Λέξεις «ποτισμένες» με άγχος και ανασφάλεια για το τι μέλλει γενέσθαι. Τα σχέδια των καλοκαιρινών διακοπών ματαιώθηκαν, τα χρήματα λιγόστεψαν, το ίδιο και οι μετακινήσεις. Η όλη κατάσταση έχει δημιουργήσει εκνευρισμό και αγωνία στους μεγάλους και πλήθος ερωτημάτων στα παιδιά, που - μην αμφιβάλλετε καθόλου γιαυτό - «απορροφούν» τους συναισθηματικούς «κραδασμούς» των γονέων τους.  

Στις παρούσες συνθήκες οι παιδοψυχολόγοι επισημαίνουν ότι προέχει η εξασφάλιση της ψυχικής ισορροπίας των παιδιών και η αίσθηση μιας «κανονικής» καθημερινότητας, προκειμένου να αισθανθούν ασφάλεια. Δεν κρατάμε τα παιδιά στη γυάλα, αλλά δεν σπέρνουμε και τον πανικό. Και, φυσικά, τονίζουμε με κάθε ευκαιρία ότι «η μαμά κι ο μπαμπάς θα κάνουν ό,τι μπορούν για να μην σας λείψει τίποτα».

 

Τι τους λέμε, λοιπόν;

 

Στα μικρά παιδιά χρειάζεται να εξηγήσουμε ότι η πατρίδα μας βρίσκεται σε μία κρίσιμη φάση και ότι τις μέρες που έρχονται θα κάνουμε όλοι οικονομία, γιατί δεν μπορούμε να παίρνουμε όσα χρήματα θέλουμε από τις τράπεζες, όπως παλιά. Πολλές λεπτομέρειες δεν χρειάζονται, γιατί ίσως τα μπερδέψουμε.

 

Στα μεγαλύτερα παιδιά εξηγούμε λίγο πιο αναλυτικά την κατάσταση, χωρίς, σε καμία περίπτωση, να αποκαλύψουμε τα χειρότερα σενάρια. Δεν πρέπει να τα τρομοκρατήσουμε, γιατί θα αισθανθούν φόβο και ανασφάλεια. Ούτε, βέβαια, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε άσχημες εκφράσεις και να χάσουμε την ψυχραιμία μας.

 

Σε κάθε περίπτωση όλη αυτή η κατάσταση μπορεί να γίνει μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για να δώσουμε στα παιδιά μας κάποια σημαντικά μαθήματα. Όπως, για παράδειγμα, ότι το χρήμα δεν φέρνει την ευτυχία και ότι πιο σημαντικό είναι να είμαστε υγιείς κι ενωμένοι. Αν η οικογένεια δρα ως ομάδα, μπορεί να ξεπεράσει πολλές αντιξοότητες. Μπορούμε, ακόμη, να τους εξηγήσουμε ότι οι δυσκολίες είναι μέσα στη ζωή κι ότι «νικάει» όποιος μπορεί να προσαρμόζεται στις διαφορετικές συνθήκες.

Είναι, βέβαια, λογικό,  εξηγούν οι ειδικοί, και οι γονείς να αισθανθούν κάποια στιγμή πολύ άσχημα. Οπότε προτείνουν να κλείσει η τηλεόραση και η οικογένεια να κάνει κάτι που την ευχαριστεί. Μια βόλτα στο πάρκο της γειτονιάς, να ακούσουν μουσική ή να παίξουν ένα επιτραπέζιο στο μπαλκόνι... Εξυπακούεται ότι οι συζητήσεις μπροστά στα παιδιά για τα χρήματα που στερεύουν και τα δύσκολα που έρχονται πρέπει να σταματήσουν.

 

Εξάλλου οι παιδοψυχολόγοι χτυπάνε καμπανάκι κινδύνου για τα παιδιά που αρχίζουν να μην κοιμούνται καλά, που έχουν εφιάλτες, που «βρέχουν» το κρεβάτι τους, που δεν έχουν όρεξη για φαγητό και για παιχνίδι. Αυτά, λένε, είναι σημάδια ότι το παιδί μπορεί να έχει επιβαρυνθεί από την όλη κατάσταση και να χρειάζεται να το δει κάποιος ειδικός.

Τέλος είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα παιδιά «διαβάζουν» τη στάση του σώματός μας και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα του σπιτιού, οπότε δεν αρκεί να φαινόμαστε, αλλά και να είμαστε ψύχραιμοι.