Με τα ποσοστά κατάθλιψης να παίρνουν συνεχώς την... ανιούσα, οι ειδικοί αναζητούν συνεχώς νέους, αποτελεσματικούς τρόπους για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα. Ειδικά στη χώρα μας την τελευταία πενταετία τα περιστατικά κατάθλιψης που διαγιγνώσκονται είναι όλο και περισσότερα, κάτι που αποδίδεται αφενός στις δυσχερείς συνθήκες διαβίωσης, που προκάλεσε η οικονομική κρίση, αφετέρου στο ότι ο κόσμος είναι, πλέον, περισσότερο ενημερωμένος και ευαισθητοποιημένος για την κατάθλιψη. Ένας στους είκοσι υπολογίζεται ότι πάσχει από κατάθλιψη και τα φάρμακα έχουν ευεργετικά αποτελέσματα για τους έξι στους δέκα (ποσοστό 60% των πασχόντων).

Η νέα Καναδική έρευνα έδειξε ότι η θεραπεία με φως βοήθησε πολύ τους πάσχοντες με μη εποχική κατάθλιψη. Συγκεκριμένα οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Raymond W. Lam του Τμήματος Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό ψυχιατρικής "JAMA Psychiatry", πραγματοποίησαν την πρώτη τυχαιοποιημένη και ελεγχόμενη κλινική δοκιμή σε 122 ασθενείς. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τόσο εικονικό φάρμακο (placebo), όσο και εικονική συσκευή εκπομπής φωτός, παράλληλα με την κανονική συσκευή.    

Οι ασθενείς εκτέθηκαν για 30 λεπτά κάθε πρωί μετά το ξύπνημα, επί οκτώ εβδομάδες, σε έντονο τεχνητό φως, ενώ ορισμένοι έπαιρναν αντικαταθλιπτικά φάρμακα και άλλοι όχι. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θεραπεία με φως βοήθησε από μόνη της πολλούς ασθενείς, ενώ ήταν ακόμη πιο αποτελεσματική σε όσους έπαιρναν και αντικαταθλιπτική αγωγή. Τα τρία τέταρτα των ασθενών (76%) που είχαν κάνει τόσο φωτοθεραπεία, όσο και φαρμακοθεραπεία, εμφάνισαν βελτίωση τουλάχιστον 50% στα συμπτώματά τους. Το ποσοστό βελτίωσης ήταν μικρότερο (50%) για όσους είχαν κάνει φωτοθεραπεία σε συνδυασμό με χάπι placebo, 33% για όσους είχαν κάνει placebo φωτοθεραπεία (με την εικονική συσκευή) και επίσης είχαν πάρει placebo χάπι και, τέλος, 29% για όσους είχαν κάνει placebo φωτοθεραπεία σε συνδυασμό με Prozac.

"Αυτά τα ευρήματα είναι συναρπαστικά, καθώς η φωτοθεραπεία δεν κοστίζει, εφαρμόζεται εύκολα και έχει λίγες ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι ασθενείς μπορούν εύκολα να τη χρησιμοποιήσουν παράλληλα με άλλες θεραπείες, όπως ψυχοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή" δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης.  

Τόσο η φωτοθεραπεία από μόνη της, όσο και σε συνδυασμό με τα φάρμακα, υπήρξε ανώτερη από τις εικονικές θεραπείες, αλλά μόνα τους τα αντικαταθλιπτικά (φλουοξετίνη, πιο γνωστή ως Prozac) δεν ήταν ανώτερα από το εικονικό χάπι. Πάντως, όπως είπαν οι ερευνητές, δεν είναι ασυνήθιστο σε μια κλινική δοκιμή οι ασθενείς με κατάθλιψη να εμφανίζουν βελτίωση παίρνοντας απλώς χάπια placebo.

Παραμένει άγνωστος ο βιολογικός μηχανισμός, με τον οποίο δρα η φωτοθεραπεία. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι μάλλον σχετίζεται με τον επανασυγχρονισμό των κιρκαδιανών ρυθμών (του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού δηλαδή) του ασθενούς. Μια εναλλακτική εξήγηση είναι ότι το φως επηρεάζει τους νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο (σεροτονίνη, ντοπαμίνη, νοραδρεναλίνη κ.ά. γνωστές και ως ορμόνες της ευτυχίας), τις ίδιες χημικές ουσίες που στοχεύουν και τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Πάντως οι ερευνητές επεσήμαναν ότι οι ασθενείς με κλινική κατάθλιψη δεν πρέπει να επιχειρήσουν να κάνουν μόνοι τους κάποιου είδους φωτοθεραπεία, αλλά πρέπει προηγουμένως να συμβουλευθούν γιατρό.