Την πρωτιά στην κατανάλωση αντιβιοτικών κατέχει η Ελλάδα, παρουσιάζοντας τα ανάλογα προβλήματα υψηλής μικροβιακής αντοχής που συνεπάγεται η κατάχρηση αυτής της κατηγορίας φαρμάκων.

Σήμερα στην Ευρώπη, 50.000 άτομα χάνουν τη ζωή τους από πολυανθεκτικά μικρόβια, ενώ διεθνώς ο αριθμός αυτός αυξάνεται στις 700.000 άτομα ετησίως.

Υπολογίζεται ότι ως το 2050 θα πεθαίνουν 10 εκ. άτομα κάθε χρόνο από λοιμώξεις πολυανθεκτικών μικροβίων, οι οποίες θα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου, με περισσότερα περιστατικά από όσα ο καρκίνος και τα τροχαία.

Το ετήσιο κόστος από τις πολυανθεκτικές λοιμώξεις, υπολογίζεται στο 1 τρις. ευρώ.

Οι λοιμώξεις αυτές προκαλούν πνευμονίες, βακτηριαιμίες, ουρολοιμώξεις κ. ά. και ανάλογα με το μικρόβιο και το είδος του αντιβιοτικού, παρατηρείται μικροβιακή αντοχή σε ποσοστά που κυμαίνονται συνήθως από 35-75%, αν και το εύρος της ανθεκτικότητας φθάνει μέχρι και το 98% σε κάποιες περιπτώσεις που αποβαίνουν μοιραίες για τους ασθενείς.

Στην κατεύθυνση αυτή οι λοιμωξιολόγοι προτείνουν τη συγκρότηση Ομάδων Ελέγχου της κατανάλωσης αντιβιοτικών στα νοσοκομεία με τη συμμετοχή λοιμωξιολόγων και νοσοκομειακών φαρμακοποιών, προκειμένου για σοβαρές λοιμώξεις που χρειάζονται ισχυρά αντιβιοτικά τελευταίας γενιάς. Με τη λειτουργία των ομάδων αυτών, οι ιατρικές ειδικότητες θα συζητούν με το λοιμωξιολόγο τις θεραπευτικές δυνατότητες, προκειμένου να αποφεύγονται οι επιλογές "τελευταίας ελπίδας" (last resort).

Τα παραπάνω τονίσθηκαν χθες κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου του ΚΕΕΛΠΝΟ με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Αντιβιοτικά, που φέτος αναδεικνύει το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής.

Ο πρόεδρος του ΚΕΕΛΠΝΟ καθηγητής Θαν. Γιαννόπουλος, στην ομιλία του, τόνισε ότι θα πρέπει να διατηρηθεί η κατάσταση με τα αντιβιοτικά στο στάτους που είναι σήμερα και να περιοριστεί η πολυφαρμακία και η πολυσυνταγογράφηση. Θα πρέπει να σταματήσει η σύγκριση των νέων αντιβιοτικών με τα παλαιότερα, ως προς το ελάχιστο κόστος και το πολύ σύντομο διάστημα θεραπείας στα νοσοκομεία, που δίνει το ίδιο αποτέλεσμα, διότι με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται τα ανθεκτικά μικρόβια. Και με την πορεία που ακολουθείται, τελικά το κόστος των λοιμώξεων θα φτάσει το 2050 τα 100 τρις.

Ο κ. Γιαννόπουλος τόνισε ότι η πρόταση για την Ομάδα επιτήρησης για τα αντιβιοτικά στα νοσοκομεία θα πρέπει να εφαρμοστεί, παρά τις αντιδράσεις που θα υπάρξουν μεταξύ των γιατρών διαφόρων ειδικοτήτων έναντι των λοιμωξιολόγων και να μην παραμείνει "στο συρτάρι".

Αναφερόμενος στους λοιμωξιολόγους του Πανεπιστημίου και του ΚΕΕΛΠΝΟ που μετείχαν στη συνέντευξη, τόνισε ότι θα έχουν την αρωγή του Κέντρου, όποτε τη χρειαστούν.

Στην κατάσταση που επικρατεί διεθνώς και στη χώρα μας, αναφέρθηκαν με ξεχωριστές ομιλίες τους, τα μέλη της Επιτροπής του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. για την Προώθηση της Ορθολογικής Χρήσης των Αντιβιοτικών και συγκεκριμένα η καθ. κ. Ε. Γιαμαρέλλου, ο καθ. κ. Δαΐκος, η αν. καθ. Α. Αντωνιάδου, ο αν. καθ. κ. Σ. Τσίοδρας, ο επ. καθ. κ. Α. Αλεξάνδρου, η βιοπαθολόγος κ. Γ. Μαργαρίτη και η ιατρός του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. κ. Φ. Κοντοπίδου.

Οι ομιλητές τόνισαν ότι στη χώρα μας εμφανίζεται μείωση της κατανάλωσης αντιβιοτικών την τελευταία πενταετία, με αποτέλεσμα να μπορούν να χρησιμοποιηθούν και πάλι πρώτης γραμμής αντιβιοτικά, όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη η κατανάλωση αυξάνεται.

Εντούτοις αυξάνεται η κατανάλωση νεώτερων αντιβιοτικών στα νοσοκομεία, ενώ παράλληλα από μελέτη στη Ν.Α. Αττική, διαπιστώθηκε ότι μόλις το 28% των παιδιών που έπαιρναν  αντιβιοτικά για λοίμωξη του αναπνευστικού, είχαν στρεπτόκοκκο, ενώ το υπόλοιπο 72% έπαιρνε αντιβίωση - κατόπιν συνταγής γιατρού - χωρίς λόγο!

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση (Νοέμβριος 2015) που πραγματοποιήθηκε από το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. με την συμβολή της Kapa Research, αναδεικνύονται τα ακόλουθα συμπεράσματα αναφορικά με την κατανάλωση των αντιβιοτικών στην κοινότητα, σε σύγκριση και με αντίστοιχη δημοσκόπηση του Νοεμβρίου 2014:
1.    Ένας στους δυο ενήλικες άνω των 18 ετών έχει πάρει κάποιο αντιβιοτικό τον τελευταίο χρόνο. Το ποσοστό αυτό παραμένει σταθερό τα τελευταία χρόνια. Οι κυριότερες αιτίες λήψης αντιβιοτικού είναι σταθερά οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, κυρίως ο πυρετός, ο πονόλαιμος, η ιγμορίτιδα και η παρουσία ακροαστικών. Το ποσοστό των παιδιών κάτω των 18 που πήρε αντιβιοτικά τον τελευταίο χρόνο, όπως δηλώνεται από την οικογένειά τους, είναι 72,4% (3 στα 4 παιδιά) και είναι αυξημένο σε σχέση με πέρυσι (60%) 
2.    Ένας στους τέσσερις που πήρε αντιβιοτικό τo 2014 το πήρε χωρίς ιατρική συνταγή, είτε αγοράζοντάς το είτε έχοντας στο σπίτι από πριν. Το ποσοστό υτό μειώνεται στο 19% το 2015, ελάττωση που είναι στατιστικά σημαντική και οφείλεται στη μείωση της αγοράς αντιβιοτικού χωρίς συνταγή. Όσον αφορά το ποσοστό που το 2014 προσκόμιζε συνταγή στο φαρμακοποιό εκ των υστέρων (6%), το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σημαντικά το 2015 σε 9,2%. Συγχρόνως, 35% των ερωτηθέντων έχει στο σπίτι ανά πάσα στιγμή αντιβιοτικό για ώρα ανάγκης. Οι αριθμοί αυτοί είναι σταθεροί σε σχέση με το 2013 και το 2014.
3.    Το ενθαρρυντικό και αυξημένο σε σχέση με το παρελθόν ποσοστό 45% που το 2013 και 2014 δήλωνε ότι δε θα πάρει αντιβιοτικά στο επόμενο επεισόδιο κρυολογήματος ή γρίπης μειώνεται σε 39% το 2015, γεγονός που φαίνεται να συσχετίζεται με την καταγραφείσα αύξηση της συνταγογραφούμενης χρήσης αντιβιοτικών.