Βέβαια αυτό, με δεδομένα όλα αυτά που συμβαίνουν στη χώρα τελευταία, απαιτεί μεγάλη προσπάθεια. Όμως τα μεγάλα επίπεδα στρες φαίνεται να αυξάνουν την πιθανότητα για πρόωρο τοκετό, καθώς και να δημιουργούν προβλήματα στο μωρό μετά τη γέννηση. Σήμερα, ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός σημαντικών μελετών συμφωνούν στο ότι, το έντονο στρες δεν είναι καλό για τις εγκύους, καθώς επιφέρει μια σειρά από αλλαγές που μπορεί να επηρεάσεουν αρνητικά την υγεία της καθώς και την έκβαση της εγκυμοσύνης, όπως εξηγεί ο Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος Δημήτρης Α. Μπιλάλης MBBCh MMedSc CCST FRCOG, Διαπιστευμένος Ακόλουθος του Βασιλικού Κολεγίου Μαιευτήρων Γυναικολόγων Μεγάλης Βρετανίας, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Μαιευτηρίου Λητώ:

 

"Είναι πολύ σημαντικό να μπορεί ο ειδικός να διακρίνει τις έγκυες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στη διαχείριση του άγχους τους, προκειμένου να βρεθούν εγκαίρως τρόποι αντιμετώπισής του. Επιπλέον οι έγκυες γυναίκες, σήμερα όσο ποτέ, πρέπει να εκπαιδεύονται στο να αναγνωρίζουν οι ίδιες ανησυχητικά συμπτώματα και να μαθαίνουν πώς, με απλούς τρόπους, μπορούν να περιορίσουν το στρες στην εγκυμοσύνη για το δικό τους καλό και κατ᾽επέκταση του μωρού τους. Σε κάθε στάδιο της ενδομήτριας ανάπτυξης, ο οργανισμός του εμβρύου χρησιμοποιεί “σήματα” που παίρνει από το περιβάλλον του, τα οποία αλληλεπιδρούν με σύνθετους μηχανισμούς με το γενετικό του υλικό, προκειμένου να αποφασιστεί ο καλύτερος τρόπος για να αναπτυχθεί. Όταν η μητέρα βιώνει έντονο στρες, συμβαίνουν στο σώμα της πολλές βιολογικές και βιοχημικές αλλαγές, οι οποίες περιλαμβάνουν την αύξηση των ορμονών του στρες, καθώς και την εξασθένιση του ανοσοποιητικού συστήματος, αυξάνοντας, έτσι, την πιθανότητα κάποιας λοίμωξης. Στη φάση αυτή το έμβρυο προσπαθεί να αναπτυχθεί σε αυτές τις συνθήκες περιβάλλοντος με υψηλά επίπεδα στρες, και τη στιγμή που θα γεννηθεί μπορεί να είναι εκτεθιμένο σε μεγαλύτερο κίνδυνο, για ένα σωρό παθολογίες που σχετίζονται με το άγχος".

 

Δύο είναι οι πιο σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να συνοδεύουν τα υψηλά επίπεδα στρες στην εγκυμοσύνη: οι πρόωροι τοκετοί (πριν από τις 37 εβδομάδες) και τα λιποβαρή νεογνά, δηλαδή νεογνά με χαμηλό βάρος γέννησης (κάτω από 2500 γρ). Τα πρόωρα μωρά είναι επιρρεπή σε μια σειρά από επιπλοκές αργότερα, όπως αναπνευστικά προβλήματα, αναπτυξιακή καθυστέρηση, διαταραχές στη μάθηση κ.ά. Υπάρχουν, επίσης, κάποια στοιχεία, τόσο από επιδημιολογικές μελέτες όσο και από έρευνες σε ζώα, ότι τα μωρά που βιώνουν έντονα το στρες στη μήτρα είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν χρόνια προβλήματα υγείας, όπως καρδιακές παθήσεις, υψηλή αρτηριακή πίεση και διαβήτη.

Ο κ. Μπιλάλης υπογραμμίζει, πάντως, ότι πρέπει να διαχωρίσουμε το απλό, “λογικό” και αναμενόμενο στρες, από το παθολογικό. Και να καθησυχάσουμε τις γυναίκες λέγοντας πως στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, το στρες παραμένει σε φυσιολογικά, “αναμενόμενα” και ελεγχόμενα επίπεδα και οι πιθανότητες είναι να γεννηθεί ένα υγιές μωρό. Είναι, όμως, σημαντικό, η έγκυος να εφαρμόσει κάποιες πρακτικές, που θα την βοηθήσουν σημαντικά να διαχειριστεί το άγχος της, είτε αυτό προέρχεται από την εγκυμοσύνη, είτε από τις συνθήκες που επικρατούν γύρω της".

Τρόποι διαχείρισης και μείωσης του στρες στην εγκυμοσύνη

 

Αντιμετώπιση του προβλήματος

Συζητήστε με ειδικούς και δικούς σας ανθρώπους σχετικά με την κατάστασή σας. Ο γιατρός και η μαία σας θα εκτιμήσουν την κατάσταση και θα προτείνουν τρόπους για να περιορίσετε το άγχος. Μοιραστείτε τα συναισθήματα σας και μην φοβάστε ή ντρέπεστε να παραδεχτείτε πώς νοιώθετε. Το ίδιο ισχύει και για τον σύντροφο σας, ο οποίος μπορεί να έχει τις ίδιες ανησυχίες, και τους δικούς σας ανθρώπους. Ομάδες εγκύων, επίσης, μπορεί να έχουν μεγάλο υποστηρικτικό ρόλο, αφού στην παρούσα φάση τα βιώματα είναι πάνω κάτω τα ίδια.

Επίσης δώστε στον εαυτό σας χώρο και χρόνο να ξεκουραστεί και επικεντρωθείτε στο μωράκι σας και στη μεταξύ σας σχέση. Νοιώστε κάθε κλωτσιά, μιλήστε του, χαιδέψτε την κοιλιά σας. Αυτή η σχέση που αναπτύσσεται τόσο νωρίς, έχει πραγματικά ευεργετικές ιδιότητες και για τους δύο. Ακούστε το σώμα σας και μη το φέρνετε στα όρια του. Εάν αισθάνεστε κόπωση, κοιμηθείτε όσο χρειαστεί για να ξεκουραστείτε. Το σώμα σας εργάζεται πραγματικά σκληρά για να θρέψει το αναπτυσσόμενο μωρό σας και θα πρέπει να το ανταμείψετε με ξεκούραση και όσο περισσότερο ύπνο μπορείτε.

Από την άλλη, ασκηθείτε με ασφάλεια σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Δεν έχει σημασία αν απλώς περπατάτε, κολυμπάτε ή κάνετε πιο σύνθετη γυμναστική όπως η yoga για εγκύους, αρκεί το σώμα σας να ασκείται. Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη η αγχωλυτική δράση της άσκησης και για το λόγο αυτό πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας της εγκύου, εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις.

 

Διατροφή

Η υγιεινή διατροφή θέτει όλες τις απαραίτητες βάσεις για την ομαλή, φυσιολογική ανάπτυξη του μωρού σας αλλά προστετεύει και τη διάθεσή σας, διατηρώντας σταθερά τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα σας.

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που απαντώνται σε λιπαρά ψάρια και θαλασσινά μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της κατάθλιψης. Άλλο ένα μόριο που θεωρείται πως έχει προστατευτική δράση ενάντια στην κατάθλιψη και στο στρες είναι το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Τέλος, ενυδατωθείτε επαρκώς, καθώς η αφυδάτωση μειώνει τις φυσικές άμυνες του οργανισμού, μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους και να επηρεάσει αρνητικά τη διάθεση.

 

Προετοιμασία για τον τοκετό

Η οργάνωση των εξετάσεων και η δημιουργία ενός προσωπικού πλάνου τοκετού απομακρύνει άγχη της τελευταίας στιγμής και θέτει τις σωστές βάσεις για έναν τοκετό. Στα μαθήματα προετοιμασίας για τον τοκετό, η έγκυος μαθαίνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τα διαφορετικά στάδια της εγκυμοσύνης, τον τοκετό και αλλά και την περίοδο του θηλασμού. Οι πολύτιμες αυτές γνώσεις την οπλίζουν με θάρρος και ελαχιστοποιούν το άγχος της για το άγνωστο. Δεν είναι όμως μονάχα αυτό. Στη διάρκεια της προετοιμασίας της, μαθαίνει και τρόπους να ηρεμεί και να έρχεται σε στενή επαφή με το σώμα της και το μωρό της. Μαθαίνει να χαλαρώνει κάθε μυ του σώματος της και να αναπνέει σωστά και με αυτό τον τρόπο να παρέχει πολύτιμο οξυγόνο σε όλους τους ιστούς και τη μήτρα.

 

Οικονομικός Προγραμματισμός

Ενημερωθείτε για τα δικαιώματά σας, δείτε εγκαίρως τις παροχές της ασφάλειάς σας, αν έχετε, πιθανές εκπτώσεις σε πολυτέκνους κ.τ.λ. Μία λίστα με όλα τα αναγκαία έξοδα σας βοηθάει να κάνετε καλύτερη διαχείρηση των οικονομικών σας και να ζητήσετε εάν χρειάζεται βοήθεια από ανθρώπους που θέλουν να βοηθήσουν.

Αυτό που σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνει αντιληπτό είναι να διαχωρίσουμε ποιο είδος στρες μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην εγκυμοσύνη και ποιο όχι. Το άγχος ώς ένα βαθμό αποτελεί φυσιολογική παράμετρο της καθημερινότητας μας. Αυτό, στον μεγαλύτερο βαθμό, είναι διαχειρήσιμο. Αν, όμως, τα αρνητικά συναισθήματα επιμένουν, οδηγούν σε σοβαρή απώλεια ύπνου, διαταραχές της όρεξης ή κρίσεις πανικού, τότε ενδεχομένως θέτουν την εγκυμοσύνη σε μικρότερο ή μεγαλύτερο κίνδυνο και πρέπει να αντιμετωπίζονται εγκαίρως με τον πιο κατάλληλο τρόπο.