Την ώρα που ο ιός Ζίκα εξακολουθεί να εξαπλώνεται, σπέρνοντας παγκόσμια ανησυχία, μία νέα σοβαρή πάθηση, που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα φαίνεται ότι σχετίζεται με την εμφάνισή του.

Πρόκειται για ένα αυτοάνοσο σύνδρομο, που αποκαλείται οξεία διάσπαρτη εγκεφαλομυελίτιδα (acute disseminated encephalomyelitis - ADEM) και προκαλεί βλάβες στον εγκέφαλο και στο νωτιαίο μυελό. Τα σχετικά στοιχεία θα παρουσιαστούν στο 68ο Ετήσιο Συνέδριο της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας (ΑΑΝ 2016), που αρχίζει την Παρασκευή στο Βανκούβερ του Καναδά και αναμένεται να πυροδοτήσουν διεθνείς αντιδράσεις.

Όπως είναι γνωστό, ο ιός Ζίκα ενοχοποιείται και για το σύνδρομο Guillain-Barre, το οποίο, επίσης, είναι αυτοάνοσο και προκαλεί βλάβες στα περιφερειακά νεύρα (εκτός εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού), με συνέπεια να προκαλεί παροδική παράλυση, που μερικές φορές προσβάλλει μέχρι και τους αναπνευστικούς μυς. Επιπλέρον στα νεογέννητα ο ιός θεωρείται αιτία μικροκεφαλίας, η οποία έχει επιβεβαιωθεί σε 940 μωρά στη Βραζιλία και είναι πιθανή σε σχεδόν 4.300 άλλα, παρότι έως το 2014 ήταν σπάνια (ήταν λιγότερα από 200 ετησίως).

Η οξεία διάσπαρτη εγκεφαλομυελίτιδα συνήθως εκδηλώνεται μετά από λοίμωξη. Προκαλεί, σύμφωνα με ΤΑ ΝΕΑ, διόγκωση στον εγκέφαλο και στο νωτιαίο μυελό, διαδικασία που προκαλεί βλάβες στην μυελίνη, στο προστατευτικό περίβλημα των νευρικών ινών. Αυτό έχει ως συνέπεια αδυναμία, μουδιάσματα, απώλεια ισορροπίας και οφθαλμολογικές διαταραχές, που μοιάζουν με αυτές της πολλαπλής σκλήρυνσης, αλλά, ευτυχώς, με την κατάλληλη αγωγή οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως σε διάστημα μερικών μηνών.

Σύμφωνα με την Μαρία Λουτσία Μπρίτο, νευρολόγο του Νοσοκομείου Restoration στην πόλη Ρεσίφε, της Βραζιλίας, μεταξύ Δεκεμβρίου 2014 και Ιουνίου 2015 διακομίσθηκαν στο νοσοκομείο της 151 ασθενείς μολυσμένοι με αρμποϊούς, δηλαδή με ιούς της οικογένειας που συμπεριλαμβάνει τον Ζίκα, τον ιό του δάγγειου πυρετού και τον ιό chikungunya. Οι έξι από τους ασθενείς είχαν συμπτώματα αυτοάνοσων παθήσεων. Όπως διαπιστώθηκε, και οι έξι ήταν μολυσμένοι με τον ιό Ζίκα. Οι τέσσερις έπασχαν από σύνδρομο Guillain-Barre και οι δύο από οξεία διάσπαρτη εγκεφαλομυελίτιδα, η οποία, όπως διαπιστώθηκε, οφειλόταν σε βλάβες στη λευκή ουσία του εγκεφάλου τους.

Ο Δρ Τζέιμς Σέιβαρ, νευροεπιδημιολόγος στα Αμερικανική Κέντρα Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) δήλωσε ότι τα κρούσματα της οξείας διάσπαρτης εγκεφαλομυελίτιδας δεν φαίνεται, προς το παρόν, να εμφανίζονται με τον ίδιο αυξημένο ρυθμό όπως το Guillain-Barre, αλλά οπωσδήποτε οι γιατροί πρέπει να βρίσκονται σε επιφυλακή.