Προκειμένου το Εθνικό Σύστημα Υγείας, οποιασδήποτε χώρας, να ανταπεξέλθει στις νέες οικονομικές απαιτήσεις που προκύπτουν (γήρανση του πληθυσμού,  μεταναστευτικό κτλ) θα πρέπει να αγκαλιάσει την αυτοφροντίδα και μαζί με τους υπόλοιπους κοινωνικούς εταίρους (φαρμακοποιούς, ιατρούς, φαρμακοβιομηχανία και πολίτες) να την αναγάγει ως βασικό μοχλό της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Για να συμβεί αυτό σύμφωνα, πρέπει όλοι οι κοινωνικοί εταίροι να βρουν μια κοινή φωνή.  Το παράδειγμα από τη Μεγάλη Βρετανία, δείχνει πώς η πρωτοβουλία της φαρμακοβιομηχανίας να δημιουργήσει το Self-CareForum, όπου ιατροί, φαρμακοποιοί, φαρμακοβιομηχανία και πολίτες αγκαλιάζουν και προωθούν την αυτοφροντίδα, υπό την ομπρέλα και υποστήριξη του NHS, έχει σημαντικά αποτελέσματα.  Στο πλαίσιο αυτό:
•    η φαρμακοβιομηχανία προωθεί προγράμματα ενημέρωσης του κοινού για το πώς να προασπίσει την υγεία του ώστε να μην αρρωστήσει, και αν συμβεί αυτό για το πώς και πόσο χρόνο πρέπει να χρησιμοποιεί τα ΜΗΣΥΦΑ.
•    Οι ιατροί συμβουλεύουν τους ασθενείς τους ότι στις περιπτώσεις όπου αντιμετωπίζουν ελαφρά συμπτώματα υγείας, είναι το ίδιο ασφαλές να επισκεφτούν τον φαρμακοποιό, αντί τους ίδιους.
•    Οι φαρμακοποιοί αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερες πρωτοβουλίες στη Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, εντός του φαρμακείου, και σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου απαιτείται ιατρική συμβουλή καθοδηγούν άμεσα τον ασθενή.
•    Η Πολιτεία αναγνωρίζει την συνεισφορά της αυτοφροντίδας και μάλιστα θέσπισε την «Εβδομάδα Αυτοφροντίδας» με ειδικές εκδηλώσεις σε όλη την Βρετανική επικράτεια.

Παράλληλα όμως, ο φαρμακοποιός πρέπει να ξεχάσει το ρόλο του ως απλός διακομιστής φαρμάκων και να εστιάσει στη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας των ασθενών του, για την οποία έχει όλες τις κατάλληλες επιστημονικές γνώσεις.  Ήδη, φαρμακοποιοί στην Ιρλανδία, επέκτειναν της υπηρεσίες του φαρμακείου τους προκειμένου να εξυπηρετήσουν ασθενείς με συμπτώματα υψηλής πίεσης που αδυνατούσαν να βρουν γιατρό, είτε λόγω φορτωμένου προγράμματος, είτε επειδή δε μπορούσαν να απουσιάσουν από το χώρο εργασίας. Τα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας ήταν συγκλονιστικά καθώς:
•    100% των ασθενών εξέφρασαν την εμπιστοσύνη τους προς το φαρμακοποιό.
•    Το 99% δήλωσαν ότι έλαβαν το ίδιο επίπεδο υπηρεσιών που θα έπαιρναν αν επισκέπτονταν έναν ιατρό.
•    Το 94% είπαν ότι το ραντεβού που έκλεισαν με τον φαρμακοποιό ήταν πιο ευέλικτο σε σχέση με το καθημερινό τους πρόγραμμα (δουλειά, οικογένεια κτλ) και πολύ ευκολότερο από αυτό με τον ιατρό.
•    Το 97% δήλωσαν ότι επιθυμούν να συνεχίσουν αυτή τη παρακολούθηση μέσω το φαρμακείου.
•    Το 91% των ερωτηθέντων δήλωσαν απόλυτα ικανοποιημένοι (10/10) από αυτή την υπηρεσία.

Σε ότι αφορά την αυτοφροντίδα στη Γαλλία, τοπική έρευνα όπου συμμετείχαν πολίτες, ιατροί και φαρμακοποιοί, έδειξε ότι:
•    55% των Γάλλων ασθενών δυσκολεύονται να κλείσουν επίσκεψη με τους ιατρούς.
•    80% των Γάλλων πολιτών έχουν ανατρέξει στην αυτοθεραπεία το τελευταίο χρόνο.
•    79% των Γάλλων πολιτών είναι ενήμεροι για την ανάγκη αναδιάρθρωσης του Εθνικού Συστήματος Υγείας της χώρας τους.

•    80% των Γάλλων, έπειτα από συμβουλή του φαρμακοποιού, κατέφυγαν σε θεραπεία με ΜΗΣΥΦΑ προκειμένου να αντιμετωπίσουν ελαφρά προβλήματα υγείας, χωρίς να αναζητήσουν τη συμβουλή του ιατρού.
•    Η προώθηση της αυτοφροντίδας μπορεί να εξοικονομήσει έως και €1,6 δις. το χρόνο στο Γαλλικό Σύστημα Υγείας.

Στη χώρα μας, η ΕΦΕΧ δημιούργησε το Μανιφέστο Αυτοφροντίδας στο οποίο περιλαμβάνεται η πάγια θέση της Ένωσης ότι τα ΜΗΣΥΦΑ πρέπει να διατίθενται αποκλειστικά από το χέρι φαρμακοποιού, ενώ προτείνει την δημιουργία  Διεύθυνσης Αυτοφροντίδας στον ΕΟΦ, με αντικείμενο:
•    Το θεσμικό πλαίσιο προώθησης της αυτοφροντίδας
•    Την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας πάνω στην αυτοφροντίδα
•    Την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην ανάπτυξη της αυτοφροντίδας.
•    Την επένδυση στην αυτοφροντίδα σαν αναπόσπαστο μέρος επιμορφωτικών προγραμμάτων υγείας
•    Τη καθιέρωση προγραμμάτων στήριξης πρωτοβουλιών για την αυτοφροντίδα από τρίτους. 

Ο κ. Γιώργος Δόκιος είναι γενικός διευθυντής της Ένωσης Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης (ΕΦΕΧ)