Η ομοφυλοφιλία αντιμετωπίζεται ακόμα από ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού ως μη φυσιολογική, κρίνοντας με όρους ηθικούς τους ανθρώπους που έλκονται ερωτικά, σεξουαλικά, συναισθηματικά και συντροφικά από ανθρώπους του ίδιου φύλου. Η έλλειψη ψυχολογικής σκέψης και κοινωνικής αποδοχής δημιουργούν συστήματα πεποιθήσεων, που οδηγούν σε φαινόμενα ομοφοβίας, που, όπως και ο ρατσισμός, ο σεξισμός κ τ.λ. απομακρύνουν τους ανθρώπους και δημιουργούν τις προϋποθέσεις να αναπτυχθεί η βία.

Τι είναι η ομοφοβία

Η ομοφοβία περιλαμβάνει μια σειρά από αρνητικές σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές προς τους ανθρώπους που είναι ή θεωρούνται από έναν ομοφοβικό, μη-ετεροφυλόφιλοι, δηλαδή γκέι, λεσβίες, αμφισεξουαλικοί, τρανσεξουαλικοί. Συνήθως η ομοφοβία εκφράζεται ως αντιπάθεια, περιφρόνηση, προκατάληψη, αποστροφή, μίσος και βία.

Τι επιπτώσεις έχουν οι ομοφοβικές επιθέσεις στα θύματα

  • Δημιουργούν αισθήματα μοναξιάς, απομόνωσης και ντροπής και δυσκολεύουν τη δημιουργία μακροχρόνιων σχέσεων.
  • Αναγκάζουν ομοφυλόφιλα άτομα να κρύβουν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, προκειμένου να μη γίνουν θύματα επιθέσεων βίας, εξευτελισμού ή bullying.
  • Δημιουργούν γενικευμένο άγχος και φόβο για το τι θα αντιμετωπίσουν, που μπορεί να επιφέρουν ψυχοσωματικά συμπτώματα και κρίσεις πανικού.
  • Έρευνες έχουν συχετίσει ομοφοβικές επιθέσεις από αγνώστους ή από το περιβάλλον του θύματος με την έναρξη χρήσης ουσιών, καθώς και το bullying με την εγκατάλειψη του σχολείου, προκειμένου να αποφύγουν τον καθημερινό πόνο.
  • Μπορεί να οδηγήσουν σε απόπειρα αυτοκτονίας, που ειδικά σε έφηβα και νεαρά άτομα το ποσοστό πλησιάζει και το 40%.
  • Αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης κάποιας διαταραχής, όπως κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, κοινωνικό άγχος, αγοραφοβία κ.ά.

Πώς να αντιμετωπίσετε μια ομοφοβική επίθεση

  1. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας. Προσπαθήστε να παραμείνετε ήρεμοι και αποφύγετε να απαντήσετε στη βία με βία. Ο φόβος και ο θυμός είναι φυσιολογικά συναισθήματα όταν δεχόμαστε επίθεση. Αγνοήστε τις προκλήσεις και απομακρυνθείτε, εκτός και αν δέχεστε εσείς ή κάποιος άλλος μία σωματική επίθεση. Έχετε κάθε δικαίωμα να υπερασπιστείτε τον εαυτό σας ή τους άλλους.
  2. Αποδεχτείτε τον εαυτό σας. Η ομοφυλοφιλία δεν είναι μία διαταραχή, αλλά σεξουαλικός προσανατολισμός. Αποδεχτείτε ότι έλκεστε ερωτικά, σεξουαλικά, συναισθηματικά και συντροφικά από άτομα του ίδιου φύλου. Αποδεχτείτε τον εαυτό σας και μην προσπαθείτε να τον αλλάξετε. Είστε ένας άνθρωπος με αξία, που μπορεί να αγαπήσει και δεν του αξίζει να τον αντιμετωπίζουν υποτιμητικά εξαιτίας του σεξουαλικού του προσανατολισμού.
  3. Μιλήστε στην οικογένειά σας και στους φίλους σας. Ακόμα κι αν οι ομοφοβικοί είναι μέσα στο οικογενειακό και φιλικό σας περιβάλλον, αντιμετωπίστε τους. Μιλήστε τους και προσπαθήστε να σας καταλάβουν. Μη γίνετε διδακτικοί και μην εστιάσετε στο πώς θα τους μάθετε τι είναι σωστό και τι όχι. Ακόμα κι αν δεν λάβετε την αποδοχή τους, θα έχετε υπερασπιστεί τον εαυτό σας και θα έχετε θέσει τα δικά σας όρια.
  4. Μη φοβάστε. Μπορεί να πέσετε θύμα bullying από αγνώστους. Οι bullies αυτό που ζητούν είναι μια αντίδραση για να καταλάβουν ότι σας ενόχλησαν και να συνεχίσουν. Μην τους δώσετε αυτή την αντίδραση και πιθανότατα θα σταματήσουν. Συνεχίστε την καθημερινότητά σας και μην απομονωθείτε. Μόνο αν αντιμετωπίσετε τον φόβο σας θα διαπιστώσετε ότι μπορείτε να αντεπεξέλθετε. Έτσι θα γεμίσετε αυτοπεποίθηση σε ανάλογα περιστατικά. Να θυμάστε ότι τις περισσότερες φορές οι bullies φοβούνται κάθε τι διαφορετικό, φοβούνται περισσότερο από εσάς.
  5. Μάθετε αυτοάμυνα και καταγγείλετε κάθε ομοφοβική επίθεση. Θα πρέπει να είστε ικανοί να υπερασπίζεστε τον εαυτό σας αν δεχτείτε μια σωματικά επίθεση, ιδιαίτερα αν ζείτε σε μια περιοχή με ομοφοβικές επιθέσεις. Μη διστάσετε να καταγγείλετε στην αστυνομία κάθε τέτοιο περιστατικό, ώστε να υπάρχει καταγεγραμμένο. Συνήθως λειτουργεί αποτρεπτικά, αφού τα περισσότερα ομοφοβικά άτομα που θα ασκήσουν βία είναι εμπλεκόμενα και σε άλλες παραβατικές συμπεριφορές.
  6. Δημιουργήστε έναν υποστηρικτικό κύκλο. Στην πραγματικότητα αυτό που χρειάζεστε είναι ένας κύκλος ανθρώπων, που να νιώθετε ασφάλεια μαζί τους. Μιλήστε σε αυτούς, εκθέστε τον σεξουαλικό σας προσανατολισμό και σκεφτείτε ότι δεν είναι αυτό που σας καθορίζει ως άτομο. Ζητήστε τη βοήθεια και την υποστήριξή τους και θα διαπιστώσετε πόσο σημαντικό είναι να ζούμε σε έναν κόσμο με ανθρώπους που μας αγαπούν και μας αποδέχονται χωρίς προϋποθέσεις.

*Πάτροκλος Παπαδάκης ψυχολόγος