Το Εθνικό Σύστημα Υγείας (Ε.Σ.Υ) δημιουργήθηκε προκειμένου να καλύψει τις υγειονομικές ανάγκες των πολιτών της χώρας. Σκοπός του είναι η πρόληψη και η αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων, καθώς και η επανένταξη στο κοινωνικό σύνολο ατόμων που χρησιμοποίησαν τις υγειονομικές του υπηρεσίες. 

Βασική προϋπόθεση για την εξασφάλιση του σκοπού αυτού είναι το κατάλληλα εκπαιδευμένο και επαρκές ανθρώπινο δυναμικό, Ιατρικό Νοσηλευτικό, Διοικητικό, Τεχνικό, Παραϊατρικό. 

Η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών του Ε.Σ.Υ. στηρίζεται πρωτίστως ουσιαστικά στο ανθρώπινο δυναμικό του και κατόπιν φυσικά στον απαραίτητο βιοϊατρικό εξοπλισμό, καθώς και στην ξενοδοχειακή του υποδομή. 

Τα τελευταία δέκα τουλάχιστον έτη, παρατηρείται δυστυχώς μια δραματική μείωση του ανθρώπινου δυναμικού, κυρίως του Νοσηλευτικού, με αποτέλεσμα την ανεπαρκή στελέχωση του Ε.Σ.Υ.. Αξίζει να αναφερθεί ότι, διεθνείς ερευνητές χαρακτηρίζουν το νοσηλευτικό προσωπικό ως το άγρυπνο μάτι των νοσοκομείων, που μπορεί να εξασφαλίσει την ποιότητα και την ασφάλεια της υγειονομικής περίθαλψης των ασθενών. Παρά τη διαπίστωση αυτή, στην χώρα μας κενές οργανικές θέσεις νοσηλευτικού προσωπικού τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παρουσιάζονται σε όλα τα νοσηλευτικά ιδρύματα με συνέπεια η κατάσταση να χαρακτηρίζεται επιεικώς «επικίνδυνη». 

Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και η κοινοτική νοσηλευτική που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν πληθώρα προβλημάτων με την πρόληψη, την εκπαίδευση, αλλά και την αντιμετώπιση καταστάσεων, που δεν χρήζουν τριτοβάθμιας αντιμετώπισης, βρίσκονται ακόμη στα σπάργανα. Κέντρα υγείας αστικού τύπου αρχίζουν δειλά-δειλά να εμφανίζονται με καθυστέρηση ετών. 

Τα κτίρια, όμως, από μόνα τους δεν μπορούν να προσφέρουν φροντίδα σε κανένα νοσηλευόμενο. Αυτό και μόνον αυτό πρέπει να θυμούνται, αφού πρώτα το κατανοήσουν σε όλη του τη διάσταση, οι υπεύθυνοι του Υπουργείου Υγείας. 

Το κατάλληλα εκπαιδευμένο, αλλά και το ανάλογο σε αριθμό ανθρώπινο δυναμικό είναι απαραίτητο για την εύρυθμη λειτουργία οποιουδήποτε κέντρου και αναφερόμαστε, βέβαια, στο νοσηλευτικό δυναμικό που βρίσκεται 24 ώρες το 24ωρο δίπλα στον άρρωστο. 

Χρόνια τώρα, το τριτοβάθμιο σύστημα υγείας ασφυκτιά, προκειμένου να προσφέρει φροντίδα σε περιστατικά που χρήζουν πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, με αποτέλεσμα την πλημμελή, καθυστερημένη και άρα επικίνδυνη φροντίδα ασθενών που πραγματικά πρέπει να αντιμετωπισθούν από τριτοβάθμιο υγειονομικό κέντρο. 

Καθυστέρησαν, δυστυχώς, πολλά χρόνια οι ιθύνοντες του Υπουργείου Υγείας να αντιληφθούν την κατάσταση και έτσι σπεύδουν να ανακοινώσουν επιτέλους τον σχεδιασμό της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για ακόμη μία φορά και εύχομαι όχι μόνο στα χαρτιά. 

Με βάση στοιχεία προερχόμενα από μελέτες στις Η.Π.Α αυξάνεται θεαματικά η θνησιμότητα των ασθενών όταν νοσηλεύονται σε νοσηλευτικά τμήματα όπου η σχέση νοσηλευτών προς ασθενείς είναι 1:8 αντί 1:4 και όταν η σχέση μονίμου προς ορισμένου χρόνου εργασίας νοσηλευτικού προσωπικού δεν είναι η ανάλογη. 

Αλήθεια, τι μπορεί να συμβαίνει στο Ελληνικό Ε.Σ.Υ. όπου ένας και μόνο νοσηλευτής καλείται να αντιμετωπίσει 30 ή και ακόμη 40 ασθενείς στο οκτάωρο του; Τι συμβαίνει όταν Νοσηλευτής με 20 και πλέον έτη, γερασμένος και με πολλά προβλήματα υγείας σωματικά και ψυχικά, αποτέλεσμα του χώρου και του αντικειμένου της εργασίας του, καλείται να έχει κυκλικό ωράριο; Άραγε, πόσοι Έλληνες ασθενείς του Ε.Σ.Υ., αν αποδεχθούμε όσα λένε οι Αμερικάνικες έρευνες για τη χώρα τους φυσικά, ταλαιπωρούνται ή και χάνουν ακόμη την ζωή τους λόγω έλλειψης Νοσηλευτικού προσωπικού; Με ποσά ευρώ κοστολογείται άραγε η ανθρώπινη ζωή, ώστε να καθυστερούν οι προσλήψεις σε νοσηλευτικό προσωπικό; 

Γνωρίζουν, άραγε, οι δεκάδες σύμβουλοι των υπουργείων ότι χρήματα για την πρόσληψη χιλιάδων νοσηλευτών μπορούν να εξασφαλιστούν, αν αυξηθεί η ποιότητα της παρεχόμενης υγειονομικής φροντίδας; Αν οι επιπλοκές και τα δυσμενή συμβάντα μειωθούν; Αν σχεδιασθεί και εξασφαλισθεί η λειτουργία της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας; Αλήθεια, πόσα χρόνια έχει να εφαρμοσθεί η αξιολόγηση των νοσηλευτικών ιδρυμάτων; Πότε επιτέλους θα σχεδιασθούν ή ακόμη καλύτερα θα εφαρμοσθούν και στην χώρα μας διαγνωστικά πρωτόκολλα, ώστε να περιορισθούν διαγνωστικά σφάλματα; Πότε, επιτελούς, θα σταματήσει η χώρα μας να κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της Ε.Ε. όσον αφορά την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας; (28η μεταξύ 31 χωρών σύμφωνα με έρευνα του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για την βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργασίας!). 

Η κατάσταση όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας, αλλά και της παρεχόμενης νοσηλευτικής φροντίδας μέσα στους χώρους του Ε.Σ.Υ., κυρίως λόγω της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού είναι απαράδεκτη και συγκρίνεται δυστυχώς με ανάλογες συνθήκες τριτοκοσμικών χωρών. 

Ας σεβαστούμε επιτέλους τα λόγια του αείμνηστου καθηγητού Κωνσταντίνου Γαρδίκα: Να γίνουμε σοβαροί, να σταματήσει ο αφόρητος κομματισμός, να ξαναβρούν οι λέξεις την πραγματική τους έννοια, να πούμε στο λαό τι μπορεί να του προσφέρει η Πολιτεία ... 

Δημαγωγία δεν σηκώνει η Υγεία.

*Ο κ. Δημήτρης Πιστόλας είναι Α΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος