Η ύπαρξη τόσο πολλών προδιαθεσικών παραγόντων κινδύνου για την εμφάνιση σεξουαλικής δυσλειτουργίας και η σημασία αυτής για την πρόληψη και την πρώιμη διάγνωση νοσημάτων, όπως είναι η στεφανιαία νόσος και ο σακχαρώδης διαβήτης, καθιστά απαραίτητο τον διαγνωστικό έλεγχο για την ξεκάθαρη αναγνώριση της αιτίας αλλά και της βαρύτητας της ΣΔ, που με τη σειρά του είναι απαραίτητος παράγοντας και για την ορθή αντιμετώπισή της.

Όπως εξηγεί ο Δρ Πέτρος Δρέττας, χειρουργός ουρολόγος – ανδρολόγος, διευθυντής στο Ανδρολογικό Πειραιά, ο βασικός διαγνωστικός έλεγχος περιλαμβάνει:

  1. Ιατρικό και σεξουαλικό ιστορικό - πώς, πότε, υπό ποιές συνθήκες εμφανίστηκε το πρόβλημα.
  2. Κλινική εξέταση ιδιαίτερα έξω γεννητικών οργάνων, μαστών και προστάτη.
  3. Δυναμικό υπερηχογράφημα (triplex) πέους με πρόκληση στύσης.
  4. Ορμονικός έλεγχος βιοδιαθεσίμης τεστοστερόνης  και προλακτίνης.

Πρόκειται για έναν απλό, ανώδυνο και γρήγορο εργαστηριακό έλεγχο, που μπορεί να αναγνωρίσει την αιτία για το μεγαλύτερο ποσοστό ΣΔ σε έναν άνδρα. Κατά περίπτωση και ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό ή τα ευρήματα από τον προηγούμενο έλεγχο, συμπληρωματικές εξετάσεις μπορεί να κριθούν απαραίτητες. Τέτοιες μπορεί να είναι:

  1. Απεικονιστικός και βιοχημικός έλεγχος του προστάτη
  2. Καρδιολογικός έλεγχος, echo καρδιάς
  3. Απεικονιστικός έλεγχος μεγάλων αγγείων - triplex αγγείων κάτω άκρων
  4. Ειδικός ενδοκρινολογικός έλεγχος

«Γίνεται, λοιπόν, κατανοητό ότι στη σύγχρονη αντιμετώπιση των ανδρολογικών προβλημάτων η συνεργασία διαφορετικών αλλά πάντα εξιδεικευμένων ιατρικών ειδικοτήτων είναι όχι μόνο απαραίτητη αλλά μερικές φορές σωτήρια» επισημαίνει ο κ. Δρέττας.

Θεραπευτικές επιλογές

Η θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας είναι υπόθεση του  ειδικού. «Και όταν αναφερόμαστε στον όρο θεραπεία, εννοούμε την απαλλαγή του άνδρα από την κατάσταση αυτή και την επιστροφή του στη προηγούμενη ζωή του, πάντα με σεβασμό στις προσδοκίες του και στις δυνατότητες του» εξηγεί ο διαπρεπής ειδικός.

Θεραπευτικές λύσεις υπάρχουν πολλές και η επιλογή θα πρέπει να γίνεται πάντα σε συνεργασία του ανδρολόγου με τον πάσχοντα, μιας και η προσθήκη του άγχους της θεραπείας στο άγχος της ΣΔ μόνο τα αντίθετα αποτελέσματα μπορεί να έχει. Θεραπευτικές επιλογές μπορεί να είναι:

  1. Φάρμακα από το στόμα. Οι αναστολείς φωσφοδιεστεράσης αποτελούν μια εξαιρετική επιλογή για την αντιμετώπιση και την θεραπεία της ΣΔ. Όμως ο τρόπος χορήγησης - συνεχόμενη ή κατ’ επίκληση χορήγηση - ο συνδυασμός τους με άλλα φάρμακα, το χρονικό «παράθυρο» χορήγησης και οι παρενέργειές τους προϋποθέτουν βαθιά γνώση, εμπειρία και προσοχή από τον γιατρό.
  2. Ενδοπεϊκές ενέσεις. Η συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση, αν και έχει δεχθεί μεγάλη κριτική, αποτελεί αναμφίβολα ένα ισχυρό και αποτελεσματικό θεραπευτικό μέσο στην αντιμετώπιση της στυτικής διαταραχής. Αν και πολύ συχνά αναφέρεται σαν θεραπευτικό μέσο «δεύτερης γραμμής», μερικές φορές αποτελεί την πρώτη αγωγή που χορηγείται στους άντρες, π.χ. μετά την ριζική προστατεκτομή για καρκίνο του προστάτη ή όταν ο άντρας βρίσκεται αντιμέτωπος με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα άγχους, τα οποία πρώτα καταστρέφουν τον μηχανισμό της στύσης. Στις μέρες μας οι ενδοπεϊκές ενέσεις γίνονται με ανώδυνο τρόπο , με πολύ χαμηλά ποσοστά παρενεργειών, ενώ ό ασθενής εκπαιδεύεται να τις κάνει μόνος του, εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο τον αυθορμητισμό στην ερωτική του ζωή.
  3. Κρουστικά κύματα. Η μέθοδος αυτή αποτελεί ό,τι νεώτερο στη θεραπεία της ΣΔ. Η τεχνική βασίζεται στη θεωρεία της νεοαγγειογένεσης, σύμφωνα με την οποία ο τραυματισμός ενός αγγείου οδηγεί στην ενεργοποίηση ενός μηχανισμού, για την δημιουργία νέων αγγείων, ώστε να παρακαμφθεί το πρόβλημα. Η τεχνικά αυτή χρησιμοποιείται με επιτυχία εδώ και αρκετά χρόνια στην καρδιοχειρουργική. Στην ανδρολογία έχει βρει τον δρόμο της τα τελευταία 4-5 χρόνια με μεγάλη επιτυχία , πάντα σε συγκεκριμένους ασθενείς, για τους οποίους υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις.
  4. Χειρουργική αντιμετώπιση. Η χειρουργική αντιμετώπιση της ΣΔ αποτελεί εδώ και χρόνια την τελική λύση στο πρόβλημα και συχνά τη μόνη λύση σε ασθενείς, οι οποίοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να ακολουθήσουν φαρμακευτική αγωγή. Οι χειρουργικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι δύο: η τοποθέτηση πεϊκής πρόθεσης και η αγγειοχειρουργική του πέους. 

Στην τοποθέτηση πεϊκής πρόθεσης τα σηραγγώδη σώματα ενισχύονται με εξελιγμένους πλαστικούς κυλίνδρους, η στύση ξεκινά μόνη της, όπως και στο φυσιολογικό πέος, αλλά την τελική σκληρότητα τη δίνει ο ίδιος ο άνδρας μέσω μιας βαλβίδας, η οποία βρίσκεται πίσω από τους όρχεις. Η εκσπερμάτιση και ο οργασμός του άνδρα παραμένουν τα ίδια, αν όχι καλύτερα, μιας και πολλοί ασθενείς αναφέρουν καλύτερο έλεγχο της εκσπερμάτισής τους. Είναι χειρουργείο ημέρας – ο ασθενής φεύγει από το νοσοκομείο την ίδια ημέρα ή το αργότερο την άλλη μέρα το πρωί.

Η αγγειοχειρουργική του πέους αποτελεί ένα από τα τελευταία «όπλα» στην αντιμετώπιση της ΣΔ. Στην περίπτωση αυτή, ανάλογα με τον ασθενή, ή αυξάνεται η παροχή αίματος στο πέος μέσω της τοποθέτησης stent στα τροφοφόρα αγγεία του οργάνου, ή διακόπτεται η λανθασμένη  ή  νοσούσα αποροή του αίματος από το πέος, μέσω του φλεβοαποφρακτικού μηχανισμού.