Από την αρχαιότητα και μέχρι το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, τα φυτά αποτελούσαν κυρίαρχο στοιχείο της ιατρικής παγκοσμίως. 

Τα φαρμακευτικά φυτά και οι ιδιότητές τους γίνονταν γνωστά από γενιά σε γενιά, από τους "γνώστες" στους "εκλεκτούς" για χιλιετίες, με αποτέλεσμα σήμερα, που η επιστήμη διαθέτει αυξημένα μέσα, να επιβεβαιώνονται τα "μυστικά" της φυτοθεραπείας μέσα από την κλινική έρευνα.

Σήμερα, η φυτοθεραπεία χρησιμοποιεί την επιστημονική έρευνα, επιβεβαιώνει τα θεραπευτικά χαρακτηριστικά των φυτών, δίνοντας λύσεις σε καθημερινά προβλήματα υγείας, χωρίς σοβαρές αντενδείξεις ή ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες μάλιστα είναι γνωστές εκ των προτέρων, ώστε να μπορούν να αποφευχθούν.

Μάλιστα, τα φυτοθεραπευτικά σκευάσματα αποκτούν μεγαλύτερη "δύναμη" κατά της πάθησης που χρησιμοποιούνται, όταν συνδυάζονται οι ιδιότητες περισσοτέρων του ενός φυτού, όπου τα συστατικά τους λειτουργούν σε συνέργεια μεταξύ τους.
Πρόσθετο πλεονέκτημα των φυτικών φαρμάκων είναι ότι οι φυσικές ουσίες που περιέχουν, αφομοιώνονται καλύτερα από τον ανθρώπινο οργανισμό, απ΄ότι οι ουσίες που παρασκευάζονται στο εργαστήριο, χημικά.

Ένα τέτοιο σκεύασμα δημιουργήθηκε από την ελληνική φαρμακευτική Olvos Science του Ομίλου Galenica, με τρία φυτά της ελληνικής χλωρίδας, που ενώνουν τη δράση τους κατά της γρίπης, φέρνοντας σημαντική ανακούφιση και βοηθώντας να αποφευχθούν πιθανές επιπλοκές από την εξέλιξη της νόσου.

Για την ιδέα ενός φυσικού φαρμάκου κατά της γρίπης, αλλά και για τη διαδρομή μέχρι την ανάπτυξή του, μίλησε στο Healthmag ο καθηγητής της Ιατρικής Κρήτης Χρήστος Λιονής, ένας από τους τέσσερις επιστήμονες που μετείχαν στην έρευνα που οδήγησε στο Cretan Iama. Στις ερωτήσεις μας, ο καθηγητής απάντησε τα παρακάτω:

1.    Κε, καθηγητά, η φυτοθεραπεία τελευταία, κερδίζει έδαφος. Τι είναι αυτό που πιστεύετε πως οδηγεί τον κόσμο να προτιμά τα φυτικά σκευάσματα;
Οι λόγοι είναι πολλοί, ανάμεσα σε αυτούς μπορούμε να αναφέρουμε τη χαμηλή αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής σε κοινά προβλήματα υγείας, το υψηλό κόστος που συνοδεύει ορισμένα φάρμακα κ.ά.

2.    Πόσα είναι τα φυτά που θεωρούνται θεραπευτικά, πόσα υπάρχουν σε ολόκληρη την Ελλάδα και πόσα απ΄ αυτά στην Κρήτη;
Δε θα επιθυμούσα να αναφερθώ σε αριθμούς, όμως με βάση το έργο του ιατρού Χαβάκη στη μεταπολεμική Κρήτη, αναφέρονται πάνω από 400 φυτά με θεραπευτική χρήση.

3.    To Κρητικό Ίαμα έκανε το ντεμπούτο του στα μέσα Νοεμβρίου. Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε να διαλέξετε τα συγκεκριμένα φυτά, έναντι των υπολοίπων που υπάρχουν στην ελληνική χλωρίδα; 
Το Κρητικό Ίαμα είναι συνδυασμός εκχυλίσματος αιθέριων ελαίων τριών αρωματικών φυτών. Αυτά είναι το φασκόμηλο, το θυμάρι και ο δίκταμος σε μια συγκεκριμένη αναλογία. Ο δίκταμος φύεται αποκλειστικά στην Κρήτη. Τα άλλα υπάρχουν και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, αλλά είναι πιθανόν να διαφέρουν από αυτά που περιλαμβάνουν το Κρητικό Ίαμα όσον αφορά το γενετικό τους αποτύπωμα. Επιλέξαμε τα συγκεκριμένα φυτά, βασιζόμενοι τόσο σε κλινικές παρατηρήσεις για την επίδραση της κατανάλωσης τους στην υγεία, σε ανθρωπολογικές μελέτες που αποτύπωναν τις χρήσεις τους, μελέτες στο εργαστήριο που τεκμηρίωναν την αντιοξειδωτική και αντι-ιική τους δράσης και τέλος σε μελέτη αποτελεσματικότητας σε ασθενείς.

4.    Πόσα χρόνια μελέτης χρειάστηκαν για να καταλήξετε στο συνδυασμό που επιλέχθηκε τελικά;
Είναι μια μεγάλη ιστορία με πολλούς πρωταγωνιστές. Ξεκινά από το Σπήλι Αγ. Βασιλείου στην Κρήτη και το τοπικό Κέντρο Υγείας. Εκεί, οι πρώτες κλινικές παρατηρήσεις από το ιστορικό υγείας των ηλικιωμένων και τις αφηγήσεις τους για τους συντελεστές των υγιών γηρατειών οδήγησαν σε ανθρωπολογικές μελέτες σε συνεργασία με τον Καθ. κ. Jan Slikkerveer από το Παν. Leiden που κατέγραφαν την αυτόχθονη γνώση και τη σοφία των Κρητών που διατηρήθηκε από χιλιάδες χρόνια. Οι ανθρωπολογικές μελέτες γρήγορα οδήγησαν σε εργαστηριακή έρευνα και η πρώτη αναγνώριση της αντιοξειδωτικής δράσης των αρωματικών φυτών της Κρήτης έγινε στο περιοδικό The Lancet το 1998. Η συνεργασία με τον Καθ. κ. Η. Καστανά και κ. Γ. Σουρβίνο της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και κ. Σ. Πυρίντσο της Βιολογίας του ίδιου Πανεπιστημίου οδήγησε στη διατύπωση υποθέσεων για τη δράση των αρωματικών φυτών σε ιογενείς λοιμώξεις και ιδιαίτερα αυτών που προκαλούν λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού και της γρίπης. Η υπόθεση αυτή ενισχύθηκε από εργαστηριακές δοκιμασίες που έγιναν από τον Καθ. κ. Σουρβίνο της Ιατρικής Σχολής και έτσι οδηγηθήκαμε στην κλινική δοκιμή σε ανθρώπους με αρκετά ενθαρρυντικά αποτελέσματα που δημοσιεύτηκαν στο διεθνές περιοδικό International Journal of Ethnopharmacology (2015). Στη μελέτη συμμετείχαν 105 άτομα, 51 στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου (25 άντρες, 26 γυναίκες) και 54 στην ομάδα παρέμβασης (26 άντρες, 28 γυναίκες) την περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 2013 και Φεβρουαρίου 2014. Η μέση ηλικία των ατόμων στις δύο ομάδες ήταν παρόμοια (50.9 έτη στην ομάδα εικονικού φαρμάκου και 50.1 στην ομάδα παρέμβασης). Από τουλάχιστον ένα χρόνιο νόσημα έπασχαν 29 άτομα (57%) στην ομάδα εικονικού φαρμάκου και 28 άτομα (52%) στην ομάδα παρέμβασης.  

5.    Τι διαφορά έχει το σκεύασμα από την απλή χρήση των τριών φυτών σε ένα αφέψημα;
Είναι σε καθαρή μορφή με σταθερή περιεκτικότητα και αναλογία σε αιθέρια έλαια, έχει ελεγχθεί η σύσταση και η καθαρότητα (απουσία τοξικότητας) και είναι εύκολα στη λήψη. 

6.    Πώς διασφαλίζεται η σταθερότητα των θεραπευτικών στοιχείων του σκευάσματος, καθώς πρόκειται για γεωργικά προϊόντα που επηρεάζονται από τις εναλλαγές του κλίματος, άρα της θερμοκρασίας, υγρασίας, υψομέτρου, θρεπτικών στοιχείων στο χώμα κλπ;
Ως ανέφερα παραπάνω, η διακινούσα το σκεύασμα εταιρεία (Galenica/ Olvos) έχει την ευθύνη του ελέγχου της σύστασης, σταθερότητας και καθαρότητας του προϊόντος μέσω αναλύσεων που διενεργεί σε συνεργασία με εγκεκριμένα Πανεπιστημιακά και μη εργαστήρια.

7.    Οι μελέτες σας τώρα σε ποιά άλλα φυτά στρέφονται και με τι στόχο;
Ήδη υλοποιείται μελέτη για περαιτέρω αξιολόγηση της κλινικής αποτελεσματικότητας του κρητικού ιάματος σε άτομα με ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού ενώ σχεδιάζεται και μια προοπτική μελέτη που θα μελετήσει την προληπτική του δράση.