατάρες". Αποτέλεσμα; Λίγος ύπνος, συχνά κακής ποιότητας, εκνευρισμός, κούραση, υπνηλία και ενίοτε μειωμένη απόδοση στις καθημερινές υποχρεώσεις των μαθητών στη χώρα μας. Περισσότερο, μάλιστα, παραπονιούνται τα κορίτσια, καθώς τέσσερα στα δέκα δεν κοιμούνται καλά, όπως λένε. Εξάλλου όπως έδειξε μεγάλη Ελληνική μελέτη, που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο Διεθνούς Συνεδρίου για τον Ύπνο, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με το ΑΠΕ, σχεδόν ένας στους πέντε εφήβους δηλώνει ότι ταλαιπωρείται από κάποιο σύμπτωμα αϋπνίας (δύσκολία να αποκοιμηθεί, πρόωρο ξύπνημα κ.ά.).

Η μελέτη βασίστηκε σε δείγμα 1.370 εφήβων. Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές Αναστάσιος Μπονάκης (νευρολόγος - ειδικός στον ύπνο, λέκτορας της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών και υπεύθυνος του ιατρείου επιληψίας στη Β' Νευρολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αττικόν), Δημήτρης Δικαίος (αναπληρωτής καθηγητής ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών), Ελένη Λαζαράτου (αναπληρώτρια καθηγήτρια παιδοψυχιατρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών), Στέλλα Φραγκιαδάκη (κλινική νευροψυχολόγος) και Αγγελική Κώνστα (ψυχολόγος) ο Έλληνας μαθητής, τις μέρες που έχει σχολείο κοιμάται κατά μέσο όρο 7,2 ώρες (συν/πλην μία ώρα), ενώ τα Σαββατοκύριακα κοιμάται 9,1 ώρες (συν/πλην μιάμιση ώρα). Η διάρκεια αυτή του ύπνου θεωρείται ανεπαρκής από τους επιστήμονες, καθώς ένα παιδί αυτής της ηλικίας θα πρέπει να κοιμάται 8,5 έως 9,5 μέρες καθημερινά.

Ιδιαίτερα επιβλαβής για τον ύπνο είναι και η πολύωρη έκθεση των παιδιών της νέας εποχής στις πάσης φύσεως οθόνες, που αποτελεί αναπόσπαστο, πλέον, κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων μαθητών. Δημιουργεί υπερένταση, κούραση, πονοκεφάλους, ζαλάδες, ακόμη και σπασμούς.

Η μελέτη βασίστηκε σε ερωτηματολόγιο, το οποίο διανεμήθηκε στους νεαρούς θεατές της πρωτότυπης θεατρικής παράστασης της Ελληνικής Εταιρίας ΗΕΓραφίας και Κλινικής Νευροφυσιολογίας με τίτλο "Τι θα γίνει; Θα κοιμηθούμε απόψε;". Τις συνήθειες του ύπνου τους κατέγραψαν 628 αγόρια και 742 κορίτσια ηλικίας από 11 έως 18 ετών.

Επιπλέον οι ερευνητές διαπίστωσαν και τα εξής:

· Από τα παράπονα των εφήβων για τον ύπνο, τα δύο συνηθέστερα είναι ότι νιώθουν κουρασμένοι όταν ξυπνάνε (16%) και η δυσκολία να κοιμηθούν (12%). Το 6% έχει παραπάνω από ένα πρόβλημα ύπνου. Το 5% των κοριτσιών ξυπνάει συχνά μέσα στη νύχτα έναντι 3% των αγοριών. Το 2,4% των παιδιών πάσχει από σύνδρομο ανήσυχων ποδιών.

· Σχεδόν όλα τα παιδιά (96%) έχουν τουλάχιστον μία ηλεκτρονική συσκευή (κινητό τηλέφωνο, υπολογιστή, παιγνιδοκονσόλα κ.ά.) μέσα στην κρεβατοκάμαρά τους. Το 84% κρατά το κινητό τηλέφωνό του ενεργοποιημένο κοντά του το βράδυ, συνήθως επειδή το χρησιμοποιεί ως ξυπνητήρι το πρωί. Πάνω από τα μισά παιδιά (54%) παραδέχονται ότι, αφού κλείσουν τα φώτα, χρησιμοποιούν κάποια ηλεκτρονική συσκευή.

· Οι μισοί μαθητές νιώθουν υπνηλία τη μέρα και το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο στα κορίτσια (56%) από ό,τι στα αγόρια (41%).

· Τις καθημερινές δύο στους τρεις μαθητές (66%) πέφτουν να κοιμηθούν μεταξύ 11 και μία το βράδυ, ενώ ένας στους δύο (19%) μετά τη μία. Τα Σαββατοκύριακα το 45% κοιμάται μεταξύ 11 μ.μ. και μία η ώρα, ενώ το 48% μετά τη μία. Τα κορίτσια ρέπουν στο ξενύχτι, αφού τα Σαββατοκύριακα μόνο το 1,5% των κοριτσιών πέφτει για ύπνο πριν από τις 11 μ.μ. έναντι 33% των αγοριών. Το 56% των κοριτσιών κοιμάται μετά τη μία έναντι 39% των αγοριών.

· Τις καθημερινές το 71% των κοριτσιών και το 77% των αγοριών ξυπνάνε μεταξύ 7 π.μ. και 8 π.μ., ενώ τα Σαββατοκύριακα τα περισσότερα παιδιά ξυπνάνε μετά τις 10 π.μ. Το 44% των κοριτσιών και το 26% των αγοριών ξυπνάνε μεταξύ 10 π.μ. και 12 το μεσημέρι, ενώ το 38% των κοριτσιών και το 42% των αγοριών ξυπνάνε μεταξύ 12 και 3 μ.μ.

· Όσο μεγαλώνουν τα παιδιά, τόσο λιγότερο κοιμούνται, πράγμα που αποδίδεται τόσο σε βιολογικούς λόγους, όσο και σε «πειρασμούς» του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες οι συνήθειες ύπνου και αϋπνίας των Ελλήνων μαθητών ακολουθούν σε γενικές γραμμές αυτό που συμβαίνει στους συνομηλίκους τους σε άλλες δυτικές και ανατολικές χώρες. Πάντως είναι γεγονός ότι η χρόνια έλλειψη ύπνου αποτελεί δυνητικά σοβαρό κίνδυνο για την σωματική και ψυχική υγεία. Συνδέεται, μεταξύ άλλων, με αυξημένο κίνδυνο για χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών, κατάθλιψη, έλλειψη κινήτρων, απόπειρες αυτοκτονίας, προδιάθεση παχυσαρκίας κ.ά.