Ένας στους τέσσερις Έλληνες μέσης ηλικίας (23,5%) στερήθηκε τα βασικά το 2015, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα παιδιά μέχρι 17 ετών, ήταν ακόμη μεγαλύτερο, φτάνοντας το 25,7%. Οι ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών, υπέστησαν στερήσεις στα βασικά σε ποσοστό 15,2% την ίδια χρονιά.

Όμως το 52,5% των φτωχών νοικοκυριών αδυνατούν να τραφούν με κρέας, ψάρι, κοτόπουλο ή λαχανικά κάθε δεύτερη μέρα, και η αντίστοιχη αδυναμία εμφανίζεται και στα μη φτωχά νοικοκυριά σε ποσοστό 1,8%

Ακόμη και ο πληθυσμός που δεν είναι φτωχός, ζει σε κατοικία με στενότητα χώρου σε ποσοστό 24,3%.

Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από έρευνα της ΕΛΣΑΤ για την υλική στέρηση και τις συνθήκες διαβίωσης των νοικοκυριών το 2015 με βάση τα εισοδήματα του 2014.

Η µελέτη των δεικτών για τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσµού της χώρας έδειξε ότι η στέρηση βασικών αγαθών και υπηρεσιών (δυσκολία ικανοποίησης έκτακτων οικονοµικών αναγκών, αδυναµία κάλυψης εξόδων για διακοπές µίας εβδοµάδας το χρόνο, αδυναµία διατροφής που να περιλαµβάνει κάθε δεύτερη ηµέρα κοτόπουλο, κρέας ή ψάρι, αδυναµία πληρωµής για ικανοποιητική θέρµανση της κατοικίας, έλλειψη βασικών αγαθών όπως πλυντήριο ρούχων, έγχρωµη τηλεόραση, τηλέφωνο ή αυτοκίνητο, αδυναµία αποπληρωµής δανείων ή αγορών µε δόσεις, δυσκολίες στην πληρωµή πάγιων λογαριασµών), δεν αφορά µόνο το φτωχό πληθυσµό αλλά και µέρος του µη φτωχού πληθυσµού. 

Σύμφωνα με την έρευνα, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, και κυρίως από το 2009 και µετά, παρατηρείται αύξηση της υλικής στέρησης (δηλαδή αύξηση του πληθυσµού που, λόγω οικονοµικών δυσκολιών, στερείται τεσσάρων τουλάχιστον βασικών αγαθών και υπηρεσιών από αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω). Πιο συγκεκριµένα, το ποσοστό του πληθυσµού που αντιµετωπίζει οικονοµικές δυσκολίες µε αποτέλεσµα να στερείται, τουλάχιστον τις 4 από τις 9 συνολικά διαστάσεις της υλικής στέρησης ανέρχεται σε 22,2% το 2015, ενώ το ποσοστό αυτό ήταν 21,5% το 2014, 20,3% το 2013, και 19,5% το 2012.

Η αύξηση του ποσοστού το 2015, σε σχέση µε το 2014, είναι µεγαλύτερη στην περίπτωση των παιδιών ηλικίας έως και 17 ετών (1,9 ποσοστιαίες µονάδες) συγκριτικά µε τις υπόλοιπες ηλικιακές οµάδες. Η υλική στέρηση των παιδιών ηλικίας έως και 17 ετών ανέρχεται για το 2015 σε 25,7%, ενώ το 2005 ήταν 9,9% 

Για τα άτοµα ηλικίας 65 ετών και άνω, το ποσοστό στέρησης το 2015 έχει σηµειώσει µια µικρή µείωση (κατά 0,3 ποσοστιαίες µονάδες) και ανέρχεται σε 15,2%. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2005 ήταν 19,4%.

Στα άτοµα ηλικίας 18 έως 64 ετών το ποσοστό των ατόµων που στερούνται βασικών αγαθών και υπηρεσιών το 2015 ανέρχεται σε 23,5% .

Υλική στέρηση για βασικές ανάγκες - συνθήκες στέγασης 

Τα νοικοκυριά που αντιµετωπίζουν ελλείψεις βασικών ανέσεων, στην κύρια κατοικία κατατάσσονται, κατά καθεστώς ιδιοκτησίας, ως εξής: 

  • 4,9% των νοικοκυριών µε ιδιόκτητη κατοικία µε οικονοµικές υποχρεώσεις (δάνειο, υποθήκη, κλπ.) 
  • 6,2% των νοικοκυριών µε ιδιόκτητη κατοικία χωρίς οικονοµικές υποχρεώσεις (δάνειο, υποθήκη, κλπ.)
  • 8,8% σε ενοικιασµένη κατοικία 
  • 8,9% σε παραχωρηµένη δωρεάν κατοικία 

Το ποσοστό του πληθυσµού που διαβιεί σε κατοικία µε στενότητα χώρου ανέρχεται σε 28,1% για το σύνολο του πληθυσµού, σε 24,3% για τον µη φτωχό πληθυσµό και σε 42,0% για τον φτωχό πληθυσµό.

Το 52,5% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει ότι στερείται διατροφής που περιλαµβάνει κάθε δεύτερη ηµέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των µη φτωχών νοικοκυριών εκτιµάται σε 1,8%. 
• Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνουν οικονοµική αδυναµία να έχουν ικανοποιητική θέρµανση το χειµώνα ανέρχεται σε 29,2%, ενώ είναι 50,8% για τα φτωχά νοικοκυριά και 23,7% για τα µη φτωχά νοικοκυριά.
• Το 87,2% των φτωχών νοικοκυριών και το 44,5% των µη φτωχών δηλώνει οικονοµική δυσκολία να αντιµετωπίσει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους, περίπου, 410 ευρώ.
• Περιβαλλοντικά προβλήµατα από παρακείµενη βιοµηχανία ή προβλήµατα από την κυκλοφορία αυτοκινήτων δηλώνει ότι αντιµετωπίζει το 19,1% των νοικοκυριών, ενώ ποσοστό 13% των νοικοκυριών αναφέρει ως πρόβληµα τους βανδαλισµούς και την εγκληµατικότητα στην περιοχή του.
• Το 52,4% των νοικοκυριών που έχουν λάβει καταναλωτικό δάνειο για αγορά αγαθών και υπηρεσιών, δηλώνει ότι δυσκολεύεται πάρα πολύ στην αποπληρωµή αυτού ή των δόσεων.
• Το 60,9% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει δυσκολία στην έγκαιρη πληρωµή πάγιων λογαριασµών, όπως αυτών του ηλεκτρικού ρεύµατος, του νερού, του φυσικού αερίου, κλπ.
• Το 75,9% των φτωχών νοικοκυριών αναφέρει µεγάλη δυσκολία στην αντιµετώπιση των συνήθων αναγκών του µε το συνολικό µηνιαίο ή εβδοµαδιαίο εισόδηµά του.
Το ελάχιστο µέσο καθαρό µηνιαίο εισόδηµα για την αντιµετώπιση των αναγκών των νοικοκυριών της χώρας ανέρχεται, κατά δήλωσή τους, σε 1.889 ευρώ. Τα φτωχά νοικοκυριά χρειάζονται 1.600 ευρώ, ενώ τα µη φτωχά νοικοκυριά 1.963 ευρώ. 
• Το 21,3% των φτωχών νοικοκυριών, το 7,8% των µη φτωχών νοικοκυριών και το 10,6% του συνόλου των νοικοκυριών δε διαθέτουν ένα τουλάχιστον ΙΧ επιβατηγό αυτοκίνητο, ενώ το 17,9% των φτωχών νοικοκυριών, το 6,0% των µη φτωχών και το 8,4% του συνόλου των νοικοκυριών δε διαθέτουν προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή, αν και το χρειάζονται, λόγω οικονοµικής αδυναµίας.

Στέρηση στην κοινωνική συµµετοχή 
Ως προς την υλική στέρηση που σχετίζεται µε την οικονοµική δυνατότητα κάλυψης βασικών αναγκών σχετικών µε κοινωνικές δραστηριότητες - για άτοµα ηλικίας άνω των 16 ετών - προέκυψαν τα ακόλουθα ευρήµατα: 
• το 18,4% του πληθυσµού δεν έχει την οικονοµική δυνατότητα να συναντιέται (στο σπίτι ή κάπου αλλού) µε φίλους ή συγγενείς για ένα γεύµα ή ένα ποτό τουλάχιστον µια φορά το µήνα.
• το 26,7% του πληθυσµού δεν έχει την οικονοµική δυνατότητα να συµµετέχει τακτικά σε δραστηριότητες, όπως αθλητισµό, σινεµά κ.λπ. Τα αντίστοιχα ποσοστά για το φτωχό και το µη φτωχό πληθυσµό ανέρχονται σε 48,8% και 21,1%.
• το 45,7% του πληθυσµού δεν έχει την οικονοµική δυνατότητα να ξοδεύει χρήµατα για τον εαυτό του ή για κάποιο χόµπι χωρίς να συµβουλευτεί κάποιον άλλον. Το ποσοστό εκτιµάται στο 70,3% για το φτωχό πληθυσµό και στο 39,4% για τον µη φτωχό πληθυσµό. 
• το 10,1% του πληθυσµού δε διαθέτει σύνδεση στο διαδίκτυο για οικιακή χρήση για οικονοµικούς λόγους