Μεγάλος και ανηφορικός φαίνεται πως είναι ο δρόμος της κυβέρνησης για την εφαρμογή της μνημονιακής δέσμευσης περί αξιολόγησης της τεχνολογίας υγείας ως το 2017, καθώς απαιτείται προσδιορισμός στόχων και πλήρης αναδιοργάνωση στη λειτουργία του συστήματος υγείας, αλλά και εξειδικευμένα στελέχη που αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται να υπάρχουν στη χώρα.

Οι επισημάνσεις αυτές έγιναν σήμερα στο συνέδριο αξιολόγησης της τεχνολογίας υγείας "HTA Conference" κατά τη διάρκεια του οποίου, ο καθηγητής Οικονομικών της Υγείας του London School of Economics Πάνος Καναβός υπογράμμισε ότι η βέλτιστη λύση θα ήταν μια ανεξάρτητη αρχή αξιολόγησης, όμως πριν τη στόχευση αυτή, απαιτείται η ενσωμάτωση των απαραίτητων οδηγιών αξιολόγησης στο σύστημα υγείας, προσδιορισμός ενός μεθοδολογικού πλαισίου με το οποίο θα εφαρμοστεί η αξιολόγηση, αλλά και των στοιχείων που θα χρησιμοποιηθούν για να γίνει η αξιολόγηση.

Σημαντικός είναι επίσης και ο ρόλος των εμπλεκόμενων φορέων, από τους οποίους θα πρέπει να διασφαλιστεί η ομοφωνία, για να αποφευχθούν τριβές.

Ο κ. Καναβός κατέληξε λέγοντας πως θα πρέπει να συγκροτηθεί μια ομάδα εργασίας η οποία σε σύντομο χρονικό διάστημα να καταθέσει προτάσεις, οι οποίες θα ληφθούν υπόψιν.

Ο καθηγητής φαρμακολογίας και πρόεδρος της επιτροπής Θετικής Λίστας κ. Δημ. Κούβελας, μιλώντας για την αξιολόγηση τεχνολογίας στο φάρμακο, είπε ότι χρειάζεται να αποδεικνύεται η δραστικότητα, η ασφάλεια , η εύκολη χρήση του και πως η τιμή είναι το τελευταίο χαρακτηριστικό που ενδιαφέρει (μόλις 10%).

Εντούτοις, υπογράμμισε ότι εξ' αρχής το σύστημα είναι δυσλειτουργικό, λόγω ελλείψεως ειδικών, οι οποίοι μπορούν να προχωρήσουν στην αξιολόγηση. Και ως παράδειγμα έφερε τις ελλείψεις στη δομή της επιτροπής λίστας, όπου δεν υπάρχει οικονομολόγος, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσκλησης ειδικών όταν συζητιούνται κατηγορίες φαρμάκων, π.χ. ογκολόγο σε διερεύνηση θεμάτων ογκολογικών φαρμάκων.

Και παρατηρώντας ότι στη χώρα μας γίνονται κυρίως κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ, σημείωσε πως εάν δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ανάληψης μελετών φάσης Ι (απαιτούνται ερευνητικά κέντρα), τότε εύκολα θα προσελκύσει η χώρα πληθώρα μελετών όλων των φάσεων, οι οποίες θα διατηρηθούν και στο προσεχές μέλλον.

ΕΟΠΥΥ

Από την πλευρά του ΕΟΠΥΥ, η φαρμακοποιός κ. Χαρά Κανή υπογράμμισε ότι για άμεση εφαρμογή της αξιολόγησης τεχνολογίας υγείας απαιτείται η θέσπιση προτεραιοτήτων για την παροχή υπηρεσιών υγείας, αλλά και ο καθορισμός των αναγκών του πληθυσμού, ο ορισμός περί της καθολικής κάλυψης των αναγκών υγείας και της στρατηγικής για την κάλυψη των υπηρεσιών υγείας (λίστα απαραίτητων φαρμάκων, στρατηγική χρηματοδότηση, ενίσχυση προγράμματος εμβολιασμών, διαδικασία αποεπένδυσης).

Θα πρέπει επίσης να προσδιοριστούν ποιές είναι οι νέες καινοτόμες θεραπείες, και να προσδιοριστεί ο ορισμός της καινοτομίας από την εμπορική, τεχνολογική ή θεραπευτική οπτική. Στη δε εισαγωγή κριτηρίων θα πρέπει να επικρατήσει διαφάνεια και πρότεινε την εφαρμογή μοντέλων που ήδη εφαρμόζονται στο εξωτερικό, αντί της δημιουργίας νέου συστήματος στην χώρα.

ΕΟΦ

Εκ μέρους του ΕΟΦ, η φαρμακοποιός κ. Ει. Σκαραγκά, σημείωσε πως  η εφαρμογή των HTAs επιδιώκει να απαντήσει στα εξής ερωτήματα:

  1. Κατά πόσο η υπό αξιολόγηση τεχνολογία της υγείας  είναι αποτελεσματική (τεκμηρίωση)
  2. Σε ποιούς απευθύνεται  η συγκεκριμένη παρέμβαση (πληθυσμός ασθενών)
  3. Με τι κόστος πραγματοποιείται και εφαρμόζεται (αποδοτικότητα)
  4. Πως συγκρίνεται με τις διαθέσιμες εναλλακτικές (συγκριτική αποτελεσματικότητα).

Αντίστοιχα, οι περιορισμοί αφορούν τους περιορισμένους διαθέσιμους πόρους και την ανεπαρκή χρηματοδότηση, την ελλιπής οργάνωση του συστήματος υγείας, την έλλειψη συντονισμού των εμπλεκομένων φορέων, τη μη επίκαιρη εφαρμογή αποτελεσμάτων κλπ.

ΣΦΕΕ

Στην αξιολόγηση φαρμάκων αναφέρθηκε ο γενικός διευθυντής της WinMedica και αντιπρόεδρος του ΣΦΕΕ κ. Μάριος Κοσμίδης ο οποίος τόνισε πως Ο γηράσκων πληθυσμός, η αύξηση των χρόνιων νοσημάτων, η αλλαγή του επιδημιολογικού προφίλ των Ελλήνων, η μείωση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης κατά 60% από το 2009 ως σήμερα, η αύξηση της ανεργίας και συνεπώς η σημαντική μείωση των εργοδοτικών εισφορών, η αύξηση των ανασφαλίστων κ.α., είναι μερικές από τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης που πιέζουν το ασφαλιστικό σύστημα, αυξάνουν τις δαπάνες και το οδηγούν σε αδυναμία κάλυψης των υγειονομικών αναγκών.

Αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για βελτιστοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης με βάση τους διαθέσιμους πόρους, ώστε να μπορεί να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών στη κατάλληλη θεραπεία. Ο ΕΟΠΥΥ έχει δικαίωμα να επιβάλλει περιορισμούς στην αποζημίωση ή να διαπραγματευτεί με τις φαρμακευτικές συμφωνίες επιμερισμού του ρίσκου στα πλαίσια ενός κλειστού προϋπολογισμού για να μπορέσει να καλύψει τις υπάρχουσες ανάγκες. Όμως τόνισε πως είναι αναγκαίο η αποζημίωση να είναι βασισμένη σε σαφή επιστημονικά και οικονομικά κριτήρια,  βάσει τεκμηρίωσης, ώστε να προωθηθούν οι πλέον αποτελεσματικές τεχνολογίες υγείας λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπ’ όψη κοινωνικά, οργανωτικά και ηθικά ζητήματα.

Αναλύοντας ανα εταίρο τις επιπτώσεις της αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας, τόνισε τη διευκόλυνση πρόσβασης ασθενών σε στοχευμένες θεραπείες ή την καθυστέρηση εάν υπάρξει αρνητική αξιολόγηση, ενώ για τη βιομηχανία υπογράμμισε ότι το θετικό στοιχείο είναι η προβλεψιμότητα του νέου συστήματος, που βοηθά στη δραστηριοποίηση των επιχειρήσεων.

Καταλήγοντας όμως, υπογράμμισε τη βραδύτητα των αξιολογήσεων σε χώρες όπου εφαρμόζεται ήδη η αξιολόγηση, φέρνοντας ως παράδειγμα τους 30 μήνες στη Γαλλία και τους 28 στη Γερμανία για την αξιολόγηση ενός μόνο προϊόντος. Ξεκαθάρισε ότι οι αξιολογήσεις δεν είναι πάντα θετικές και ως παράδειγμα έφερε την Αυστραλία όπου  σε έλεγχο άνω των 200 φαρμάκων, 44 εντάχθηκαν στη θετική λίστα αποζημίωσης, 52 απορρίφθηκαν ενώ 110 εγκρίθηκαν υπό προϋποθέσεις.