Η αλήθεια είναι ότι κάποιοι άνθρωποι έχουν ροπή στις τοξικές σχέσεις. Κι ας ξέρουν ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων μία τοξική σχέση θα τους ταγίσει την καρδιά... Αυτό υποστηρίζουν δύο ειδικοί στις σχέσεις στην εφημερίδα Daily Mail και κάνουν λόγο για συναισθηματική χειραγώγηση.

«Αν δείτε αυτές τις συμπεριφορές στον / στην σύντροφό σας, πρέπει να φύγετε αμέσως από τη σχέση, πριν γίνει ακόμα πιο τοξική» συνιστά η κα Μπίτι Κόχαν, ψυχοθεραπεύτρια και σύμβουλος σχέσεων από τη Νέα Υόρκη. «Όταν αρχίζετε να νιώθετε πως κάτι δεν πάει καλά, πρέπει να εμπιστευθείτε το ένστικτό σας και όχι να αγνοήσετε τα σημάδια, όπως κάνουν οι περισσότεροι».

Η κυρία Κόχαν λέει πως όσοι έχουν τέτοιου είδους σχέσεις δεν περνάνε μονίμως άσχημα, αλλά έχουν και στιγμές που τα πράγματα πηγαίνουν καλά - γι’ αυτό μπερδεύονται από τα μηνύματα που λαμβάνουν. Ωστόσο, καθώς περνάει ο καιρός, τα πράγματα είθισται να επιδεινώνονται και αν δεν φύγει κανείς εγκαίρως από τη σχέση, μπορεί η κατάσταση να κλιμακωθεί από την λεκτική και ψυχολογική βία στη σωματική.

Αναγνωρίστε τα σημάδια 

* Μειώνει συχνά τα συναισθήματά σας και σας κάνει να νιώθετε ότι αντιδράτε με υπερβολικό τρόπο.

Επειδή οι συναισθηματικοί χειραγωγοί ενδιαφέρονται μονάχα για τις δικές τους ανάγκες και επιθυμίες, εάν προσπαθήσετε να μιλήσετε με ειλικρίνεια μαζί τους, για τις στιγμές που νιώθετε πληγωμένοι ή μειωμένοι, θα απορρίψουν τους ισχυρισμούς σας ως ανοησίες ή υπερβολές. Μάλιστα όταν τα λένε αυτά είναι πάρα πολύ ήρεμοι, ενώ εσείς νιώθετε ένταση και εκνευρισμό, οπότε αρχίζετε να αναρωτιέστε αν έχουν δίκιο, κατά την lifecoach Πάτι Μπλου Χέιζ από την Καλιφόρνια.

* Σας μειώνει "με τρόπο" μπροστά σε οικογένεια και φίλους.

Εάν διαρκώς σας προσβάλλει ή σας κοροϊδεύει όταν βρίσκεστε σε δημόσιους χώρους, το πιθανότερο είναι πως σας χειραγωγεί. Αυτού του είδους οι άνθρωποι τρέφονται από τις ανασφάλειές σας, αλλά οι τακτικές που χρησιμοποιούν είναι τόσο έξυπνες, ώστε οι δικοί σας άνθρωποι νομίζουν πως συμμετέχετε στο «αστείο», ενώ εσείς αισθάνεστε στην πραγματικότητα πληγωμένοι και ντροπιασμένοι.

* Σας κατηγορεί για την κακή του / της συμπεριφορά.

Οι χειραγωγοί ποτέ δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους, μονίμως φταίει κάτι που εσείς κάνατε ή είπατε. Και το χειρότερο είναι πως σας κάνουν να πιστεύετε ότι, όντως, εσείς ευθύνεστε. Μόνο που «δεν μπορείτε να αναγκάσετε κανέναν να συμπεριφερθεί όπως συμπεριφέρεται» τονίζει η κυρία Κόχαν. «Επιλογή του είναι».

* Αρνείται να σας δώσει εξηγήσεις και συχνά λέει «δεν θα καταλάβεις».

Το «δεν θα καταλάβεις» είναι το επιχείρημα που ουσιαστικά σημαίνει ότι δεν έχει την παραμικρή επιθυμία για γνήσια, αυθεντική επικοινωνία μαζί σας. 

* Μονίμως βρίσκεται ένα βήμα παραπάνω από εσάς.

Είχατε μία κακή μέρα στη δουλειά; Η δική του / της ήταν πάντα χειρότερη. Γιαυτό δεν θα σας παρηγορήσει, αλλά θα αρχίσει να μιλάει για το δικό του "δράμα".

* Αλλάζει συμπεριφορά μόλις αισθανθεί ότι σας χάνει. Αλλά για λίγο: μόλις σας «ξαναδέσει», επανέρχεται στις παλιές, κακές συνήθειες.

Οι χειραγωγοί είναι δεξιοτέχνες στο να αντιλαμβάνονται πότε είναι έτοιμο να τους εγκαταλείψει το θύμα τους και αμέσως αλλάζουν συμπεριφορά για να το κρατήσουν. Φτάνουν μάλιστα στο σημείο να απολογηθούν (γενικώς και αορίστως, όμως) αλλά μόλις πετύχουν τον στόχο τους, κατά κανόνα ανακτούν την παλιά συμπεριφορά τους.

Τι να κάνετε

Η κυρία Χέιζ λέει πως αν, όντως, έχετε σχέση με έναν συναισθηματικό χειραγωγό, η αυτοεκτίμησή σας λογικά θα έχει χαθεί. Για να αντιμετωπίσετε την κατάσταση, δοκιμάστε τα εξής:

* Πιστέψτε στον εαυτό σας και ενισχύστε την αυτοεκτίμησή σας. Να δίνετε σημασία σε κάθε τι θετικό που σας λένε άνθρωποι εκτός σπιτιού (π.χ. στη δουλειά σας, η λοιπή οικογένεια και οι φίλοι σας) και να το υπενθυμίζετε συνεχώς στον εαυτό σας. Να επιδιώκετε να σας λένε θετικά πράγματα (π.χ. ρωτήστε τους φίλους σας τι τους αρέσει σε εσάς).

* Καλλιεργήστε την εσωτερική σας γαλήνη. Να αμφιβάλλετε για κάθε τι που σας λέει. Δημιουργήστε γύρω σας μία νοερή «ασπίδα προστασίας», που δεν θα επιτρέπει στα σκληρά λόγια του  της συντρόφου σας να σας πληγώσουν. Και να τον  /την παρατηρείτε σαν να είναι ένας ξένος, παύοντας να αντιδράτε συναισθηματικά στα λόγια του.

* Προσπαθήστε να βελτιώσετε την επικοινωνία σας. Ρωτήστε τον / την αν ενδιαφέρεται να βελτιώσετε την επικοινωνία σας ως ζευγάρι.

Αν συμφωνήσει, αρχίστε λέγοντας «ένιωσα... (π.χ. πληγωμένος / η) όταν εσύ.... (π.χ. ακύρωσες, είπες). Θα προτιμούσα να.... (π.χ. κάνουμε, αλλάξουμε)» και συνεχίστε αναλόγως με τις αντιδράσεις του.

Αν διαφωνήσει ή δείξει εκνευρισμένος / η, σταματήστε αμέσως τη συζήτηση και απομακρυνθείτε. Αν θυμώσει και αρχίσει να αμύνεται, εννοείται ότι θα διακόψετε αμέσως τη συζήτηση, αλλά ταυτόχρονα έχετε πολλά να ρωτήσετε τον εαυτό σας, με πρώτο γιατί βρίσκεστε σε αυτή τη σχέση, κατά την κυρία Χέιζ.