Ανισότητες στην περίθαλψη, εμπόδια πρόσβασης στα συστήματα υγείας από τις απ΄ ευθείας πληρωμές και ζωές που θα μπορούσαν να μην έχουν χαθεί αν η περίθαλψη ήταν καλύτερη, διαπιστώνει ο ΟΟΣΑ στην έκθεσή του "Υγεία με μια ματιά 2015" στην οποία παρουσιάζονται διακρατικές συγκρίσεις της κατάστασης υγείας των πληθυσμών και της λειτουργία των συστημάτων υγείας στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ και τις αναδυόμενες οικονομίες.

Από την άλλη πλευρά όμως, η έκθεση διαπιστώνει επίσης, ότι το προσδόκιμο επιβίωσης έφτασε στα 80,5 έτη, έχοντας αυξηθεί κατά 10 χρόνια από το 1970, η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου σώζει ζωές και η καλύτερη πρωτοβάθμια περίθαλψη μειώνει τις εισαγωγές στα νοσοκομεία.

Αυτή η έκδοση περιλαμβάνει επίσης και μια σύγκριση της απόδοσης των συστημάτων υγείας, αλλά και τις σύγχρονες τάσεις στη φαρμακευτική δαπάνη.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης:

Νέα φάρμακα αυξάνουν τη φαρμακευτική δαπάνη, εκτός αν υπάρχει προσαρμογή από την εφαρμοζόμενη πολιτική
- Η φαρμακευτική δαπάνη στις χώρες του ΟΟΣΑ έφρασε τα 800 δισ. δολ. το 2013. Το ποσό αυτό φτάνει περίπου το 20% της συνολικής δαπάνης υγείας συνυπολογίζοντας στο ποσό αυτό τις δαπάνες για φάρμακα στην νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή περίθαλψη.
- Η εξωνοσοκομειακή δαπάνη φαρμάκων επιβραδύνθηκε τα τελευταία χρόνια στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ, ενώ αυξήθηκαν οι νοσοκομειακές φαρμακευτικές δαπάνες.
- Η είσοδος εξειδικευμένων φαρμάκων υψηλού κόστους  στην αγορά με στόχο μικρούς πληθυσμούς ασθενών ή σύνθετες καταστάσεις ασθένειας, φέρνει νέες συζητήσεις για την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής δαπάνης.
Η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης συνεχίζει να αυξάνεται, όμως οι ανισότητες επιμένουν τόσο μεταξύ των χωρών, όσο και μεταξύ κοινωνικών ή δημογραφικών ομάδων.
- Το προσδόκιμο επιβίωσης αυξάνεται σταθερά στις χώρες του ΟΟΣΑ, κατά 3-4 μήνες το χρόνο. Το 2013 έφτασε τα 80,5 χρόνια κατά μέσο όρο, αυξημένο κατά 10 χρόνια περίπου από το 1970, όπου στην Ιαπωνία, Ισπανία και Ελβετία, και άλλες πέντε χώρες το προσδόκιμο ξεπερνά τώρα τα 82 χρόνια.
- Στις βασικές αναδυόμενες οικονομίες, Ινδία, Ινδονησία, Βραζιλία και Κίνα, το προσδόκιμο αυξήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, πλησιάζοντας γρήγορα το μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Ελάχιστη πρόοδος έγινε σε χώρες όπως η Νότιος Αφρική - κυρίως λόγω του AIDS - και της Ρωσικής Ομοσπονδίας - κυρίως λόγω της επικίνδυνης συμπεριφοράς των ανδρών.
- Οι πιο μορφωμένοι ζουν συνήθως έξι χρόνια παραπάνω από αυτούς χωρίς μόρφωση, και αυτό αφορά κυρίως τους άνδρες, με τη διαφορά στο προσδόκιμο επιβίωσης να φτάνει τα 8 χρόνια.

Απ΄ευθείας πληρωμές - εμπόδιο πρόσβασης στην περίθαλψη
- Όλες οι χώρες έχουν καθολική κάλυψη υγείας για ένα βασικό "πακέτο" υπηρεσιών, εκτός της Ελλάδας, των ΗΠΑ και της Πολωνίας. Στην Ελλάδα, η οικονομική κρίση, οδήγησε στην απώλεια υγειονομικής κάλυψης στους μακροχρόνια άνεργους και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Παρόλα αυτά, από τον Ιούνιο του 2014, λαμβάνονται μέτρα για τον ανασφάλιστο πληθυσμό, με πρόσβαση σε συνταγογραφούμενα φάρμακα και επείγουσες υπηρεσίες υγείας. Στις ΗΠΑ, ο ανασφάλιστος πληθυσμός έπεσε στο 11,5% το 2014 από 14,4% το 2013, με το νέο σύστημα περίθαλψης και αναμένεται να πέσει ακόμη περισσότερο το 2015.
- Οι απευθείας πληρωμές στα νοικοκυριά, μπορούν να δημιουργήσουν εμπόδια στην πρόσβαση περίθαλψης. Κατά μέσο όρο, στις χώρες του ΟΟΣΑ οι απ΄ ευθείας πληρωμές φθάνουν το 20%, ξεκινώντας από 10% στη Γαλλία και τη Μ. Βρετανία και ξεπερνώντας το 30% στο Μεξικό, την Κορέα, Χιλή και Ελλάδα. Στην Ελλάδα, οι απ΄ευθείας πληρωμές αυξήθηκαν τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες από το 2009, καθώς οι δημόσιες πληρωμές μειώθηκαν.
- Νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος είναι 4-6 φορές πιθανότερο να αναφέρουν ακάλυπτες ανάγκες περίθαλψης και οδοντιατρικής κάλυψης για οικονομικούς ή άλλους λόγους από αυτά με υψηλότερο εισόδημα. Σε ορισμένες χώρες όπως η Ελλάδα, το ποσοστό πληθυσμού που αναφέρει ακάλυπτες ανάγκες υπερδιπλασιάστηκε κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Πάρα πολλές ζωές χάνονται γιατί η ποιότητα περίθαλψης δεν αυξάνεται αρκετά γρήγορα
- Καλύτερη περίθαλψη σε περιπτώσεις απειλητικές για τη ζωή όπως έμφραγμα και εγκεφαλικό, οδήγησε σε μείωση της θνησιμότητας στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ. Κατά μέσο όρο, τα ποσοστό θνησιμότητας μετά από εισαγωγή σε νοσοκομείο για έμφραγμα έπεσαν κατά 30% στη δεκαετία 2003-2013 και για εγκεφαλικό κατά 20%. Παρά την πρόοδο όμως, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης σε πολλές χώρες στην επείγουσα περίθαλψη, για μείωση της θνησιμότητας στις δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις (έμφραγμα και εγκεφαλικό).
- Η επιβίωση επίσης βελτιώθηκε σε πολλές μορφές καρκίνου, λόγω της έγκαιρης διάγνωσης και έναρξης θεραπείας. Για παράδειγμα, η πενταετής επιβίωση από καρκίνο του μαστού ή του ορθού, αυξήθηκε από 55% τα έτη 1998-2003, σε πάνω από 60% για όσους διαγνώστηκαν από το 2008-2013. Ακόμη όμως, στη Χιλή, Πολωνία και Μ. Βρετανία, παρατηρείται υστέρηση στην επιβίωση μετά τη διάγνωση διαφόρων μορφών καρκίνου.
- η ποιότητα πρωτοβάθμιας περίθαλψης βελτιώθηκε σε πολλές χώρες, με τη μείωση εισαγωγών στα νοσοκομεία για χρόνιες παθήσεις. Όμως και πάλι υπάρχει περιθώριο μείωσης των εισαγωγών στα νοσοκομεία, καθώς ο πληθυσμός γηράσκει και οι άνθρωποι πάσχουν από περισσότερες της μιας πάθησης.
- Οι πρακτικές συνταγογράφησης φαρμάκων μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως δείκτες ποιότητας περίθαλψης. Για παράδειγμα, τα αντιβιοτικά πρέπει να συνταγογραφούνται μόνο όταν υπάρχει αποδεδειγμένη ανάγκη, για τη μείωση της μικροβιακής αντοχής. Η διαφοροποίηση στην κατανάλωση αντιβιοτικών φτάνει να είναι τετραπλάσια από πλευράς όγκου, με την Χιλή, Εσθονία και Ολλανδία να έχουν τη χαμηλότερη κατανάλωση και την Ελλάδα και Τουρκία την υψηλότερη. Η μείωση της αχρείαστης κατανάλωσης αντιβιοτικών, είναι πιεστικό αλλά και σύνθετο πρόβλημα, που απαιτεί πολλαπλές συντονισμένες πρωτοβουλίες, που θα συμπεριλαμβάνουν επιτήρηση, ρύθμιση και εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και ασθενών.