Σε μείζον θέμα εξελίσσεται το ζήτημα της πατέντας για την ελληνική αγορά φαρμάκου καθώς, με βάση τις αλλαγές που προβλέπει το μνημόνιο, χιλιάδες φάρμακα θα βρεθούν εκτός προστασίας, με αποτέλεσμα την άμεση δραστική μείωση της τιμής τους! Μάλιστα κύκλοι της αγοράς αναφέρουν πως περί το 80% των on patent φαρμάκων, που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή, κυρίως από το δίκτυο των φαρμακείων, χάνει την προστασία πατέντας κατά 2-3 χρόνια νωρίτερα, γεγονός το οποίο προβληματίζει ιδιαίτερα τις μητρικές των πολυεθνικών εταιρειών. 

Σύμφωνα με την ισχύουσα έως σήμερα νομοθεσία, η πατέντα αφορούσε στην τελική μορφή του κυκλοφορούντος φαρμάκου. Ο νόμος προέβλεπε αρχικά την προστασία της πατέντας της δραστικής, αλλά οι εταιρείες κατάφερναν, με βελτιώσεις επί του τελικού παραγόμενου φαρμάκου, να παρατείνουν τη διάρκεια της προστασίας. Με τους Νόμους 3984 του Ιουνίου 2011 και 4052 του Μαρτίου 2012 προβλεπόταν η μείωση της τιμής για τα σκευάσματα που έχαναν την πατέντα, αλλά η οποία αφορούσε στη δραστική ουσία. 

Σήμερα με την καθιέρωση ως χρόνου προστασίας αποκλειστικής κυκλοφορίας για ένα φάρμακο την «περίοδο προστασίας των δεδομένων» (data protection period), ο χρόνος της αποκλειστικότητας ενός φαρμάκου περιορίζεται πολύ, καθώς αφορά μόνο στα δέκα χρόνια, στα οποία η πρόσβαση στον φάκελο που περιέχει στοιχεία για τη δραστική (χημική ένωση, κλινικές έρευνες) ήταν απαγορευμένη. Η δεκαετία αυτή δεν είναι ίδια με τον χρόνο που μπορεί να καταφέρει μια εταιρεία να προστατεύσει την αποκλειστικότητα του φαρμάκου της και η οποία είναι μερικά χρόνια μεγαλύτερη. Κι αυτό γιατί οι εταιρείες, μελετώντας νέα δεδομένα, προχωρούσαν σε βελτιώσεις στο τελικό προϊόν κι έτσι κατάφερναν της επέκταση της αποκλειστικότητας.    

Πλέον αυτή η επέκταση δεν παρέχεται και επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των φαρμάκων, η οποία κυκλοφορεί διεθνώς, έχει ξεπεράσει την προστασία των δεδομένων της, τότε αναμένεται μείωση της τιμής. Ο νέος νόμος προβλέπει συγκεκριμένα μείωση της τιμής κατά 50%, όμως αυτή η μείωση αφορά στην τιμή που είχε το σκεύασμα κατά την ημερομηνία λήξης της προστασίας δεδομένων. Επειδή λοιπόν έχουν περάσει κάποια χρόνια και η τιμή έτσι κι αλλιώς έχει διολισθήσει (υπενθυμίζουμε πως στην Ελλάδα μόνο το 2010 υπήρξε οριζόντια μείωση σε όλα τα φάρμακα η οποία ήταν κατά μέσο όρο περίπου 23%), εκτιμάται πως κατά περίπτωση η τιμή των on patent  φαρμάκων θα χάσουν το 20-30% της τιμής τους. 
Αυτό από τη μια μεριά αυτό ευνοεί τη διατήρηση της φαρμακευτικής δαπάνης  χαμηλότερα και μειώνει το κόστος θεραπείας για τους ασφαλισμένους όμως από την άλλη δημιουργεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στον κλάδο. Το να χαθεί η πατέντα πχ δυο χρόνια νωρίτερα σημαίνει σημαντικές απώλειες για τις πολυεθνικές οι οποίες θα δουν το σκεύασμά τους σε μια χώρα να «υποτιμάται» επηρεάζοντας και τις τιμές σε άλλες χώρες, αφού η Ελλάδα είναι χώρα αναφοράς. Μάλιστα όπως αναφέρουν εκπρόσωποι φαρμακευτικών, τα τελευταία χρόνια που ένα φάρμακο εξακολουθεί να κυκλοφορεί ως «προστατευμένο», είναι και τα πλέον επιτυχημένα εμπορικά. Άρα το ενδεχόμενο απόσυρσης σημαντικών φαρμάκων σε περίπτωση που χάσουν την πατέντα τους βάση του νέου νόμου 

Μια τελευταία παράμετρος που θα πρέπει να επισημανθεί είναι αυτή που αφορά τα γενόσημα. Μια εταιρεία παραγωγής γενοσήμων δεν έχει πρόσβαση στους φακέλους των φαρμάκων όσο βρίσκονται σε καθεστώς data protection.  Έτσι όταν λήξη αυτή η περίοδος υπάρχει πρόσβαση και αφού λήξει και η πατέντα μετά από λίγα χρόνια μπορεί να κυκλοφορήσει το γενόσημο. Όμως πολλές εταιρείες μπορούν μέσα στο εργαστήριο να «σπάσουν» την πατέντα νωρίτερα κι έτσι με το που αίρεται το καθεστώς προστασίας δεδομένων, άμεσα να βγει στην αγορά αντίγραφο στην πολύ χαμηλή τιμή βέβαια του 32,5% που είχε το on patent φάρμακο πριν «εκπέσει» σε off patent. Μάλιστα πληροφορίες αναφέρουν ότι αυτό έχει συμβεί και στην ελληνική αγορά, αν και η κυκλοφορία κάποιων τέτοιων γενοσήμων είναι σήμερα παράνομη. Όμως αν ο νόμος ισχύσει η κυκλοφορία είναι απόλυτα νόμιμη.