Η εφηβεία είναι μια περίοδος πολλών αλλαγών στο σώμα και στη συμπεριφορά των απανταχού εφήβων. Η μετάβαση από την παιδικότητα στην ενηλικίωση περνά από διάφορες φάσεις και οι ορμόνες κάνουν "πάρτυ".

Ερωτικοί πειραματισμοί, σχέσεις που δοκιμάζονται, η πίεση του σχολείου, το οικογενειακό περιβάλλον επηρεάζουν τον ψυχισμό των εφήβων, που εμφανίζουν αγχώδεις διαταραχές, αλλά και κατάθλιψη. Σύμφωνα με έρευνα, που έκαναν σε 188 χώρες 30 ειδικοί από 14 χώρες, σε άτομα ηλικίας από 10 έως 24 χρόνων, τρεις είναι οι κυριότερες απειλές για την υγεία των εφήβων: οι ψυχικές διαταραχές (με πρώτη την κατάθλιψη, ιδίως για τις κοπέλες), οι τραυματισμοί σε τροχαία ατυχήματα (κυρίως για τους νέους) και τα λοιμώδη νοσήματα λόγω ανασφαλούς σεξ (και για τα δύο φύλα).

Επικεφαλής της μελέτης είναι ο καθηγητής Τζορτζ Πάτον του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης. Η έρευνα, που χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς, επισημαίνει ότι η εν λόγω ηλικιακή ομάδα δεν τυγχάνει της δέουσας φροντίδας και έχει τη χειρότερη ιατρική κάλυψη από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα. Η συνέπεια είναι ότι δεκαετίες παραμέλησης και ανεπαρκών επενδύσεων έχουν σήμερα σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και στην ψυχική υγεία των εφήβων και νέων του πλανήτη. Τα δύο τρίτα των νέων μεγαλώνουν σε χώρες όπου ποικίλες απειλές (AIDS, πρόωρη εγκυμοσύνη, σεξ χωρίς ασφάλεια, κατάθλιψη, τραυματισμοί, βία κ.ά.) αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα.

Στις πιο αναπτυγμένες χώρες, τους νέους απειλούν και άλλα προβλήματα, όπως η παχυσαρκία, η κατάθλιψη, η ανεργία, η κοινωνική περιθωριοποίηση κ.ά. Η έκθεση καλεί τη διεθνή κοινότητα να κάνει σημαντικές επενδύσεις στην μεγαλύτερη γενιά εφήβων που έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα η Γη και η οποία αριθμεί περίπου 1,8 δισεκατομμύρια νέους και νέες, πάνω από το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού, εκ των οποίων το 80% ζουν σε αναπτυσσόμενες χώρες. Ο αριθμός των ατόμων ηλικίας από 10 έως 24 ετών αναμένεται να φθάσει τα δύο δισεκατομμύρια έως το 2032.

Η έκθεση επισημαίνει ότι, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες, έπειτα από συντονισμένες διεθνείς προσπάθειες, έχει βελτιωθεί η υγεία των παιδιών κάτω των 5 ετών, δεν έχει συμβεί το ίδιο με τους εφήβους και με τους νέους, παρόλο που αυτή, ακριβώς, είναι η καθοριστική ηλικία, στην οποία έχουν τη ρίζα τους τα περισσότερα κατοπινά προβλήματα υγείας και συμπεριφορών, που ταλαιπωρούν τους ενήλικες.

Στοιχεία που συγκλονίζουν

Σύμφωνα με την έρευνα, ο ιός HIV του AIDS, τα τροχαία δυστυχήματα και οι πνιγμοί προκαλούν πάνω από το ένα τέταρτο των θανάτων των εφήβων παγκοσμίως. Η διάρροια και άλλες γαστεντερικές παθήσεις, οι λοιμώξεις των πνευμόνων και η ελονοσία προκαλούν το 21% των θανάτων. Τα τροχαία (14,2%), η κατά του εαυτού στρεφόμενη βία (8,4%) και η βία από άλλους (5,5%) είναι οι κύριες αιτίες θανάτου για τους νέους 15-19 ετών, ενώ για την ομάδα 20-24 ετών τα ποσοστά αυτά είναι ακόμη μεγαλύτερα (15,6%, 9,3% και 6,6% αντίστοιχα). Για τους εφήβους 10 έως 14 ετών, οι κυριότερες απειλές για την υγεία τους είναι το ανασφαλές νερό και οι ανασφαλείς συνθήκες υγιεινής, καθώς και η έλλειψη σιδήρου.

Η κατάθλιψη αποτελεί το κυριότερο πρόβλημα υγείας των εφήβων (σε ποσοστό πάνω από 10% διεθνώς) και ακολουθούν τα δερματικά προβλήματα όπως η ακμή και η δερματίτιδα (9,9%). Η κατάθλιψη απειλεί κυρίως τις νέες 15 έως 24 ετών.
Ο ταχύτερα αυξανόμενος παράγων κινδύνου για τους εφήβους κατά τα τελευταία 25 χρόνια είναι το ανασφαλές σεξ, ενώ το αλκοόλ παραμένει η κυριότερη απειλή για την υγεία των νέων 20-24 ετών σε όλο τον κόσμο (7%).

Β.Κ.