Σημαντικές αλλαγές στον τομέα της αυτοθεραπείας, φέρνουν οι απανωτές εξαγορές και συγχωνεύσεις στη φαρμακευτική αγορά.

Ο τομέας τα τελευταία χρόνια δείχνει σημαντική άνοδο, καλύπτοντας περίπου  το ένα τέταρτο του κύκλου εργασιών των φαρμακείων, προσδίδοντας μια ρευστότητα ικανή να τα κρατήσει σε δραστηριοποίηση, ενόσω καθυστερούν οι πληρωμές από τον ΕΟΠΥΥ.

Αντίστοιχα, οι ασθενείς στρέφονται στην αυτοθεραπεία, αναδεικνύοντας το φαρμακείο ως το αρχικό σημείο της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αξιοποιώντας την κατάρτιση του φαρμακοποιού στην αξιολόγηση αν ένα περιστατικό χρειάζεται παραπομπή σε γιατρό ή μπορεί να αντιμετωπιστεί με κάποιο μη υποχρεωτικά συνταγογραφούμενο φάρμακο.

Και στην περίπτωση που δεν πρόκειται για ασθένεια, ο λόγος έρχεται στο "ευ ζην" που με σκευάσματα που βρίσκονται στο φαρμακείο, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να φροντίζει για τη σωματική του ευεξία, οι μαθητές για την απόδοσή τους σε περιόδους εξετάσεων κλπ.

Με πρόσφατες νομοθετικές απαιτήσεις, το 13% των φαρμάκων αυτών στέλνεται στη λιανική πώληση, προκαλώντας την αντίδραση των φαρμακοποιών οι οποίοι θέτουν θέμα διασφάλισης της αγοράς από ψευδεπίγραφα σκευάσματα ή θέματα αλληλεπιδράσεων για τα οποία είναι απαραίτητη η παρουσία του φαρμακοποιού.

Παράλληλα, στον κλάδο εισέρχονται και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, των οποίων οι κανονιστικές διατάξεις βρίσκονται υπό αναθεώρηση στην Ε.Ε., ενώ σημαντικό ρόλο αρχίζουν να αναλαμβάνουν και τα φυτικά σκευάσματα.

Η αγορά στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, παρά την οικονομική κρίση, το σύνολο των προϊόντων που δεν εμπίπτουν στην υποχρεωτική συνταγογράφηση είναι μια αγορά που κυμαίνεται γύρω στα 890 εκ. ευρώ, με τα αμιγώς ΜΗΣΥΦΑ να απορροφούν περίπου τα 172 εκ. ευρώ και να παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 9,5%, τα συμπληρώματα και τα παρεμφερή προϊόντα που δεν φέρουν ταινία γνησιότητας (εδώ υπάγονται και τα ιατροτεχνολογικά) να ξεπερνούν τα 241 εκ. ευρώ (με αύξηση 14,7%) και τα υπόλοιπα παραφάρμακα ή συμπληρωματικά προϊόντα όπως οι μετρητές σακχάρου, αναλώσιμα, βρεφικά γάλατα και άλλα είδη φαρμακείου να φτάνουν τα 475 εκ. ευρώ εμφανίζοντας αύξηση της τάξης του 13,6%.

Ολόκληρη αυτή η αγορά παρουσίασε αύξηση της τάξης του 13% το 2014 έναντι του 2013, ενώ στην πενταετία 2010-2015 η αύξηση ήταν της τάξης του 45,8%, με τα προϊόντα χωρίς κουπόνι, να αυξάνονται κατά 109,2%!

Στη χώρα μας, τα είδη αυτά απορρόφησαν το 25,9% των προϊόντων φαρμακείου, όταν διεθνώς, το αντίστοιχο ποσοστό κυμαίνεται γύρω στο 10-11%.

Η αγορά διεθνώς

Σύμφωνα με στοιχεία της IMS Health,  η παγκόσμια αγορά των OTC υπολογίζεται σε 114 δισ. δολ (ΜΗΣΥΦΑ σε φαρμακεία και άλλα κανάλια διανομής και φάρμακα "χωρίς κουπόνι"), τα προϊόντα προσωπικής υγιεινής σε 237 δισ. δολ. (είδη στοματικής υγείας, φαρμακευτικά καλλυντικά κλπ), τα είδη φροντίδας ασθενή (ταινίες μέτρησης σακχάρου, μετρητές, φακοί επαφής κλπ) στα 12 δισ. δολ. και τα συμπληρώματα διατροφής (παιδικά γάλατα, σκευάσματα αδυνατίσματος κλπ) στα 222 δισ. δολ.

Συνολικά, η αγορά αυτή κινείται διεθνώς με ποσοστό αύξησης της τάξης του 4,2%, με περισσότερο αναπτυσσόμενα τα είδη για το πεπτικό σύστημα που παρουσιάζουν ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 5,8% και τα παυσίπονα και τα δερματολογικά να έχουν ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 5,4%.

Δεδομένου ότι ο τομέας των ΜΗΣΥΦΑ θεωρείται ιδιαίτερα αναπτυξιακός, η Ένωση της Ευρωπαϊκής Φαρμακευτικής Βιομηχανίας Αυτοθεραπείας AESGP, πραγματοποιεί σήμερα στην Αθήνα διήμερο συνέδριο με τη συμμετοχή εκπροσώπων του κλάδου, των φαρμακοποιών της Ευρώπης, αλλά και παραγόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφορικά με τις τάσεις της αγοράς, αλλά και τη λειτουργία της, συμπεριλαμβανομένων των νέων νομοθετικών παρεμβάσεων.