Μέσο ετήσιο ρυθμό μείωσης της τάξης του 12% παρουσιάζει ο κλάδος των ιατροτεχνολογικών προϊόντων από το 2010 - 2015, όταν την περίοδο 1995-2019 παρουσίαζε διψήφιο ποσοστό ανάπτυξης. Στο αποτέλεσμα της τελευταίας πενταετίας έχουν οδηγήσει τα μέτρα περιστολής των δαπανών υγείας, η δημιουργία του ΕΟΠΥΥ, η λειτουργία του παρατηρητηρίου τιμών, η μείωση των τιμών, τα Κ.Ε.Ν., η εφαρμογή clawback και rebate, οι καθυστερήσεις πληρωμών, αλλά και οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων.

Τα στοιχεία αυτά επισημαίνονται στην τελευταία κλαδική μελέτη που εκπονήθηκε από τη Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της ICAP Group AE για τον κλάδο των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, μια καίρια συνιστώσα του τομέα υγείας στη χώρα μας που καλύπτει μια ευρύτατη γκάμα ειδών από προϊόντα αναλωσίμων (π.χ. επίδεσμοι, γάζες κλπ.) μέχρι μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας (π.χ. μαγνητικοί, αξονικοί τομογράφοι κ.α.). Η συγκεκριμένη αγορά η οποία εμφάνιζε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης μέχρι το 2009, καταγράφει έντονη υποχώρηση από το 2010 και μετά.

Όπως επισημαίνει η μελέτη, "ο κλάδος αποτελείται από μεγάλο πλήθος εισαγωγικών κυρίως εταιρειών, ενώ ολιγάριθμες είναι οι παραγωγικές επιχειρήσεις. Τα εγχωρίως παραγόμενα προϊόντα αφορούν ορισμένες μόνο κατηγορίες προϊόντων (όπως αναλώσιμα, γάζες, αντλίες έγχυσης φαρμάκων, επιδεσμικό υλικό, υλικά τεχνητού νεφρού κ.α.). Ο μεγάλος όγκος και τα πλέον εξειδικευμένα προϊόντα (ορθοπεδικό υλικό, ιατρικά μηχανήματα, εμφυτεύματα κλπ.) είναι εισαγόμενα. 

Η ζήτηση των εξεταζόμενων προϊόντων προέρχεται κυρίως από τα κρατικά και ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα, τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, τα εργαστήρια, τα ιατρεία κλπ. Επίσης, για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων η ζήτηση προέρχεται άμεσα από τους τελικούς χρήστες". 

Όπως αναφέρει ο Senior Consultant της ICAP Group, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο οποίος είχε την επιμέλεια της συγκεκριμένης έκδοσης, η  εγχώρια αγορά σε αξία πωλήσεων και σε τιμές χονδρικής των ιατροτεχνολογικών προϊόντων γνώρισε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης κατά την περίοδο 1995-2009, σημειώνοντας διψήφιο ποσοστό αύξησης. Ωστόσο την περίοδο 2010-2015 η αγορά κατέγραψε μέσο ετήσιο ρυθμό μείωσης της τάξης του 12%.

Ο δημόσιος τομέας απορροφά διαχρονικά, το μεγαλύτερο μέρος των πωλήσεων, σε ποσοστό που εκτιμάται μεταξύ 65%-70% τα τελευταία χρόνια. Αναφορικά με την κατανομή της συνολικής αγοράς ιατροτεχνολογικών προϊόντων, το μεγαλύτερο μερίδιο καλύπτεται από τις κατηγορίες των In Vitro διαγνωστικών αντιδραστηρίων και αναλυτών, του αναλώσιμου υγειονομικού υλικού και των ορθοπεδικών ειδών. Συνολικά οι τρεις αυτές κατηγορίες εκτιμάται ότι καλύπτουν περίπου το 48% του συνολικού μεγέθους αγοράς. 

Η Διευθύντρια Οικονομικών Μελετών της ICAP Group Σταματίνα Παντελαίου, επισημαίνει ότι τα τελευταία έτη οι διάφορες παρεμβάσεις για τη μείωση των δημοσίων δαπανών υγείας, όπως η διενέργεια κεντρικών ηλεκτρονικών διαγωνισμών, η δημιουργία του ΕΟΠΥΥ, η λειτουργία του παρατηρητηρίου τιμών, η μείωση των τιμών, τα Κ.Ε.Ν., η εφαρμογή clawback και rebate στους ιδιώτες παρόχους υγείας, επηρέασαν καίρια την εξέλιξη των πωλήσεων των εταιρειών του κλάδου. Επίσης, οι μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από πλευράς δημοσίου, δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα ρευστότητας σε ορισμένες εταιρείες. Σε όλα τα παραπάνω προστέθηκαν το καλοκαίρι του 2015 και οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls), μέτρο το οποίο προκάλεσε μεγάλες δυσχέρειες στη λειτουργία των επιχειρήσεων του κλάδου. 

Η σταδιακή γήρανση του πληθυσμού, η χαμηλή ελαστικότητα ζήτησης των εξεταζόμενων προϊόντων και η συνεχής εξέλιξη της τεχνολογίας και της ιατρικής επιστήμης, αποτελούν δυνατά σημεία για τον κλάδο, σε αντίθεση με τις μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών (από την πλευρά κυρίως του δημοσίου τομέα) και την έντονη γραφειοκρατία στις προμήθειες του δημοσίου, τα οποία συνιστούν αδύνατα σημεία. Η ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων, η ταχεία εξέλιξη της ιατρικής διαγνωστικής τεχνολογίας, καθώς και η επέκταση σε αγορές του εξωτερικού, αποτελούν ευκαιρίες για τον κλάδο, ενώ ως απειλές μπορούν να εκληφθούν οι συνθήκες παρατεταμένης ύφεσης της οικονομίας, οι συνεχείς περικοπές των δαπανών υγείας και η περιορισμένη ρευστότητα που επικρατεί στην αγορά. 

Στα πλαίσια της μελέτης πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη χρηματοοικονομική ανάλυση των επιχειρήσεων του κλάδου βάσει 20 επιλεγμένων αριθμοδεικτών. Επίσης, συνετάχθη ομαδοποιημένος ισολογισμός βάσει αντιπροσωπευτικού δείγματος εταιρειών.

Με βάση τον ομαδοποιημένο ισολογισμό από δείγμα 94 επιχειρήσεων (εισαγωγικών και παραγωγικών) ιατροτεχνολογικών προϊόντων, προκύπτει ότι το σύνολο του ενεργητικού τους μειώθηκε κατά 2,5% το 2014/13. Αντίθετα, τα συνολικά ίδια κεφάλαια των επιχειρήσεων του δείγματος παρουσίασαν αύξηση κατά 2,1%. Οι συνολικές πωλήσεις τους παρέμειναν στα ίδια σχεδόν επίπεδα τη διετία 2013-2014 (οριακή αύξηση 0,7%), ενώ τα μικτά κέρδη μειώθηκαν ελαφρά (1,5%). Όσον αφορά το καθαρό αποτέλεσμα, τα καθαρά (προ φόρου) κέρδη υποχώρησαν κατά 23,5% το 2014 σε σχέση με το 2013. Τα κέρδη EBITDA μειώθηκαν κατά 10,3% το ίδιο έτος. Αξίζει να σημειωθεί ότι 68 από τις 94 εταιρείες ήταν κερδοφόρες το 2014.