Νέα δεδομένα μπαίνουν στα συστήματα υγείας διεθνώς, με γιατρούς και επαγγελματίες υγείας να χρειάζεται να εισάγουν νέα στοιχεία για την άσκηση του επαγγέλματός τους, οι ασθενείς αναλαμβάνουν πιο ενεργό ρόλο, οι κυβερνήσεις στρέφονται ολοένα και σε περισσότερες λύσεις περιστολής των δαπανών, ενώ η φαρμακοβιομηχανία αγωνιά υπό τις συνθήκες αυτές αν θα μπορέσει να συνεχίσει να επενδύει στα ερευνητικά της προγράμματα για αναζήτηση καινοτομικών λύσεων στις θεραπείες.

Την ίδια στιγμή, οι νέες τεχνολογίες είναι εδώ, για να οδηγήσουν σε αναλύσεις από βάσεις δεδομένων με χαρακτηριστικά ασθενών που σήμερα δεν λαμβάνονται υπόψιν, για να βοηθήσουν στην τηλεδιάγνωση ή την παρακολούθηση ασθενών από το σπίτι τους.

Καθώς η νοσοκομειακή περίθαλψη αποτελεί το μεγάλο αγκάθι του κόστους των δαπανών υγείας, τα "νοσοκομεία χωρίς κλίνες" κάνουν την εμφάνισή τους στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, την ίδια στιγμή που η χρήση των νέων τεχνολογιών, κάνει τους ασθενείς ευάλωτους στις "επιθέσεις" από το διαδίκτυο, όπου οι χάκερς μπορούν όχι μόνο να πάρουν τα προσωπικά τους δεδομένα, αλλά και να χρησιμοποιήσουν τις συσκευές παρακολούθησής τους και να τους χορηγήσουν λάθος δόση από το φάρμακό τους!

Όλες αυτές οι νέες τάσεις που αναμένεται να επικρατήσουν στην αγορά υγείας το 2016, αναλύονται στην ετήσια έκθεση της PriceWaterhouseCoopers,  που δημοσιεύουμε σήμερα.

Η έκθεση περιλαμβάνει 10 σημεία - σταθμούς για τα συστήματα υγείας που θα καθορίσουν την περαιτέρω πορεία των συστημάτων υγείας, συνολικά. Τα σημεία αυτά, είναι τα εξής:


1. Μανία συγχωνεύσεων και εξαγορών
Η αναζήτηση συγκριτικών πλεονεκτημάτων και διαφοροποίησης είναι τα χαρακτηριστικά που αναμένεται να οδηγήσουν τις φετινές εξαγορές στην αγορά της υγείας, συμπεριλαμβάνοντας όχι μόνο τις φαρμακευτικές, αλλά και ιδιωτικές ασφαλιστικές,  ακόμη και νοσοκομειακές μονάδες, μιλώντας περισσότερο για την άλλη άκρη του Ατλαντικού, όπου το σύστημα υγείας είναι διαφοροποιημένο. Σε ότι αφορά τη χώρα μας, μπορεί να μην υπάρχουν προβλέψεις για ιδιωτικές ασφαλιστικές - εκτός αν πρόκειται για πολυεθνικούς ομίλους που οι αποφάσεις τους θα έχουν επίπτωση και εδώ, όμως η "ιδέα" είναι ανάλογη στο ασφαλιστικό τα τελευταία χρόνια, ενώ οι "διασυνδέσεις" των νοσοκομείων, τώρα με την αναζήτηση νέων διοικητών θα λάβει "σάρκα και οστά" με ενοποιήσεις των διασυνδεδεμένων νοσοκομειακών τμημάτων.
Σε ότι αφορά τις φαρμακευτικές, η PWC "βλέπει" στροφή των εξαγορών πέρα από τα συνηθισμένα του καλού χαρτοφυλακίου της υπό εξαγορά εταιρίας. Το νέο μοντέλο τώρα φαίνεται να αφορά τη διευκόλυνση του ασθενή στην παραμονή στη θεραπεία με νέες τεχνολογικές εφαρμογές (ήδη η TEVA εξαγόρασε την Gecko Health Innovations, εταιρία που δημιουργεί software για καλύτερη διαχείριση πνευμονολογικών παθήσεων). Όσο για τις εξαγορές νέων χαρτοφυλακίων, ο στόχος είναι πολλά υποσχόμενα προϊόντα και υπηρεσίες, με στόχο την εξειδίκευση.

2. Τιμές φαρμάκων
Με τα συστήματα υγείας να ασκούν έντονες πιέσεις, η φαρμακοβιομηχανία αντιπαραβάλλει τη δυνατότητά της να συνεχίζει τις επενδύσεις για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας και προωθεί συνεργασίες που θα της δικαιολογήσουν αυξημένες τιμές, όπως η οικονομική αξιολόγηση των νέων θεραπειών.
Το πρόβλημα εντοπίζεται στην αύξηση του κόστους των νέων θεραπευτικών σχημάτων - ορισμένα ξεπερνούν ακόμη και τις 100.000 δολ. ετησίως και μάλιστα το μερίδιο αγοράς τους διευρύνεται. Έτσι, οι διάφοροι οργανισμοί αξιολόγησης των κρατών, οδηγούν σε διαπραγματεύσεις για τις τιμές των φαρμάκων. Για τη διαπραγμάτευση αυτή, χρειάζονται αξιόπιστα δεδομένα ώστε να διαπιστωθεί η πραγματική αξία των νέων φαρμάκων, να πεισθούν οι ασθενείς για τα οφέλη, να συνυπολογιστούν οι συνοδές εξετάσεις για τη χρήση των φαρμάκων, ώστε να δικαιολογηθούν τα αυξημένα κόστη, αλλά και να εφαρμοστούν συμφωνίες επιμερισμού του κόστους, όταν η χρήση των φαρμάκων περνά μέσα από την κοινωνική ασφάλιση.  Πάντως σύμφωνα με την έρευνα της PWC, το 53% των ασθενών ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν το επιπλέον κόστος των νέων θεραπειών, όταν ξεκάθαρα το 17% ήταν αρνητικό και το 30% δεν είχε ακόμη αποφασίσει.

3. Το κινητό στην υπηρεσία της υγείας
Smartphones, apps, ιατρικά διαγνωστικά συνδεδεμένα στο χέρι μας, βελτιώνουν την πρόσβαση σε παρακολούθηση, διάγνωση και θεραπεία. Η τεχνολογία 4G επιτρέπει στους ασθενείς να επιστρέφουν σπίτι τους με βηματοδότες, ανιχνευτές γλυκόζης, δίνοντας περιθώρια για e-επίσκεψη. Οι ιατρικές εφαρμογές διπλασιάστηκαν την τελευταία διετία, και επιτρέπουν τηλεϊατρική σε απομακρυσμένες περιοχές, φέρνοντας καινοτομία σε αναδυόμενες αγορές. Το γεγονός στρέφει αλλού τις επενδύσεις στην υγεία, δημιουργώντας ιδέες για "νοσοκομεία χωρίς κρεββάτια" με τηλεϊατρική μέσω smartphone, ενώ οι εταιρίες αναζητούν τρόπους απομακρυσμένων πληρωμών και ψηφιακής διαφήμισης.

4. Η ασφάλεια του κυβερνοχώρου σε σχέση με την ιατρική τεχνολογία
Καθώς όλες οι παραπάνω εφαρμογές στηρίζονται στη σύνδεσή τους με το ίντερνετ, αναμένεται η αγορά των προϊόντων υγείας που συνδέονται με το διαδίκτυο να φτάσει τα 285 δισ. δολ. Το πρόβλημα εδώ φαίνεται πως είναι οι χάκερ.
Η ασφάλεια των συστημάτων αναδεικνύεται καθοριστική, καθώς περιστατικό πέρυσι, έδειξε πως αντλία είχε τον κίνδυνο να χορηγήσει μοιραία δόση, αν έπεφτε στα χέρια χάκερ.
Οι συσκευές και οι εφαρμογές αυτές, σε λάθος χέρια, μπορούν να δώσουν πρόσβαση σε στοιχεία νοσοκομείων, ερευνητικά δεδομένα κλινικών μελετών θα μπορούσαν να κλαπούν, θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στους τζίρους των επιχειρήσεων, αλλά και στη φήμη τους. Χρειάζονται ισχυρά πρωτόκολλα ασφαλείας, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις κρατικές δομές για την ασφάλεια των χρηστών - ασθενών. Οι τελευταίοι στην έρευνα της PWC θα σκέπτονταν δεύτερη φορά τη χρήση συνδεδεμένης συσκευής και την επίσκεψη σε νοσοκομείο συνδεδεμένο με συσκευή που παραβιάστηκε.

5. Αύξηση των απευθείας πληρωμών
Όσο ασκούνται πιέσεις στις υπηρεσίες υγείας που αποζημιώνονται, τόσο αυξάνονται οι ιδιωτικές πληρωμές των ασθενών. Το 2016, οι ασθενείς  -ως καταναλωτές πλέον - καλούνται να κάνουν αξιολόγηση στο κόστος των υπηρεσιών υγείας που θα λάβουν, ιδίως μετά τη συνταξιοδότηση. Οι ασφαλιστικές ανταμείβουν τον υγιεινό τρόπο ζωής, ενώ ανάλογα με την έρευνα αγοράς του ασθενή, υπόσχονται πλήρη κάλυψη στην περίθαλψη ανάλογα με το διαγνωστικό ή το νοσοκομείο που θα επιλεγεί τελικά.

6. Ψυχική υγεία 
Ένας στους 5 Αμερικανούς, αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα ψυχικής υγείας κάθε χρόνο, ανεβάζοντας το κόστος της περίθαλψης ψυχικών παθήσεων στις ΗΠΑ, στα 440 δισ. δολ. Η αλλαγή που αναμένεται εντός του 2016, προέρχεται από τους κοινωνικούς εταίρους, καθώς εργοδότες και ιδιωτικές ασφαλιστικές, αναγνωρίζουν ως προτεραιότητα την παραγωγικότητα και το ευ ζην. Έτσι, προωθείται ως προτεραιότητα η συμπεριφορική υγεία, με συζητήσεις για ένταξή της στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, εισαγωγή της τηλεϊατρικής, εφαρμογή νέων apps  στα κινητά τηλέφωνα, για την παρακολούθηση και την επιμόρφωση του πληθυσμού. Στόχος είναι η ολοκληρωμένη θεραπεία, η χρήση νέας τεχνολογίας για να αυξηθεί η πρόσβαση του πληθυσμού, ανάληψη αυξημένου ελέγχου από τις ρυθμιστικές αρχές και τις ομάδες ασθενών. Εργοδότες και προγράμματα υγείας θα πρέπει να δεσμεύουν τους αναγκαίους πόρους για ισότιμη πρόσβαση, διαφορετικά θα αντιμετωπίζουν κυρώσεις.

7. Μέτρα μείωσης κόστους με αποκέντρωση
Η μείωση του κόστους περίθαλψης συζητιέται από καιρό, όμως τώρα οι δομές υγείας αναζητούν φθηνότερους τρόπους κάλυψης των ασθενών. Πανεπιστημιακά νοσοκομεία, μετά την παροχή της βασικής περίθαλψης παραπέμπουν σε κοινοτικά νοσοκομεία για αποθεραπεία, αναδιοργανώνονται με "νοσοκομεία χωρίς κλίνες" με τη χρήση νέων ψηφιακών τεχνολογιών, τα νοσοκομεία οργανώνονται με επείγοντα, χειρουργικές αίθουσες, κλινικές καρδιολογικές, νευρολογικές, ογκολογικές, που δεν έχουν όμως κλίνες νοσηλείας!

8. Τράπεζες δεδομένων βελτιώνουν την περίθαλψη
Υψηλές προσδοκίες πλαισιώνουν τις επενδύσεις στην υγεία για την αξιοποίηση των big data, εκτεταμένων βάσεων δεδομένων ασθενών, από τις οποίες μπορούν να εξαχθούν σειρά συμπερασμάτων για τις ανάγκες περίθαλψης, ακόμη και από άσχετες μεταξύ τους βάσεις δεδομένων.
Μέχρι στιγμής μόνο το 17% των παρόχων υγείας μπορούν να διαχειρίζονται τέτοια δεδομένα στις ΗΠΑ, και ο στόχος είναι η αξιοποίηση των δεδομένων για την καλύτερη παροχή υπηρεσιών στους ασθενείς, την εξατομικευμένη θεραπεία, την αποφυγή λαθών. κλπ. Οι ασθενείς από την πλευρά τους, είναι διατεθειμένοι να παρέχουν αυτές τις πληροφορίες κατά 88% στο γιατρό τους, όμως μόλις το 53% είναι διατεθειμένο να δώσει τις πληροφορίες αυτές σε μια φαρμακευτική.

9. Η εισαγωγή των βιο-ομοειδών
Το πρώτο βιο - ομοειδές φάρμακο μπήκε στην αμερικανική αγορά το 2015, με τιμή χαμηλότερη κατά 15%, άλλα τέσσερα περιμένουν φέτος έγκριση από το FDA, ενώ άλλα 50 βρίσκονται σε διαδικασία ελέγχου από το FDA, προκειμένου να ακολουθήσει η εισαγωγή τους στην αγορά τα επόμενα χρόνια. Οι ασφαλιστικές προσδοκούν έναρξη του ανταγωνισμού σε αυτόν τον τομέα, ενώ οι μισές κορυφαίες φαρμακευτικές ξεκίνησαν να δραστηριοποιούνται στα βιο-ομοειδή. Εντούτοις, το 67% των ασθενών δεν γνωρίζει τι είναι τα βιο-ομοειδή, ένα 17% μόνο έδωσε ως ορισμό "το πλησιέστερο σε ένα πρωτότυπο βιολογικό φάρμακο" και 16% τα χαρακτήρισε μέχρι και "τεχνητά όργανα".

10. Το μυστήριο του κόστους της περίθαλψης
Τα συστήματα υγείας διαχειρίζονται τζίρους δισεκατομμυρίων δολαρίων, χωρίς ακόμη να έχει βρεθεί τρόπος να μετρηθεί το κόστος των υπηρεσιών που παρέχουν. Και καθώς ολοένα και περισσότερο απαιτείται η αποδοτική χρήση των πόρων που δαπανώνται, οι πάροχοι υγείας καταβάλλουν προσπάθειες να αναγνωρίζουν το κόστος των υπηρεσιών.
Ο έλεγχος αυτός, φέρνει καλύτερες διαδικασίες με τις οποίες μειώνεται το κόστος, μέσω της εξαίρεσης άχρηστων υπηρεσιών που αυξάνουν τη δαπάνη. Η διαφοροποίηση μεταξύ των συστημάτων υγείας, στρέφεται τώρα στην διαφανή τιμολόγηση των υπηρεσιών, αλλά και στη χρήση εναλλακτικών λύσεων που θα μειώνουν το κόστος. Αιτία είναι ότι οι ασθενείς ολοένα και περισσότερο ζητούν να ενημερωθούν για το κόστος της θεραπείας τους, αν και το 66% δεν έχει συζητήσει ποτέ το κόστος της επίσκεψης στο γιατρό, το 57% δεν έχει συζητήσει το κόστος της συνταγής φαρμάκων του και το 60% δεν έχει συζητήσει το κόστος της θεραπευτικής προσέγγισης της νόσου του.