Υπολογισμοί για αυξημένα clawback και rebate για τη χρονιά που πέρασε, οδήγησαν τη φαρμακοβιομηχανία, να προτείνει σειρά θεσμικών μέτρων για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης τόσο στον υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό, όσο και στον πρόεδρο του ΕΟΠΥΥ Σωτήρη Μπερσίμη.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η συνολική επιβάρυνση αναμένεται να φτάσει τα 610 εκ. ευρώ, ποσό που επιμερίζεται σε 260 εκ. ευρώ για το rebate και 350 εκ. ευρώ για το clawback συνολικά, στο πρώτο (152 εκ. ευρώ) και δεύτερο (200 εκ. ευρώ) εξάμηνο.

Η αύξηση του clawback 2ου εξαμήνου κατά 50 εκ. ευρώ, εκτιμάται ότι οφείλεται σε αυξημένες παραγγελίες φαρμάκων υψηλού κόστους τον Δεκέμβριο από τον ΕΟΠΥΥ, προκειμένου να μην υπάρξουν οι ελλείψεις σε φάρμακα για σοβαρές παθήσεις -που ήδη όμως παρατηρήθηκαν στα νοσοκομεία- στις αρχές της χρονιάς.

Με επιστολή του προς τους κ.κ. Ξανθό και Μπερσίμη, ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) τονίζει ότι η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη έχει φτάσει πλέον στα 2,3 - 2,5 δισ. ευρώ, ποσό που είναι δύσκολο να μειωθεί άλλο με τα υπάρχοντα οριζόντια μέτρα καθώς το ποσό είναι πολύ χαμηλό. Σημειώνει μάλιστα πως, ως μέτρο φοροεισπρακτικού χαρακτήρα το clawback, δεν προωθεί διαρθρωτικές αλλαγές που χρειάζονται για την πραγματική βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και ζητά την κατάργησή του.

"Πρέπει να χρησιμοποιούμε τις πιο αποδοτικές θεραπείες, και ταυτόχρονα να εκτιμήσουμε το κατάλληλο ύψος του προϋπολογισμού, δεδομένης της υποχώρησης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, της οικονομικής κρίσης και της ασφαλιστικής κατάστασης του πληθυσμού" επισημαίνει στην επιστολή του ο ΣΦΕΕ και συνεχίζει: "Βασικοί στόχοι των εναλλακτικών προτάσεων που σας περιγράφουμε παρακάτω είναι η έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση των ασθενών σε φάρμακα, η προάσπιση της Δημόσιας υγείας, ο έλεγχος του προϋπολογισμού της φαρμακευτικής δαπάνης, η διασφάλιση της βιωσιμότητας της αγοράς αλλά και της ανταγωνιστικής λειτουργιάς της όπου αυτό είναι εφικτό, η επιβράβευση της καινοτομίας και η ενίσχυση της καλής κλινικής πρακτικής".

Άμεσα μέτρα 
Ορίζοντας προτεραιότητες, ο ΣΦΕΕ προκρίνει ως μέτρα άμεσης εφαρμογής για εξοικονόμηση πόρων τα εξής:

  • Σύσταση της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης της  Φαρμακευτικής Δαπάνης και ενεργοποίησή της σε μηνιαία βάση με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Υπ. Υγείας, ΕΟΠΥΥ, ΕΟΦ, ΣΦΕΕ, ΠΕΦ αλλά και όλων των εμπλεκόμενων φορέων στην αλυσίδα διανομής του φαρμάκου , με σκοπό την διερεύνηση άμεσων λύσεων και τη διαμόρφωση προτάσεων για τον έλεγχο της Δαπάνης.  
  • Χρήση των φαρμάκων βάσει των χαρακτηριστικών τους για τις ενδεδειγμένες ενδείξεις ή άλλες θεραπευτικές πρακτικές και ανάπτυξη φίλτρων για τις ποσότητες που αυτά χρησιμοποιούνται (δοσολογία, συσκευασία , μηνιαία θεραπεία) για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της συνταγογράφησης. Η χρήση των φίλτρων πρέπει να είναι γενικευμένη και υποχρεωτική.  
  • Χρήση Θεραπευτικών Πρωτόκολλων για τις 20 πιο δαπανηρές θεραπείες σε διασύνδεση με την ΗΔΙΚΑ και μηχανισμό ελέγχου εφαρμογής τους. Συστηματική παρέκκλιση ή εναλλακτικές επιλογές να τεκμηριώνεται επιστημονικά. 
  • Εφαρμογή μητρώων ασθενών για τις 10 πιο δαπανηρές κατηγορίες φαρμάκων με συλλογή και αποτύπωση πραγματικών δεδομένων κατανάλωσης πόρων του ασφαλιστικού συστήματος, αλλά και παρακολούθηση της έκβασης της θεραπείας. Τα στοιχεία που θα προκύψουν να  αποτελέσουν βάση σχεδιασμού πολιτικής, ανάλογα με τις ανάγκες των ασθενών και του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ. Ταυτοχρόνως, μπορούν να αποτελέσουν έσοδο για τον ΕΟΠΥΥ τα στοιχεία, για την κατάρτιση μελετών οικονομικών υγείας.  
  • Άμεση ενεργοποίηση της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης για συμφωνίες: όγκου-τιμών, αποζημίωσης με βάση την επίδοση από πραγματικά δεδομένα χρήσης μέσω των μητρώων ασθενών και εφαρμογή μελετών επίπτωσης στον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ για τα νέα φάρμακα.
  • Κατάργηση της κάλυψης από το κράτος του 50% της συμμετοχής του ασθενή, όταν η λιανική είναι μικρότερη από τη τιμή αποζημίωσης. (Υπολογίζεται ο ΕΟΠΥΥ επιβαρύνθηκε περίπου 15 εκ. με τα δεδομένα του 2014). 

Απλοποίηση rebate  
Ενσωμάτωση των οριζόντιων rebate σε ένα rebate όγκου, πιο απλό, δίκαιο και σταθερό, που θα ενισχύει τη διαφάνεια και την προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις. 
Προτείνεται να αντικαθιστά σε μία κλίμακα όλα τα επιμέρους rebates (9%, 2% για ATC5, όγκου, 5% για νέες δραστικές, δυναμική τιμολόγηση, επιστροφή χονδρεμπορικού κέρδους, 50%-50% και επιστροφή διαφοράς φαρμάκων υψηλού κόστους (ΦΥΚ) από απευθείας πωλήσεις στα φαρμακεία). Θα ξεκινάει από το 1ο κουτί πώλησης και θα τηρεί την αρχή της αναλογικότητας μεταξύ ιδιωτικής αγοράς και ΦΥΚ. 
Η βάση θα είναι το 2014, καθώς το 2015 δεν αποτελεί συγκρίσιμο έτος αφού δεν υπήρξαν ανατιμολογήσεις ή άλλα διαρθρωτικά μέτρα εξοικονόμησης. Αντιθέτως, το 2016 αναμένεται εξοικονόμηση από τις 2 ανατιμολογήσεις (Νοέμβριος 2015 & Ιανουάριος 2016), καθώς και από τον επαναϋπολογισμό των τιμών αναφοράς και συνεπώς των τιμών αποζημίωσης. 

Μεσοπρόθεσμα μέτρα
Οι προτάσεις για την περιστολή της φαρμακευτικής δαπάνης, επεκτείνονται και στο άμεσο μέλλον, με την αξιολόγηση των νέων τεχνολογιών με σκοπό να τεθούν προτεραιότητες και να προβλεφθεί η επιβάρυνση από τη χρήση τους σε σχέση με τα αποτελέσματα στους ασθενείς.
Παράλληλα προτείνεται:

  • η χρήση ηλεκτρονικής κάρτας υγείας ασθενούς με όλα τα ιατρικά δεδομένα των ασφαλισμένων και της οικονομικής επιβάρυνσης του συστήματος, ανά ΑΜΚΑ. 
  • αύξηση κέρδους των φαρμακοποιών από τα γενόσημα, ως κίνητρο χορήγησής τους.  
  • επένδυση σε προγράμματα πρόληψης, αγωγής και προαγωγής της υγείας, για μείωση νοσηρότητας μελλοντικά και μείωση των πόρων του συστήματος υγείας από νόσους όπως  παχυσαρκία, δυσλιπιδαιμία, υπέρταση. 
  • αξιοποίηση δεδομένων της ΗΔΙΚΑ από ιδιώτες προς έσοδα (π.χ. επιδημιολογικά στοιχεία, πληθυσμός υπό κάλυψη, ρυθμός αύξησης κατανάλωσης αποζημιούμενων φαρμάκων, δεδομένα χρήσης υπηρεσιών υγείας κ.α.)  
  • Stock Management στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ για τα Ν.3816 μια φορά κατ’ έτος, ώστε να γίνεται σωστή διαχείριση και εκμετάλλευση αυτών και να αποθαρρύνεται το στοκάρισμα 3 μηνών, όπως έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν
  • εφαρμογή μέτρων περιορισμού δαπάνης και σε άλλα κέντρα κόστους. Συγκεκριμένα, προτείνεται η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα αναλώσιμα και η ανάπτυξη θεραπευτικών πρωτοκόλλων για διαγνωστικές εξετάσεις. Οι πόροι που θα εξοικονομηθούν μπορούν να ανακατανεμηθούν με βάση τις ανάγκες των ασθενών. 

Πληρωμές  
Σταθερή αποπληρωμή χρεών των φαρμακευτικών εταιρειών όπως ορίζεται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2011/7 σύμφωνα με την οποία τα χρέη του Δημοσίου πρέπει να τακτοποιούνται εντός 60 ημερών, η οποία μπορεί να συνεισφέρει στη καλύτερη διαπραγματευτική δυνατότητα μεταξύ του ασφαλιστικού φορέα και των προμηθευτών.