Ερευνητές στις ΗΠΑ δοκιμάζουν μία ειδική κάσκα εικονικής πραγματικότητας, που φορούν στο κεφάλι τους όσοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Το σύστημα δημιουργεί το λεγόμενο «σπήλαιο της ηρωίνης», ένα εικονικό περιβάλλον μέσα στο οποίο "κυκλοφορεί" ο εθισμένος χρήστης και έρχεται αντιμέτωπος με την ικανότητά του να αντιστέκεται στις επιθυμίες του. Το πείραμα περιλαμβάνει ένα εικονικό σπίτι, όπου γίνεται ένα πάρτι και ουσιαστικά τεστάρονται οι αντοχές του χρήστη, καθώς βλέπει να γίνεται χρήση ηρωίνης από τη μύτη ή με ένεση. Ο χρήστης έρχεται ενώπιον προκλήσεων και πειρασμών και προετοιμάζεται καλύτερα από άποψη αυτοελέγχου για αντίστοιχες καταστάσεις, που μπορεί να συναντήσει στην πραγματική ζωή του, όταν ολοκληρώσει το παραδοσιακό πρόγραμμα απεξάρτησης.

Το εντυπωσιακό εγχείρημα χρειάστηκε σχεδόν έναν χρόνο για να ολοκληρωθεί, προκειμένου να είναι απόλυτα ρεαλιστικό. Το σύστημα δημιουργεί τρισδιάστατες ψηφιακές προσωπικότητες (άβαταρ) σε φυσιολογικό μέγεθος, με τις οποίες έρχεται σε επαφή ο χρήστης.

Όπως δήλωσε ένας από τους επικεφαλής της μελέτης, ονόματι Patrick Bordnickο: «Στην παραδοσιακή θεραπεία παίζουμε παιγνίδια ρόλων με τον ασθενή, αλλά το όλο πλαίσιο είναι λάθος. Εκείνοι γνωρίζουν ότι βρίσκονται στο γραφείο του θεραπευτή και ότι σε αυτό δεν υπάρχουν ναρκωτικά. Γι' αυτό χρειάζεται να βάλουμε τους ασθενείς σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας και να τους κάνουμε να νιώσουν ότι, όντως, εκεί που βρίσκονται, υπάρχουν τα ναρκωτικά και ο πειρασμός. Έτσι θα έχουμε μια καλύτερη εικόνα για την πρόοδο του ασθενούς και θα βελτιώσουμε την παρέμβασή μας».

Πειράματα από την ίδια ερευνητική ομάδα παλιότερα, σε σχέση με τη διακοπή του καπνίσματος, έδειξαν ότι οι χρήστες απαρνιούνται το τσιγάρο με περισσότερη αυτοπεποίθηση, αν πρώτα έχουν δοκιμαστεί σε κάποιο εικονικό περιβάλλον.