Τα νέα, ανησυχητικά ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS) από Βρετανούς επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Λάνκαστερ και χαρακτηρίστηκαν "τρομακτικά σοκαριστικά".

Και παρόλο που ακόμη δεν έχει αποδειχτεί ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί ή επιδεινώνει το Αλτσχάιμερ, πολλοί ισχυρίζονται ότι, όντως, αυτά τα δύο συνδέονται. Τα τοξικά νανοσωματίδια του αέρα μπορούν να διεισδύσουν - μέσω της μύτης και του νευρικού συστήματος - στον ανθρώπινο εγκέφαλο και, μάλιστα, σε μεγάλες ποσότητες.

Σύμφωνα με την επικεφαλής ερευνήτρια, καθηγήτρια Barbara Maher, αφού εξέτασαν εγκεφαλικούς ιστούς 37 νεκρών ανθρώπων ηλικίας από 3 έως 92 ετών, που είχαν ζήσει στις πόλεις του Μάντσεστερ και του Μεξικό, βρήκαν άφθονα μικροσωματίδια μαγνητίτη, που προέρχονται από βιομηχανική και άλλη ρύπανση. Έχουν μέγεθος περίπου 150 νανόμετρα (δισεκατομμυριοστά του μέτρου), όταν μια ανθρώπινη τρίχα έχει πάχος 50.000 νανόμετρα.

«Μετά από αυτά τα ευρήματα θα πρέπει να ξεκινήσουμε να ερευνούμε κατά πόσο ανακαλύψαμε έναν δυνητικά πολύ σημαντικό περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Τώρα πια έχουμε κάθε λόγο να κάνουμε επιδημιολογικές έρευνες και τεστ τοξικότητας, καθώς αυτά τα σωματίδια είναι τόσα πολλά, εκατομμύρια ανά γραμμάριο εγκεφαλικού ιστού, και οι άνθρωποι εκτίθενται σε αυτά» δήλωσε η Dr Maher. 

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι η ρύπανση του αέρα προκαλεί περίπου τρία εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως. Τώρα η προσοχή αρχίζει να στρέφεται στο κατά πόσο επιβαρύνει τον εγκέφαλο, αυξάνοντας τον κίνδυνο για άνοια, ψυχικές παθήσεις, μειωμένη νοημοσύνη κ.ά.

Ο μαγνητίτης, ένα ορυκτό του σιδήρου, θεωρείται άκρως τοξικός, καθώς, μεταξύ άλλων, δημιουργεί ελεύθερες ρίζες, προκαλώντας οξειδωτικό στρες και διαταράσσοντας τη λειτουργία των κυττάρωνΗ αφύσικη συσσώρευση μετάλλων στον εγκέφαλο είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του Αλτσχάιμερ. Μια πρόσφατη μελέτη συσχέτισε ειδικά τον μαγνητίτη με τη ζημιά που παρατηρείται στους εγκεφάλους των ασθενών, καθώς φαίνεται αυτός να αυξάνει την τοξικότητα των πλακών της πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδούς, οι οποίες αποτελούν το χαρακτηριστικό σημάδι της νευροεκφυλιστικής ασθένειας.

Σωματίδια μαγνητίτη μπορούν να σχηματισθούν με φυσικό τρόπο από τον σίδηρο που υπαρχει μέσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο, όμως αυτά είναι μικρά και σε σχήμα κρυστάλλου. Αντίθετα, εκείνα που προέρχονται από τη ρύπανση του αέρα, είναι πολύ μεγαλύτερα και σφαιρικά. Οι ερευνητές βρήκαν τουλάχιστον 100 μεγάλα σωματίδια μαγνητίτη προερχόμενα από ρύπανση, για κάθε ένα μικρό σωματίδιο μαγνητίτη βιολογικής προέλευσης. 

Παράλληλα εντοπίστηκαν σωματίδια κι άλλων μετάλλων, μη βιολογικής προέλευσης, όπως πλατίνας, κοβαλτίου και νικελίου, προϊόντα και αυτά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.