Για άλλη μια φορά οι Έλληνες επιστήμονες διαπρέπουν. Διεθνής ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής την Ελένη Πετρίδου, Καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής και Επιδημιολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με την Άλκηστη Σκαλκίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας στη Σουηδία και τη Στέλλα Δασκαλοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας στην  Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου McGill στο Μόντρεαλ του Καναδά, δημοσίευσε μελέτη (μετα-ανάλυση) στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό JAMA - Phsychiatry.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι, όταν η εμμηνόπαυση εμφανίζεται σε μεγάλη ηλικία, φαίνεται να δρα προστατευτικά έναντι του κινδύνου να εμφανίσουν οι γυναίκες κατάθλιψη μετά την εμμηνόπαυση. Η μελέτη ανοίγει νέους ορίζοντες στην κατανόηση της αιτιολογίας της κατάθλιψης στην τρίτη ηλικία, που - κακά τα ψέματα - αποτελεί μάστιγα διεθνώς. Η κατάθλιψη προσβάλει 1 στους 10 ηλικιωμένους και οι γυναίκες θεωρούνται περισσότερο ευπαθείς. Στο διάστημα της αναπαραγωγικής ζωής, ο οργανισμός της γυναίκας παράγει υψηλά επίπεδα  οιστρογόνων, τα οποία μειώνονται απότομα με την εμμηνόπαυση. Τόσο η ηλικία εμμηνόπαυσης, όσο και η διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου, δηλαδή η περίοδος από την εμμηναρχή μέχρι την εμμηνόπαυση, δείχνουν πόσα χρόνια στη διάρκεια της ζωής της βρίσκεται μια γυναίκα κάτω από την επίδραση των ενδογενών αυτών ορμονών. Ειδικότερα η μελέτη έδειξε ότι η μεγάλη ηλικία εμμηνόπαυσης και η μεγαλύτερη διάρκεια της αναπραγωγικής περιόδου, σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο κατάθλιψης, όταν περάσουν τα χρόνια.

Σύμφωνα με την κα Πετρίδου: "Όλες οι έρευνες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι τα οιστρογόνα έχουν αντικαταθλιπτική δράση στον εγκέφαλο. Ωστόσο η χρήση εξωγενών οιστρογόνων για τη θεραπεία της κατάθλιψης στις γυναίκες δεν φαίνεται να έχει επιτυχή αποτελέσματα, σύμφωνα με κλινικές δοκιμές. Στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήσαμε την ηλικία εμμηνόπαυσης και τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου, ως δείκτες έκθεσης σε ενδογενή οιστρογόνα, με στόχο να διερευνήσουμε αν η ενδογενής παραγωγή των ορμονών του φύλου έχει σημασία για την εκδήλωση της μετεμμηνοπαυσιακής κατάθλιψης".

Οι ερευνητές επανεξέτασαν τα δεδομένα 14 μελετών, οι οποίες περιελάμβαναν περισσότερες από 67.000 γυναίκες. Ειδικότερα, όπως διαπιστώθηκε, η αύξηση κατά 2 χρόνια, τόσο της ηλικίας εμμηνόπαυσης, όσο και της διάρκειας της αναπαραγωγικής περιόδου, σχετίζεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης κατάθλιψης κατά 2%. 

κατάθλιψη στους ηλικιωμένους μπορεί να θεωρηθεί ως διαφορετική νοσολογική οντότητα συγκριτικά με εκείνη που παρουσιάζεται στις νεότερες ηλικίες, καθώς παρουσιάζει ιδιαιτερότητες στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση με τα διαθέσιμα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Η δυνατότητα εφαρμογής προληπτικών παρεμβάσεων φαίνεται επίσης ελκυστική και πιθανότατα εφαρμόσιμη" είπε η κα Δασκαλοπούλου. 

Όσο για την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης, που κατά καιρούς έχει μπει στο στόχαστρο, λόγω σοβαρών παρενεργειών, η κα Σκαλκίδου εξήγησε: "Νεότερα δεδομένα υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια κρίσιμη περίοδος, αμέσως μετά την εμμηνόπαυση, κατά την οποία, αν η γυναίκα ξεκινήσει θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, πιθανώς να έχει την ευεργετική δράση για αποφυγή εκδήλωσης κατάθλιψης. Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα αποτελέσματα της δημοσίευσης αναφέρονται στη δράση ενδογενών οιστρογόνων, τα οποία παρουσιάζουν διαφορές σε σχέση με τα εξωγενώς χορηγούμενα".