Το 20ό Χειμερινό Συνέδριο της ESCRS θα διεξαχθεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από 25 έως 28 Φεβρουαρίου 2016 και συγκεντρώνει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας οφθαλμολογικής κοινότητας, χάρη στις πρωτοποριακές ανακοινώσεις που αναμένονται στη διάρκειά του.

Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι εργασίες του Δρ. Κανελλόπουλου και των συνεργατών του στο Οφθαλμολογικό Κέντρο LaserVision στην Αθήνα που - μεταξύ άλλων - πρωτοπορούν τις δύο τελευταίες δεκαετίες στη διάγνωση και στη θεραπεία του κερατόκωνου με διασύνδεση κερατοειδή, καθώς οι περισσότερες τεχνικές διασύνδεσης κερατοειδή, που εφαρμόζονται σήμερα παγκοσμίως, επινοήθηκαν για πρώτη φορά στην Αθήνα από τη συγκεκριμένη ομάδα.

Ο κερατόκωνος, που προσβάλλει σχεδόν 1 στους 50 νέους, είναι μία αμφοτερόπλευρη εκφυλιστική νόσος, στην οποία παρατηρείται παθολογική λέπτυνση των ινών κολλαγόνου του κερατοειδή χιτώνα του οφθαλμού. Η λέπτυνση αυτή προκαλεί αστάθεια και αλλαγή του σχήματος του κερατοειδή (από σφαιρικό γίνεται κωνικό), ο οποίος μπορεί να έχει και σημαντικά παραμορφωμένη πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια. Επακόλουθο αυτών των παραμορφώσεων είναι σταδιακή απώλεια της όρασης, η οποία, στα προχωρημένα στάδια, αντιμετωπίζεται με μεταμόσχευση κερατοειδή.

Με τη διασύνδεση κερατοειδή (Corneal Cross linking-CXL) «δυναμώνουν» οι δεσμοί μεταξύ των ινών κολλαγόνου «σκληραίνοντας» τον κερατοειδή. Η θεραπεία περιλαμβάνει την ενστάλαξη της φωτοσυνθετικής βιταμίνης Β2 (ριβοφλαβίνη) στον κερατοειδή και την έκθεσή του επί 10-30 λεπτά σε υπεριώδη ακτινοβολία Α (UVA). Κύριος στόχος είναι η σταθεροποίηση του κερατοειδούς, η ελαφρά υποστροφή του κώνου και δυνητικά η βελτίωση της όρασης.

Το Πρωτόκολλο της Αθήνας είναι ο συνδυασμός της (συντομότερης σε διάρκεια) διασύνδεσης με την «ομαλοποίηση» του κερατοειδή με λέιζερ. Η μέθοδος αυτή επινοήθηκε από τους Έλληνες επιστήμονες πριν από 11 χρόνια και αποτελεί, πλέον, μία από τις συχνότερες επιλογές των οφθαλμιάτρων παγκοσμίως. Αυτή και πολλές άλλες καινοτόμες θεραπείες της επιστημονικής ομάδας του καθηγητή πρωταγωνιστούν την τελευταία 15ετία στα τέσσερα μεγαλύτερα οφθαλμολογικά συνέδρια του κόσμου, αυτά της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας (AAO), της Αμερικανικής Εταιρείας Καταρράκτη & Διαθλαστικής Χειρουργικής (ASCRS), του ESCRS και της Εταιρείας για την Έρευνα στην Όραση & την Οφθαλμολογία (ARVO). Σε ετήσια βάση η ομάδα του LaserVision της Αθήνας αριθμεί κατά μέσο όρο 200 επιστημονικές εργασίες, έχοντας φθάσει τις 2.000 καινοτόμες ερευνητικές ανακοινώσεις μόνο τα τελευταία δέκα χρόνια, ενώ έχουν και δεκάδες εργασίες δημοσιευμένες στα μεγαλύτερα και εγκυρότερα ιατρικά περιοδικά παγκοσμίως!

Σε αυτές περιλαμβάνονται οι κλινικές και ερευνητικές μελέτες της τεχνικής SMILE (Small Incision Lenticule Extraction), η οποία είναι μία πρωτοποριακή χειρουργική τεχνική, κατάλληλη για τη διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών (μυωπίας, υπερμετρωπίας, αστιγματισμού, πρεσβυωπίας). Η τεχνική αυτή είναι λιγότερη επεμβατική από την πλέον καθιερωμένη και παραδοσιακή τεχνική διόρθωσης της μυωπίας, το LASIK, καθώς χρησιμοποιεί εξελιγμένο λέιζερ (femtosecond λέιζερ) για να αφαιρεθεί από μία μικροσκοπική τομή (έχει μέγεθος λίγα χιλιοστά) μόνο το τμήμα του κερατοειδικού ιστού που χρειάζεται, για να διορθωθεί η όραση.

Στο πλαίσιο του ESCRS, ο ομάδα του LaserVision, με επικεφαλής τον Δρ. Κανελλόπουλο, θα παρουσιάσει εντυπωσιακό όγκο νέων ευρημάτων για τις προηγμένες επεμβάσεις διόρθωσης της μυωπίας, της υπερμετρωπίας και του αστιγματισμού, καθώς και διασύνδεσης του κερατοειδή. Θα παρουσιάσει, επίσης, νεότερα δεδομένα για τη χρήση στην Ελλάδα του nanosecond λέιζερ στην χειρουργική διόρθωση του καταρράκτη, μια τεχνική που αναπτύχθηκε από την ίδια ομάδα στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

«Σε μία εποχή, όπου συνήθως μόνο “κακά νέα” ακούγονται για την ταλαιπωρημένη χώρα μας, το έργο μας βρίσκει μεγάλη αναγνώριση και επίσημο “βήμα”  κοινοποίησης στην παγκόσμια οφθαλμολογική κοινότητα. Σίγουρα βιώνουμε και εμείς την σκληρή πραγματικότητα που πλήττει τον τομέα μας τα τελευταία χρόνια, αλλά αυτό απλώς αυξάνει την αποφασιστικότητά μας να εξακολουθήσουμε να στηρίζουμε αξιόλογες ερευνητικές κατευθύνσεις» δήλωσε ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Έχουμε καταφέρει να κάνουμε τη χώρα μας γνωστή για τις διαγνωστικές και τις θεραπευτικές καινοτομίες της σε συχνά οφθαλμολογικά προβλήματα, όπως στη διάγνωση και θεραπεία του κερατόκωνου. Η ομάδα μας συνιστά, πλέον, μία από τις πιο αναγνωρισμένες μονάδες αξιολόγησης και βελτίωσης των διαθλαστικών επεμβάσεων με λέιζερ ή/και διασύνδεση κερατοειδή. Η βιβλιογραφική τεκμηρίωση με 80 συγγράμματα τα τελευταία 10 χρόνια ξεπερνά σε παραγωγικότητα και την πιο φιλόδοξη πανεπιστημιακή μονάδα. Εκπαιδεύσαμε τα τελευταία 2 χρόνια τους πρώτους συναδέλφους στις ΗΠΑ, όσον αφορά στις τοπογραφικά κατευθυνόμενες σμιλεύσεις με λέιζερ. Γνωρίζουμε ότι όλοι μας προσφέρουμε καθημερινά το καλύτερο δυνατό στους ασθενείς μας και θεωρούμε ελάχιστη υποχρέωση προς αυτούς την κοινοποίηση των ερευνητικών μας προβληματισμών. Με χαρά, λοιπόν, περιμένουμε κοινό και συναδέλφους να συζητήσουν μαζί μας, από κοντά, αυτές τις επιστημονικές εξελίξεις στο πλαίσιο  του μεγάλου πανευρωπαϊκού συνεδρίου ESCRS 2016».

 

* Ο Δρ. Αναστάσιος - Ιωάννης Κανελλόπουλος είναι χειρουργός - οφθαλμίατρος, καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU), πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Διαθλαστικής Χειρουργικής (ISRS) η οποία αποτελεί τμήμα της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας, πρόεδρος του Ελληνικού Κολεγίου Οφθαλμολογίας και πρόεδρος του Ελληνο-Αμερικάνικου Ιατρικού Κολλεγίου