Διακόσιοι πενήντα επιστήμονες βρήκαν 74 γενετικές παραλλαγές που παίζουν ρόλο στον αριθμό των χρόνων που οι άνθρωποι επενδύουν στο σχολείο και στο Πανεπιστήμιο.

Οι περισσότερες από αυτές σχετίζονται με την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Το νόημα, βέβαια, της ανακάλυψης δεν είναι να χρησιμοποιηθεί για να προβλέπεται η ακαδημαϊκή εξέλιξη των ανθρώπων, αν και ο συμπεριφορικός γενετιστής Robert Plomin, που δεν συμμετείχε στην εν λόγω μελέτη, λέει ότι θα μπορούσαν να γίνονται τεστ, προκειμένου να εντοπίζονται τα αδύναμα σημεία ορισμένων και τα δυνατά άλλων. 

Τα γονίδια που εντόπισαν οι ερευνητές επηρεάζουν τις γνωστικές ικανότητες και στοιχεία της προσωπικότητας των ατόμων, όπως η περιέργεια και η επιμονή τους, αλλά η σημασία αυτών των χαρακτηριστικών δεν έχει, ακόμη, επιβεβαιωθεί.

Επικεφαλής της μελέτης ήταν ο Φίλιπ Κέλινγκερ του Πανεπιστημίου VU του 'Αμσντερνταμ και η σχετική δημοσίευση έγινε στο περιοδικό "Nature"Στην έρευνα συμμετείχαν ο καθηγητής Γιώργος Δεδούσης και η Ιωάννα Καλαφάτη από το Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας - Διατροφής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, καθώς επίσης ο καθηγητής Πάνος Δελούκας και η Σταυρούλα Κανόνη από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου.

Οι ερευνητές ανέλυσαν το γονιδίωμα σχεδόν 294.000 ατόμων άνω των 30 ετών από 15 χώρες και αναζήτησαν γενετικούς παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν τη διάρκεια των σπουδών. Όμως τόνισαν ότι το μορφωτικό επίπεδο επηρεάζεται, ως επί το πλείστον, από κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες και πολύ λιγότερο από γενετικούς. Η συνολική επίδραση των 74 γονιδίων στις διαφορές του μορφωτικού επιπέδου μεταξύ των ανθρώπων εκτιμάται από 0,5% έως το πολύ 1%. Οι ερευνητές εκτιμούν, πάντως, ότι χιλιάδες ακόμη γονίδια, άγνωστα έως τώρα, παίζουν ρόλο στο μορφωτικό επίπεδο, το καθένα ασκώντας μια ανεπαίσθητη επίδραση, σύμφωνα με το ΑΠΕ.

Συνολικά οι γενετιστές εκτιμούν ότι η γενετική επίδραση στο μορφωτικό επίπεδο μπορεί να εξηγεί έως και το 20% των διαφορών του μορφωτικού επιπέδου μεταξύ των ανθρώπων, ενώ το υπόλοιπο 80% έχει να κάνει με κοινωνικούς - περιβαλλοντικούς παράγοντες. Αλλά δεν συμφωνούν όλοι ότι η γενετική «συνιστώσα» μπορεί να είναι τόσο σημαντική και μερικοί θεωρούν ότι η συμβολή της κινείται μάλλον κοντά στο 3%.

Ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνια Ντάνιελ Μπένζαμιν υπογράμμισε ότι «είναι απλουστευτικό και απολύτως παραπλανητικό να μιλάει κανείς για "γονίδια της μόρφωσης". Από την άλλη επιβεβαίωνεται ότι το μορφωτικό επίπεδο, εκτός από το περιβάλλον, επηρεάζεται και από τα γονίδια, αν και η επίδραση των επιμέρους γενετικών παραγόντων είναι μικρή».