Δύο επιπλέον δομές στο δημόσιο σύστημα ψυχιατρικής περίθαλψης - η μία αμιγώς διοικητική - εισάγει το νομοσχέδιο που παρουσίασε χθες ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ).

Η μία δομή αφορά την παροχή πρωτοβάθμιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας και η δεύτερη αφορά ένα ενδιάμεσο αποκεντρωμένο σύστημα διοίκησης με αποφασιστικές και διακριτές αρμοδιότητες και πλήρη διοικητική υποστήριξη.

Στη σχετική ανακοίνωση του Κυβερνητικού Συμβουλίου δεν αναφέρεται πουθενά πώς θα στελεχωθούν οι δύο δομές αυτές, ούτε πόσο θα κοστίσουν, ενώ παράλληλα δεν αναφέρεται πώς η εισαγωγή πρόσθετων διαδικασιών θα διευκολύνει την υπάρχουσα γραφειοκρατία, ώστε να υπάρξουν πραγματικά αποτελεσματικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας για τους ασθενείς.

Μένει να δοθούν οι απαντήσεις αυτές, κατά τη διαβούλευση που υπόσχεται το υπουργείο Υγείας πριν την προώθηση του νομοσχεδίου στη Βουλή για ψήφιση.

Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, στόχος του νέου νομοσχεδίου είναι να μετασχηματίσει το άσυλο, να προωθήσει την ανάπτυξη στεγαστικών δομών των ασθενών στην κοινότητα, να αναπτυχθούν υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας ψυχικής υγείας και επανένταξης, ενώ ταυτόχρονα, οι Λήπτες Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας να συμμετέχουν σε κάθε επίπεδο διοίκησης.

Μάλιστα, για την ενίσχυση της θέσης των ασθενών μέσα στο σύστημα ψυχικής υγείας της χώρας και την διασφάλιση ότι θα παρέχεται ολοκληρωμένη προστασία και θα προάγεται η ψυχική υγεία, προβλέπεται να συγκροτηθούν και "Επιτροπές Ελέγχου και Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας", όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Αυτή η ενδιάμεση διοικητική δομή, δεν είναι άλλη από την συγκρότηση Τομεακών Διοικήσεων Ψυχικής Υγείας στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), οι οποίες θα συνδέουν τους Τομείς Ψυχικής Υγείας Ενηλίκων, Παιδιών και Εφήβων με την Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας.  Σε κάθε Τομέα των ΥΠΕ, θα λειτουργούν οι προαναφερόμενες Επιτροπές Ελέγχου και Προστασίας των Δικαιωμάτων των ασθενών. Οι επιτροπές αυτές, θα ελέγχουν και θα παρακολουθούν στην περιοχή ευθύνης τους, την προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και την καλή λειτουργία των Μονάδων Ψυχικής Υγείας.

Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, το νομοσχέδιο, αποτελεί σημαντική θεσμική αλλαγή, που θα ενισχύσει την ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης. "Στόχος της μεταρρυθμιστικής αυτής πρωτοβουλίας", σημείωσε ο κ. Ξανθός, "είναι η ολοκληρωμένη προστασία και η προαγωγή του αγαθού της ψυχικής υγείας με απόλυτο σεβασμό των ασθενών, μέσα από ένα ενισχυμένο διοικητικό σύστημα υψηλής λειτουργικότητας και αυξημένης κοινωνικής ανταποδοτικότητας".

Πυλώνες της μεταρρύθμισης που αναδιοργανώνει το σύστημα διοίκησης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, κινητοποιώντας ελάχιστους οικονομικούς πόρους είναι:

•    η αποκέντρωση,
•    η διασφάλιση της λειτουργικότητας της νέας διοικητικής δομής,
•    η διαφανής και δημοκρατική διοίκηση,
•    η συμμετοχή και αντιπροσωπευτικότητα όλων των εμπλεκομένων μερών,
•    η διασφάλιση της προάσπισης των δικαιωμάτων των ασθενών.

Όπως ανέφερε ο υπουργός Υγείας, "το νομοσχέδιο αντιμετωπίζει χρόνιες δυσλειτουργίες και προβλήματα της διοίκησης των ψυχιατρικών δομών της χώρας. Η νέα διοικητική μορφή θα επιτρέψει να λειτουργήσει με νέους, καλύτερους όρους, η Τομεοποίηση των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, με άμεσους ωφελημένους κατ΄ αρχάς και κυρίως, τους ασθενείς, τις οικογένειες και τους φροντιστές τους, αλλά και το σύνολο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας".