Η έλευση της ανοσο-ογκολογίας χαρακτηρίζεται ως επιστημονικό "θαύμα" στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Ειδικά σε "δύσκολες" μορφές, όπως είναι ο καρκίνος του πνεύμονα και όχι μόνο.

Τι εννοούμε, όμως, όταν μιλάμε για ανοσο-ογκολογία; "Το παίζουμε μικροί Θεοί και ξαναξυπνάμε το ανοσοποιητικό" εξήγησε σε συνέντευξη τύπου ο καθηγητής παθολογίας - ογκολογίας Κωνσταντίνος Συρίγος.

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως και, δυστυχώς, αν και παρατηρείται μείωση στα περιστατικά, ειδικά οι γυναίκες δεν κόβουν το κάπνισμα, βάζοντας την υγεία των πνευμόνων τους σε κίνδυνο.

Ένας ανοσοθεραπευτικός παράγοντας "στοχεύει" μέχρι και 30 διαφορετικά ογκολογικά νοσήματα και με δυο ή τρία χρόνια θεραπείας εξασφαλίζει μακροχρόνια ανταπόκριση, δηλαδή ίαση, σε "φονικούς" μεταστατικούς καρκίνου.

Ο κ.Συρίγος ανέφερε χαρακτηριστικά την περίπτωση του Τζίμυ Κάρτερ στις ΗΠΑ, που παίρνει ανοσο-ογκολογικό φάρμακο και στα 92 του ζει με μελάνωμα στον εγκέφαλο και στο συκώτι.  

Το ακόμη πιο εντυπωσιακό, δε, είναι ότι η χορήγηση αυτών των φαρμάκων δεν είναι ισόβια. Ο ασθενής θα τα παίρνει πιθανόν για μια διετία και στη συνέχεια, για όσο ζήσει, το ανοσοποιητικό του θα ανταποκρίνεται. 

Ο γενικός γραμματέας ΕΟΠΕ, ογκολόγος - παθολόγος Ιωάννης Μούντζιος επεσήμανε, βέβαια, ότι ένας στους πέντε ασθενείς ανταποκρίνεται και αναφέρθηκε στο φάρμακο pembrolizumab, παρουσιάζοντας ενθαρρυντικά ευρήματα επιστημονικών μελετών. Το καρκινικό κύτταρο "φρενάρει", ξεφεύγοντας από την "επιτήρηση" του ανοσοποιητικού. 

"Ανεπιθύμητες ενέργειες; Ναι, έχει, γιατί πάει σε όλα τα όργανα, προκαλώντας όλες τις παρενέργειες σε -ίτιδα, θυρεοειδίτιδα, κολίτιδα, παγκρεατίτιδα, αλλά είναι διαχειρίσιμες. Βέβαια το κόστος αυτών των θεραπειών είναι πάρα πολύ υψηλό, αλλά χάρη σε αυτές οι ασθενείς ζουν ως και δέκα χρόνια. Φανταστείτε τι μπορούν να κάνουν αυτά τα φάρμακα, αν δοθούν σαν 1ης γραμμής, αντί για χημειοθεραπεία" είπε με ενθουσιασμό ο κ. Μούντζιος.

Τα προβλήματα

Πέρα από το αστρονομικό κόστος και τις παρενέργειες (καθότι είναι κι αυτές οι θεραπείες τοξικές, αν και με άλλο τρόπο από τη χημειοθεραπεία) υπάρχουν κι άλλα ζητήματα.

Το γεγονός ότι "δουλεύουν" στο 25% των πασχόντων και ότι, καθώς δεν υπάρχουν βιοδείκτες, δεν ξέρουν οι γιατροί από πριν σε ποιους θα έχουν αποτέλεσμα και σε ποιους όχι. Ο απαραίτητος βιοδείκτης μετριέται στον καρκινικό ιστό, εξέταση που στην Ευρώπη κοστίζει 500 ευρώ και δεν αποζημιώνεται από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Στη χώρα μας το ΦΕΚ με τους βιοδείκτες επιτρέπει σε γενικούς γιατρούς να γράφουν όσους βιοδείκτες θέλουν, αλλά στους καθ' ύλην αρμόδιους ογκολόγους επιτρέπει να γράφουν μόλις δύο, κάτι που, όπως εξήγησαν οι διακεκριμένοι Έλληνες επιστήμονες στη συνέντευξη τύπου, αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία.

Υπάρχει και η λύση της εξατομικευμένης θεραπείας με τροποιημένα Τ-λεμφοκύτταρα, τα οποία λαμβάνονται από τον ίδιο τον ασθενή. Αυτό γίνεται μόνο σε ένα κέντρο στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ, όπως είπε ο κ. Συρίγος και οι αρμόδιοι αναζητούν πού μπορεί να γίνει το δεύτερο στην Ευρώπη - πιθανόν Μιλάνο ή Φρανκφούρτη.

"Το κόστος είναι τεράστιο, αλλά για αυτούς που λειτουργεί, το ίδιο το ανοσοποιητικό τους θεραπεύει τον καρκίνο" είπε ο καθηγητής.

Για τους ανοσοθεραπευτικούς παράγοντες, όπως το pembrolizumab, που, ήδη, έχει έγκριση στο μελάνωμα και στον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα σαν 2ης γραμμής θεραπεία, μετά τη χημειοθεραπεία, έρχεται μέσα στο 2017 η έγκριση για θεραπεία 1ης γραμμής (ακολουθούν και άλλες μορφές καρκίνου, όπως κεφαλής τραχήλου και ουροδόχου κύστεως).