Με την ευκαιρία της σωρείας των άρθρων και τοποθετήσεων που είδαν τελευταία το φώς της δημοσιότητας, σχετικά με το αυτό που η ΕΠΥ ονομάζει «Παρατηρητήριο Τιμών» έκανα μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο για την ερμηνεία της λέξης «παρατηρητήριο». Βρήκα πολλά «παρατηρητήρια». Από τα αγαπημένα των απανταχού φυσιολατρών, παρατηρητήρια μελέτης της άγριας φύσης ή υγροτόπων, μέχρι το παρατηρητήριο τιμών καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης ή το παρατηρητήριο Τιμών Καταναλωτικών Προϊόντων (e-prices), όπου «οι καταναλωτές -οι χρήστες- έχουν την δυνατότητα να συγκρίνουν τις τιμές συγκεκριμένων προϊόντων, καθώς και τις τιμές συγκεκριμένων πρατηρίων καυσίμων ανά περιοχή». Όσο και να επέμενα στην αναζήτησή μου, πουθενά δεν βρήκα ότι οι χρήστες των δύο παρατηρητηρίων του Υπουργείου Ανάπτυξης έχουν την αρμοδιότητα, αλλά και την υποχρέωση, να υποβάλουν αιτήματα ανάρτησης νέων μειωμένων τιμών όταν τυχαίνει να εντοπίζουν κάτι τέτοιο, ούτε βεβαίως πληρώνουν φεύγοντας από το super market, την τιμή που βρήκαν στο παρατηρητήριο του ΥΠΑΝ.

Επειδή όμως αυτό που κάνουν οι αρμόδιοι χρήστες αυτής της πλατφόρμας της ΕΠΥ περιγράφεται με πολύ ακρίβεια στο λήμμα «διατίμηση» του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του ΑΠΘ: «….διατίμηση η [δiatímisi] : καθορισμός από την αρμόδια κρατική υπηρεσία της τιμής ενός αγαθού και ιδίως της (ανώτατης) τιμής πωλήσεως ορισμένου εμπορεύματος», θα μου επιτρέψουν οι αναγνώστες αλλά και οι αρμόδιοι της ΕΠΥ να συνεχίσω να χρησιμοποιώ τον όρο «διατιμητήριο», όσο και να μην αρέσει στους τελευταίους.

Επειδή τους τελευταίους δύο μήνες η σωρεία των αναρτήσεων που προέβη η ΕΠΥ αιτημάτων φορέων Νοσοκομείων του ΕΣΥ, έχει προκαλέσει τεράστιο πρόβλημα ομαλούς εφοδιασμού του ΕΣΥ, με τα άκρως απαραίτητα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα (Ι/Π), κυρίως λόγω ανάρτησης τιμών που δεν ανταποκρίνονται στα αντίστοιχα προϊόντα, υποχρεώθηκε η Αριστοτέλους να παρέμβει, με σχετικές ανακοινώσεις, αναφέροντας μάλιστα ότι επίκεινται νομοθετικές ρυθμίσεις για το θέμα των Προμηθειών Υγείας.

Σε πρόσφατη συνάντηση τους με τον Υπουργό Υγείας κ. Ξανθό, οι εκπρόσωποι του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ), αφού αναφέρθηκαν στις στρεβλώσεις της αγοράς που προκαλεί η εσφαλμένη χρήση αυτού του Διατιμητηρίου, πράγμα που έχει ανησυχήσει ακόμη και την Ευρωπαϊκή Βιομηχανία Ιατροτεχνολογικών και In Vitro-Ιατροτεχνολογικών προϊόντων, που απέστειλε σχετικό υπόμνημα στον Υπουργό, υπέβαλαν για άλλη μια φορά τις θέσεις του Συνδέσμου τους επί του θέματος.

Η προμήθεια μέσω ευέλικτων διαγωνιστικών διαδικασιών που θα διευκολύνουν την ανάπτυξη του υγιούς ανταγωνισμού, (άρα και μείωση των τιμών), σε ηλεκτρονική μορφή, ώστε να εξασφαλίζεται η απαιτούμενη διαφάνεια, πρέπει να αποτελέσει την βάση του υπό εξέταση νέου μοντέλου προμηθειών.

Θα πρέπει σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 24/2014, η οποία δυστυχώς ακόμη δεν έχει εναρμονισθεί στην Ελληνική νομοθεσία, οι Αναθέτουσες Αρχές να προβαίνουν στην κατάτμηση των συμβάσεων, ώστε να ενισχύεται η συμμετοχή ΜμΕ (άρθρο 46), αλλά και να προβαίνουν στην σύνταξη προδιαγραφών, που να επιτρέπουν την ισόβαθμη πρόσβαση όλων των ενδιαφερομένων μερών (άρθρο 42). Η προκήρυξη σε κεντρικό επίπεδο είναι βέβαιο ότι δεν διευκολύνει ούτε την συμμετοχή των ΜμΕ, ούτε την ισόβαθμη πρόσβαση όλων των ενδιαφερομένων.

Μέχρι όμως που να επιτευχθεί αυτό και επειδή οι ασθενείς θα πρέπει για την αποθεραπεία τους σήμερα, όταν εισέρχονται στα Νοσοκομεία του ΕΣΥ να βρίσκουν τα κατάλληλα ποιοτικά Ι/Π, αλλά και ο Έλληνας φορολογούμενος, να μην βλέπει την κατασπατάληση του Δημοσίου χρήματος που προκαλεί μακροπρόθεσμα, η φαινομενικά φθηνή αγορά Ι/Π μέσω του Διατιμητηρίου της ΕΠΥ, θα πρέπει το Υπουργείο Υγείας να προβεί σε ορισμένες άμεσες ενέργειες «ανακούφισης» του συστήματος προμηθειών Υγείας. Διαφορετικά, οι ελλείψεις των απαραίτητων αυτών υλικών, μπορεί να αποδειχθούν ακόμη και επικίνδυνες, για την Δημόσια Υγεία. 

Τέσσερα είναι τα βασικά σημεία που θα πρέπει άμεσα να εφαρμοστούν ώστε, για όσο καιρό ακόμη, θα πρέπει να γίνεται χρήση του αναχρονιστικού αυτού εργαλείου, τουλάχιστον να μην θρηνήσουμε κι άλλες απώλειες, σωτήριων και καινοτόμων, Ιατροτεχνολογικών Προϊόντων. 

  1. Τα αιτήματα αναρτήσεων και οι καταγραφές να αφορούν μόνο προϊόντα και τιμές που προέρχονται από Τακτικούς Δημόσιους Διαγωνισμούς. Μόνο έτσι εξασφαλίζεται ότι τα προϊόντα αυτά έχουν αξιολογηθεί από Αρμόδια Επιτροπή και δεν θα αναρτηθεί μια τιμή που προέρχεται από μια μεμονωμένη και πιθανόν, αδιαφανή συναλλαγή. 
  2. Να καταργηθεί η εφαρμογή του Παρατηρητηρίου στους Τακτικούς Δημόσιους Διαγωνισμούς. Η επίκληση του επιχειρήματος της επίτευξης χαμηλών τιμών, καλύπτεται αποκλειστικά και πολύ αποτελεσματικά μέσα από τον ανταγωνισμό που αναπτύσσεται στους διαγωνισμούς αυτούς.
  3. Να μην καταχωρούνται και να μην λαμβάνονται ως συγκριτικό στοιχείο τιμές που αφορούν αναλώσιμα Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα και In-vitro Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα η χρήση των οποίων απαιτεί «συνοδό εξοπλισμό». Σε αυτή την μέθοδο προμηθειών, η τιμή των υλικών περιλαμβάνει όχι μόνο το κόστος των υλικών, αναλωσίμων, υλικών βαθμονόμησης, κλπ αλλά έχει επιμερισθεί και το κόστος του απαραίτητου εξοπλισμού. Το κόστος αυτό που διαφέρει σε κάθε προμήθεια, εξαρτάται από τον αριθμό των εξετάσεων ή πράξεων, και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε μονάδος του ΕΣΥ, επομένως δεν μπορεί να αποτελεί ασφαλές συγκριτικό στοιχείο.
  4. Κατόπιν υποβολής αιτήματος εκ μέρους των ενδιαφερομένων προμηθευτών να παρέχονται διευκρινήσεις εκ μέρους της αρμόδιας Επιτροπής της ΕΠΥ, ως προς την τιμή ή άλλα στοιχεία, που αναρτήθηκαν. Σε περίπτωση δε διαπίστωσης τυχόν λαθών ή παραβλέψεων να γίνονται εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος οι απαραίτητες διορθώσεις 

Μόνο έτσι θα μπορέσει η ηλεκτρονική αυτή πλατφόρμα της ΕΠΥ να μετατραπεί σε ένα πραγματικό Παρατηρητήριο Τιμών, όπως η λέξη το εννοεί, εις όφελος του Συστήματος Υγείας και του Δημόσιου «κουρμπανά».

*Ο κ. Παύλος Αρναούτης, είναι Πρόεδρος του ΣΕΙΒ και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της EDMA