Αδυναμία του συστήματος υγείας της χώρας μας να καλύψει τις ανάγκες που δημιουργούνται από το προσφυγικό και μεταναστευτικό ρεύμα, διαπιστώνει έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα από τον Οργανισμό.

Μάλιστα οι διαπιστώσεις της έκθεσης αφορούν τις προσφυγικές ροές του 2014, σύμφωνα με αυτοψία που είχε γίνει τότε από στελέχη του Οργανισμού, χαρακτηρίζοντας τη ροή μικρού έως μεσαίου μεγέθους και σημειώνοντας ότι "δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση μεγάλων εισροών μεταναστών".

Σύμφωνα με την έκθεση, τα σύνορα της Ευρώπης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας συνίστανται σε 203 χλμ συνόρων γης στην περιοχή του Έβρου και τα θαλάσσια σύνορα του Αιγαίου. Οι προσφυγικές ροές μειώθηκαν τα έτη 2012 και 2013, όμως η Αραβική άνοιξη και το Συριακό ζήτημα, οδήγησε σε ραγδαία αύξηση των προσφύγων που περνούσαν στην Ελλάδα το 2014. Και η κατασκευή του συρμάτινου φράχτη στον Έβρο, οδήγησε σε αύξηση άνω του 220% στις εισροές από τα θαλάσσια σύνορα στο ανατολικό Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα το 2014. Η πίεση των μεταναστευτικών ροών ήταν τόσο μεγάλη που το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR) προέβλεψε ότι η κατάσταση στην Ελλάδα παίρνει χαρακτηριστικά ανθρωπιστικής κρίσηςΗ εισροή μεταναστών στην Ελλάδα κατά δεκάδες έως αρκετές εκατοντάδες, γίνεται από πολλαπλά θαλάσσια σημεία, αυξάνονται τους θερινούς μήνες και αποτελούν πρόκληση για κάθε είδους διαχείριση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.

Οι συστάσεις του ΠΟΥ

Σύμφωνα με την έκθεση, ο ΠΟΥ συστήνει

  1. Καθιέρωση και διατήρηση των ελάχιστων απαιτούμενων συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης.
  2. Ορισμό και Εφαρμογή Πολυτομεακού Εθνικού Σχεδίου έκτακτης ανάγκης για περιπτώσεις μαζικής εισροής μεταναστών, με σαφή διαδικασία διοίκησης και ελέγχου.
  3. Καθορισμό και εφαρμογή μιας σαφούς πολιτικής ανοσοποίησης των μεταναστών.
  4. Εναρμόνιση με τα συστήματα συλλογής στοιχείων περίθαλψης.
  5. Ανάπτυξη εθνικών προδιαγραφών για τους πολιτισμικούς διαμεσολαβητές.
  6. Προώθηση συνεργασίας μεταξύ στελεχών του δημόσιου τομέα που ασχολούνται με τη μετανάστευση.

Σε ότι αφορά την άμεση αξιολόγηση του συστήματος υγείας, η σχετική έκθεση αναφέρει ότι "δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση μαζικής εισροής μεταναστών. Υπάρχουν επιχειρησιακά σχέδια έκτακτης ανάγκης που τα Υπουργεία Εσωτερικών και Προστασίας του Πολίτη κρατούν εμπιστευτικά και θα θέσουν σε ισχύ όταν χρειάζεται, ωστόσο δεν υπάρχει δυνατότητα επεξεργασίας τους. Στα σχέδια αυτά, μετέχουν το ΚΕΕΛΠΝΟ και το ΕΚΕΠΥ".

Υπηρεσίες υγείας
Η έκθεση κάνει λόγο για τεχνικό και διοικητικό προσωπικό στις εγκαταστάσεις πριν την αναχώρηση, υπό τον έλεγχο του ΚΕΕΛΠΝΟ και του ΕΚΕΠΥ, βάσει υπουργικής απόφασης με την οποία καλούνται να προσληφθούν ειδικευμένοι γενικοί γιατροί, παθολόγοι και παιδίατροι, αλλά και νοσηλευτές, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, με εμπειρία στην επιδημιολογία των χωρών των μεταναστών, να είναι γνώστες των πολιτισμικών διαφορών και το ψυχολογικό υπόβαθρό τους, αλλά και το νομικό πλαίσιο των διεθνών κανόνων προστασίας.

Σημειώνει ότι η υπουργική απόφαση δεν έχει εφαρμοστεί εξαιτίας της έλλειψης ανθρώπινων πόρων, το προσωπικό του συστήματος υγείας εξέφρασε την ανησυχία του για τον τεράστιο αριθμό μεταναστών που προσέρχονται, αλλά και για το κόστος που προκαλεί η έλευση τόσο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, προβλήματα επικοινωνίας λόγω γλώσσας, έλλειψη πολιτισμικών διαμεσολαβητών, αλλά και πολύ μεγάλο χρόνο αναμονής στη χώρα μας, μέχρι την αναχώρησή τους για τον επόμενο σταθμό εκτός Ελλάδας.

Σημειώνονται επίσης οι ελλείψεις σε αναγκαίο ιατροφαρμακευτικό υλικό, που μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις το μόνο που είναι διαθέσιμο είναι παυσίπονα! Τα εμβόλια τονίσθηκε ότι βρίσκονται σε έλλειψη σε εθνικό επίπεδο, με αποτέλεσμα η διάθεση στον προσφυγικό πληθυσμό να διακόπτεται, ιδίως όταν δεν υπάρχει σύστημα εποπτείας για να γίνει γνωστή η εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού αυτού.

Οι πιο συχνές παθήσεις που αναφέρθηκαν μεταξύ των μεταναστών ήταν δερματολογικές παθήσεις, ενώ τα πιο κοινά ψυχολογικά προβλήματα ήταν το άγχος και οι κρίσεις πανικού. Αναφέρθηκε ότι οι μετανάστες έφταναν συνήθως σε καλή υγεία, αλλά μερικές φορές με υποθερμία από το ταξίδι στη θάλασσα και την έλλειψη κατάλληλου ρουχισμού. Πολλά άτομα από τη Συρία πάσχουν από χρόνιες μη μεταδοτικές ασθένειες.

Στη συνέχεια, η έκθεση κάνει λόγο για λήψη ιατρικού ιστορικού και καταγραφή σε ηλεκτρονικό αρχείο με πρόσβαση μόνο από το πρόσωπο που έχει αναλάβει τη διαχείριση του αρχείου αυτού. Επισημαίνει δε, ότι στοιχεία από την ιατρική εξέταση από ΜΚΟ που επίσης λαμβάνονται στοιχεία, δεν είναι συνδεδεμένα στο ίδιο ηλεκτρονικό αρχείο και ότι τα αρχεία αυτά μεταξύ τους δεν επικοινωνούν. Μόνο στην περίπτωση σοβαρής μεταδοτικής ασθένειας αναφέρονται στο ΚΕΕΛΠΝΟ, το οποίο στη συνέχεια ενημερώνει τις τοπικές ή περιφερειακές αρχές.

Τονίζει την εισροή μεγάλου αριθμού ανηλίκων και αναφέρει ότι βάσει της προαναφερόμενης υπουργικής απόφαση (2745/2013), ο προσδιορισμός της ηλικίας θα γίνεται μακροσκοπικά, και αν δεν είναι αρκετό, από ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό, που θα αξιολογήσει τη γνωστική συμπεριφορική και ψυχολογική ανάπτυξη. Και αν ούτε αυτό είναι αρκετό, τότε το ανήλικο θα μεταφέρεται σε κρατική δομή για αξιολόγηση δοντιών και ακτινογραφίες.