Ένας στους τρεις καρκινοπαθείς δεν έχει πρόσβαση σε γιατρό ή στα φάρμακα που χρειάζεται, χάνοντας δόσεις της απαιτούμενης θεραπείας και θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο τη ζωή του.

Συγκεκριμένα, το 32% των ογκολογικών ασθενών δεν έχει πρόσβαση σε γιατρό εξαιτίας μεγάλης λίστας αναμονής για ραντεβού, δυσκολίες μετακίνησης ή αποστάσεων γιατί χρειάζεται να επισκεφθούν νοσοκομείο άλλης πόλης για θεραπεία, ενώ το 28% των ασθενών αυτών, δεν έχει πρόσβαση σε φάρμακα, επειδή τα φαρμακεία των νοσοκομείων "στερούνται" και αναγκάζονται να κάνουν αγώνα δρόμου για να τα βρουν, με αποτέλεσμα το 40% των ασθενών να καθυστερεί τη θεραπεία, χάνοντας δόση και επιδεινώνοντας καθοριστικά την υγεία του.

Τα στοιχεία αυτά έδειξε έρευνα που είναι σε εξέλιξη από τη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και το Σύλλογο Καρκινοπαθών, Εθελοντών, Φίλων και Ιατρών «ΚΕΦΙ» Αθηνών, την οποία παρουσίασε στο 4ο Συνέδριο Συλλόγων Ασθενών, ο Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Υγείας Κυριάκος Σουλιώτης.

Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος Δημήτρης Βαρνάβας, ανέφερε ότι το σύστημα υγείας της χώρας είναι ένα βήμα πριν από την κατάρρευση. Ο κ. Βαρνάβας τόνισε ότι η κατάσταση στα νοσοκομεία είναι τραγική. Η αναμονή για ραντεβού στα εξωτερικά ιατρεία φθάνει σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και τα δύο χρόνια, ενώ οι γιατροί εξετάζουν σε καθημερινή βάση 30 και 40 ασθενείς. 

Ιατρικός Φάκελος
Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΗΔΙΚΑ Αναστάσιος Τάγαρης
, ανέφερε από το βήμα του Συνεδρίου ότι στα σχέδια της ΗΔΙΚΑ είναι η δημιουργία του ιατρικού φακέλου και η ενεργή συμμετοχή των ασθενών στη διαχείριση της υγείας τους. Σύμφωνα με τον κ. Τάγαρη, «σχεδιάζουμε τον ιατρικό φάκελο των ασθενών και θα τους δώσουμε τη δυνατότητα να έχουν πρόσβαση στο φάκελο αυτό. Μάλιστα ο ασθενής θα μπορεί να καθορίζει ποιος θα έχει πρόσβαση στα δεδομένα του ιατρικού του φακέλου, δίνοντας τη συγκατάθεσή του στο γιατρό που επιθυμεί».

Το επόμενο βήμα, ανακοίνωσε ο κ. Τάγαρης, είναι η ενημέρωση των ασθενών με μηνύματα στο κινητό τους τηλέφωνο ή στο e-mail τους για τα φάρμακα που συνταγογραφούνται στο βιβλιάριό τους. Η ίδια διαδικασία θα ακολουθείται για τις εξετάσεις που γράφονται και εκτελούνται, αλλά και για τα ηλεκτρονικά ραντεβού που κλείνονται με τα στοιχεία και το ΑΜΚΑ των ασθενών.

Σύμφωνα με τον κ. Τάγαρη, στα σχέδια της ΗΔΙΚΑ είναι και η δημιουργία Μητρώου Χρονίως Πασχόντων, ενώ δεν απέκλεισε τη μελλοντική δημιουργία διαδικτυακού φόρουμ επικοινωνίας ασθενών. 

Στη συνέχεια ο Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Χρήστος Λιονής, παρουσίασε προτάσεις για τη βελτίωση του συστήματος υγείας. «Χρειαζόμαστε μια περισσότερο συστημική προσέγγιση όταν συζητάμε για τα χρόνια νοσήματα και τη διαχείρισή τους» σημείωσε ο κ. Λιονής και αναφέρθηκε στην υιοθέτηση κατευθυντήριων οδηγιών από τον ιατρό και επαγγελματία υγείας για τη λήψη των πλέον επιστημονικά τεκμηριωμένων και αποδεκτών μεθόδων θεραπείας.
«Η αλλαγή της συμπεριφοράς/πρακτικής του υγειονομικού και του ρόλου του ασθενούς στη λήψη της απόφασης είναι κρίσιμα σημεία στην αλλαγή της σημερινής κατάστασης» υπογράμμισε ο κ. Λιονής και πρόσθεσε πως πρέπει να υπάρξουν ολοκληρωμένες προτάσεις για την παροχή επαρκών υπηρεσιών προς τους μη ασφαλισμένους και να δημιουργηθούν πρωτόκολλα και οδηγίες για την φροντίδα των ευάλωτων οικονομικά ομάδων.

Μείωση φαρμακευτικής δαπάνης
Μειώθηκε σημαντικά η φαρμακευτική δαπάνη το 2014 σε σύγκριση με το 2009. Όπως τόνισε από το βήμα του συνεδρίου ο Καθηγητής Διοίκησης και Οργάνωσης Υπηρεσιών Υγείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Νίκος Πολύζος, το 2014 η δαπάνη για εξωνοσοκομειακά φάρμακα ανήλθε στα 2,3 δισ. ευρώ και για νοσοκομειακά στα 0,6 δισ. ευρώ. Το 2009 η δαπάνη για εξωνοσοκομειακά φάρμακα είχε αγγίξει τα 5,1 δισ. ευρώ και για νοσοκομειακά τα 1,2 δισ. ευρώ.   

Η κατά κεφαλή δαπάνη για φάρμακα σημείωσε την τελευταία πενταετία μία μείωση της τάξης του 60%. Από τα 455 ευρώ το 2009 έπεσε στα 200 ευρώ το 2014. Στην ΕΕ η μείωση της δαπάνης ανήλθε στο 20% (από τα 340 ευρώ στα 285 ευρώ).

Όπως ανέφερε ο κ. Πολύζος, το 2014 σε σχέση με το 2013, η φαρμακευτική κατανάλωση μειώθηκε 7% και η αντίστοιχη δαπάνη 12%. Ανάλογα η συμμετοχή των ασθενών αυξήθηκε 8% και έχει ανέβει στο 27%.

Στο σύνολο των φαρμάκων που συνταγογραφήθηκαν το 2014, το 59,3% ήταν πρωτότυπα (on patent), 21,3% off patent και 19,5% γενόσημα. Σε σύγκριση με το 2013, διαπιστώνεται μια σημαντική αύξηση του ποσοστού των πρωτοτύπων φαρμάκων, από το 37% στο 59,3%. Αντίθετα, τα off patent  έχουν περιορισθεί στο μισό (από 45,9% σε 21,3%), ενώ τα γενόσημα αυξήθηκαν κατά 2,4 μονάδες.

Οι κύριες κατηγορίες φαρμάκων στις οποίες κατά το 2014 παρατηρήθηκε η υψηλότερη παρουσία πρωτοτύπων φαρμάκων είναι οι ακόλουθες: Φάρμακα για λειτουργικές γαστρεντερικές διαταραχές, φάρμακα πέψης και ένζυμα, αντιδιαρροϊκά & αντιφλεγμονώδη του εντέρου, αντιαιμορραγικά, δερματολογικά, ορμόνες υπόφυσης, εμβόλια, αναλγητικά, ωτικά και διαγνωστικά.

Οι κυριότερες κατηγορίες φαρμάκων, στις οποίες, κατά το 2014, παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη συμμετοχή γενοσήμων φαρμάκων είναι οι παρακάτω: αντιεμετικά, άλλα φάρμακα πεπτικής οδού, φάρμακα κατά της ακμής, αντιμυκητιασικά, αντινεοπλασματικά και φάρμακα μυοσκελετικών παθήσεων.

Καινοτόμα φάρμακα
Σύμφωνα με την υπεύθυνη Τομέα Έρευνας Αγοράς του ΙΦΕΤ  Έλλη Γαβριήλ, το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας προχώρησε το 2014 στην εισαγωγή 30 νέων, καινοτόμων φαρμάκων και 620 φαρμακευτικών προϊόντων. Όπως είπε η κ. Γαβριήλ, η προμήθεια αυτών των προϊόντων έγινε –μετά από ενδελεχή έρευνα αγοράς- από τους παραγωγούς/αντιπροσώπους παραγωγών, είτε από φαρμακαποθήκες του εξωτερικού και το κόστος των φαρμακευτικών προϊόντων που εισάγει το ΙΦΕΤ αντιπροσωπεύει μόλις το 0,4% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης στην Ελλάδα.