Τα συστήματα υγείας των χωρών της Ευρώπης καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν το μεγάλο κύμα μεταναστών με στόχο τη βελτίωση της υγείας τους και την αποφυγή του στιγματισμού, γεγονός αλληλένδετο με την ασφάλεια υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο.

«Στον τομέα της υγείας όπως και στους άλλους τομείς του προσφυγικού, η Ευρωπαϊκή ιδέα θα δοκιμαστεί και είτε οι Ευρωπαϊκές χώρες θα οδηγηθούν στην κατεύθυνση του ουμανισμού, της αλληλεγγύης και της συνεργασίας ή θα επικρατήσουν οι λογικές της περιχαράκωσης των κλειστών συνόρων και της ξενοφοβίας. Για εμάς είναι φανερό πιο δρόμο πρέπει να ακολουθήσουμε».

Τα παραπάνω τόνισε ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Υγείας, Ιωάννης Μπασκόζος κατά τη σημερινή του συμμετοχή στη Διάσκεψη του ΠΟΥ για το προσφυγικό ζήτημα, σε συνεδρίαση με θέμα: «Δημόσια Υγεία και μετανάστευση: επικέντρωση των συστημάτων υγείας στον άνθρωπο».

Ο κ. Μπασκόζος στην ομιλία του, ανέφερε ότι: «Η κυβέρνηση της χώρας προχώρησε από τη λογική της απώθησης στη λογική της υποδοχής». Τόνισε ότι η μεταρρύθμιση των δημόσιων υπηρεσιών υγείας στη χώρα μας με βασικό άξονα την καθολική και ισότιμη πρόσβαση όλου του πληθυσμού στις δομές υγείας αποτελεί δικαίωμα και των προσφύγων που φθάνουν στην Ελλάδα. Ο Γενικός Γραμματέας στην παρέμβαση του επεσήμανε ότι είναι συγκινητική η προσφορά του ντόπιου πληθυσμού, του υγειονομικού  προσωπικού, των ΜΚΟ και όλων των αλληλέγγυων πολιτών για την αντιμετώπιση των ζητημάτων υγείας των προσφύγων και μεταναστών, όμως θα πρέπει να γίνει κατανοητό από όλες τις χώρες ότι: «Ο κυριότερος  και μεγαλύτερος κίνδυνος όλων είναι οι θάνατοι που προκύπτουν κατά την απελπισμένη προσπάθεια των προσφύγων –μεταναστών να διαβούν τη θάλασσα από τα τουρκικά παράλια στα νησιά του Αιγαίου».

Ενδεικτικά ανέφερε ότι από την αρχή του έτους μέχρι σήμερα 689.686 πρόσφυγες και μετανάστες έφτασαν στη χώρα μας μέσω της θαλάσσιας οδού του Ανατολικού Αιγαίου. Πάνω από 3.500 πρόσφυγες εκτιμάται ότι έχουν χάσει τη ζωή τους ενώ ο μέσος όρος αφίξεων στην Ελλάδα, σε ημερήσια βάση, ξεπερνά τις 4.950. 

Ο τραγικός απολογισμός σε ανθρώπινες ζωές καθώς και η υπέρμετρη επιβάρυνση που υφίστανται πολλά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από τα μαζικά προσφυγικά ρεύματα (υπερπολλαπλάσια του πληθυσμού τους), καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για εξεύρεση μόνιμης και αποτελεσματικής λύσης.
Περίπου 2.000 πρόσφυγες ή μετανάστες έχουν τύχει νοσοκομειακής περίθαλψης με κόστη που υπερβαίνουν τις 800.000 ευρώ. Επιπλέον, φέτος έχει καταγραφεί αύξηση 42% σε διακομιδές του ΕΚΑΒ σε σύγκριση με το 2014, ενώ η αύξηση αυτή κατά την περίοδο αιχμής (Ιούνιο έως Νοέμβριο) άγγιξε το 103%.

Για την εκτίμηση και την αντιμετώπιση των ιατρικών αναγκών των προσφύγων χρησιμοποιείται το σύστημα διάγνωσης και έγκαιρου εντοπισμού ασθενών (triage) στα σημεία εισόδου του Ανατολικού Αιγαίου. Στα Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης, έκανε λόγο για οργάνωση ιατρείων σε ημερήσια βάση και με 24ωρη λειτουργία των ιατρείων στις προσωρινές Δομές Ανοιχτής Φιλοξενίας στην Αττική, αλλά και στη μεταφορά 2 κινητών μονάδων του Ερυθρού Σταυρού στην Μακεδονία, κοντά στο σημείο συγκέντρωσης των προσφύγων στα σύνορα με τη FYROM.

Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας, αξιοποιώντας την άμεση πληροφόρηση για τις τρέχουσες ανάγκες των προσφύγων υλοποίησε τη δημιουργία ενός ατομικού ταξιδιωτικού δελτίου υγείας για τους πρόσφυγες, που θα χρησιμοποιείται από όλους τους φορείς παροχής υγειονομικής φροντίδας. Στόχος είναι η συμβολή της χώρας μας, στη συνεχή και απρόσκοπτη παροχή υγειονομικής φροντίδας μέχρι τον τελικό προορισμό των προσφυγικών ροών.  

Έχει υπάρξει φροντίδα επάρκεια σε φάρμακα και υγειονομικό υλικό (π.χ εμβόλια, φυματίνη κ.α) και άμεση φαρμακευτική κάλυψη για τους πρόσφυγες με χρόνιες μη μεταδιδόμενες παθήσεις (π.χ διαβήτης).

Παράλληλα, γίνονται όλες οι ενέργειες για ανοσοποιητική κάλυψη ευάλωτων ομάδων, υπό προϋποθέσεις σύμφωνα και με το πρωτόκολλο βασικού προληπτικού ελέγχου εμβολιασμών.

Πρόσθεσε ότι η συνολική και άμεση αντιμετώπιση απαιτεί συμφωνία για ταυτοποίηση όλων στη Τουρκία για να σταματήσει αυτή η πορεία θανάτου στο τρικυμισμένο και κρύο Αιγαίο. Στο μεταξύ η αντιμετώπιση της υποθερμίας από παραμονή στο νερό, η αντιμετώπιση τραυμάτων και καταγμάτων, οι εμβολιασμοί σε βάση πρωτοκόλλου, οι σωστές συνθήκες υγιεινής στους χώρους φιλοξενίας, η ιατροφαρμακευτική αντιμετώπιση χρονιών παθήσεων, η πρόληψη και άμεση αντιμετώπιση λοιμωδών νοσημάτων, η αντιμετώπιση ψυχοσωματικών επιπτώσεων αποτελούν προτεραιότητα για το σύστημα υγείας της χώρας μας και η άμεση βοήθεια από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς αποτελούν μονόδρομο

Δεσμεύθηκε όμως για:
•    Άμεση ενίσχυση των δομών υγείας με ιατρικό ,νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό μέσω  του Ευρωπαϊκού Ταμείου Εσωτερικής Ασφαλείας.
•    Βελτίωση στον συντονισμό ανάμεσα στις δομές  του δημόσιου συστήματος υγείας και των ΜΚΟ.
•    Δημιουργία θεσμικού πλαισίου για την καταγραφή ,την εποπτεία και τον συντονισμό των ΜΚΟ για την πρόσβαση τους στο πεδίο και την παροχή υπηρεσιών υγείας.
•    Καταγραφή και ορθολογική κατανομή υγειονομικού υλικού και φαρμάκων ανάμεσα στις δομές του συστήματος υγείας.
•    Σημαντικός παράγοντας είναι η αξιοποίηση διαπολιτισμικών διαμεσολαβητών και υγειονομικών προσφύγων – μεταναστών.
•    Ενίσχυση δημόσιων δομών στα σημεία εισόδου και βελτίωση της ιατροφαρμακευτικής κάλυψης για όλους τους πρόσφυγες και ντόπιους με παράλληλη τόνωση του αισθήματος ασφάλειας για τους ντόπιους.

H εμπειρία της πρόσφατης επίσκεψης μαζί με τον Επίτροπο Υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ. Andriukaitis στη Λέσβο ήταν η κατανόηση του μεγέθους των προβλημάτων εκεί όπου η ροή των προσφύγων είναι συνεχής και οι δηλώσεις του κ. Επιτρόπου έδειξαν με τον καλύτερο τρόπο πως η αλληλοκατανόηση και η αλληλεγγύη μπορούν και θα επικρατήσουν τελικά ανάμεσα τους λαούς της Ευρώπης.