Ανοδικά έκλεισε και το 2016 η αγορά συνταγογραφούμενων φαρμάκων, με τα τελευταία στοιχεία να αναδεικνύουν για μία ακόμη φορά το «ανίκητο» της διαδικασίας της υποκατάστασης. Μιας διαδικασίας η οποία κατάφερε παρά την εξοικονόμηση κατά 134 εκατ. ευρώ από τη μείωση των τιμών, να οδηγήσει σε άνοδο τη συνολική αγορά συνταγογραφούμενων εξωνοσκομειακών φαρμάκων κατά περίπου 30 εκατ. ευρώ (δεν συμπεριλαμβάνονται τα φάρμακα του νόμου 3816). 
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία που βασίζονται στην ανάλυση των δεδομένων της QuintilesIMS , αποδεικνύεται ότι το 2016  μέσω των μειώσεων στις τιμές των φαρμάκων, η εξωνοσκομειακή αγορά σε τιμές λιανικής πώλησης, έδειξε συνολικά να μειώνεται κατά 134 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή η άνοδος του όγκου, αύξησε την αγορά κατά περίπου 80 εκατ. ευρώ και επίσης η αλλαγή στο μίγμα των συνταγογραφούμενων φαρμάκων προκάλεσε μία επιπλέον αύξηση κατά περίπου 84 εκατ. ευρώ. Το αποτέλεσμα ήταν τελικά η αγορά να αυξηθεί κατά 30 εκατ. ευρώ όπως αναφέραμε. 

Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι και το 2015, ενώ η υποχώρηση στις τιμές των φαρμάκων οδήγησε σε μείωση των πωλήσεων κατά περίπου 72 εκατ. ευρώ, την ίδια στιγμή υπήρξε  άνοδος της συνολικής αγορά κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ κυρίως λόγω της υποκατάστασης η οποία υπερκάλυψε την «απώλεια».
Σύμφωνα λοιπόν με τα συγκεκριμένα στοιχεία, πέρυσι, σημειώθηκε άνοδος του όγκου πωλούμενων φαρμάκων στα ελληνικά φαρμακεία η οποία ήταν της τάξης των 2,1%. Αντίστοιχα και σε τιμές λιανικής σημειώθηκε αύξηση περίπου 1% με το τζίρο των φαρμάκων (τιμές λιανικής), συνταγογραφούμενων και μη, να κυμαίνεται λίγο χαμηλότερα από τα 3,7 δις. ευρώ. Θα ανέμενε κανείς ότι λόγω της μείωσης των τιμών ο τζίρος θα υποχωρούσε, όμως τελικά αυτό δεν επαληθεύτηκε, γεγονός το οποία αποτελεί μία ιδιαίτερα αρνητική παράμετρο στο εγχείρημα της Κυβέρνησης να περιορίσει τη δαπάνη μέσα από τις μειώσεις τιμών. 

Να αναφέρουμε ακόμη ότι με βάση την κατηγοριοποίηση της QuintilesIMS, το μερίδιο σε αξία των πρωτότυπων φαρμάκων εντός προστασίας διαμορφώθηκε πέρυσι στο 29%, των μη προστατευόμενων πρωτότυπων στα 29,5%, των γενοσήμων στο 23,5% ενώ στο 18% υπολογίστηκε το μερίδιο άλλων σκευασμάτων (σ' αυτά περιλαμβάνονται και τα εμβόλια). Επίσης το 92% της αγοράς των φαρμάκων αυτών είναι αποζημιωνόμενα. 

Φάρμακα-Τιμές Χονδρικής
Εξετάζοντας τώρα την αγορά σε τιμές χονδρικής, φαίνεται με βάση την ανάλυση της QuintilesIMS ότι η συνολική αγορά φαρμάκου διαμορφώθηκε στα 2,7 δις. ευρώ σημειώνοντας όπως αναφέραμε άνοδο κατά 1% σε σχέση με το 2015, ενώ κινήθηκε με μικρή μέση ετήσια πτώση της τάξης του 0,5% την τελευταία 3ετία και κατά 4,9% κατ’ έτος την τελευταία 6ετία. Απομονώνοντας δε τα αποζημιωνόμενα φάρμακα, σε τιμές χονδρικής, αυτά είχαν συνολική αξία της τάξης των 2,49 δις. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 1,2% σε σχέση με το 2015, ενώ κινήθηκαν ανοδικά με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 0,4% στην τριετία. Βέβαια η αγορά των αποζημιωνόμενων φαρμάκων έχει παρουσιάσει  μέση ετήσια μείωση της τάξης του 3,9% στην εξαετία. 

Στα αποζημιωνόμενα φάρμακα επίσης, φαίνεται πως η αγορά των γενοσήμων κατάφερε να σημειώσει άνοδο σε αξία το 2016 σε σχέση με το 2015 κατά περίπου 5%, με μέση άνοδο κατ’ έτος στην τριετία 6,6% ενώ οριακά στο σύνολο της εξαετίας η μέση ετήσια άνοδο ήταν μόλις 0,5%. Αντίθετα, τα πρωτότυπα, προστατευόμενα και μη, παρέμειναν σταθερά σε αξία το 2016, υποχωρώντας ελαφρά κατά περίπου 1% κατ έτος στην τριετία και κατά περίπου 5% στην εξαετία. 

Από πλευράς πωλήσεων με βάση τον όγκο, συνολικά στην αγορά φαρμακείων πέρυσι διακινήθηκαν περίπου 379 εκατ. τεμάχια, τα οποία ήταν κατά 2% περισσότερα έναντι του 2015, ενώ κινούνταν με ετήσιο ρυθμό ανόδου της τάξης του 1% τα τρία τελευταία χρόνια. Φαίνεται όμως, ότι στην εξαετία ο όγκος των φαρμάκων σημείωσε μικρή μέση ετήσια πτώση της τάξης του 1%. Όσον αφορά ειδικότερα στα αποζημιωνόμενα φάρμακα, συνολικά το 2016 παρουσιάστηκε αύξηση του όγκου πάνω από 3% στα 303 εκατ. τεμάχια μια αύξηση η οποία ξεκίνησε ήδη από το 2014 και μάλιστα στην τριετία έχουμε συνολικά μέση ετήσια άνοδο της τάξης του 1,5%, ενώ στην εξαετία η μέση άνοδος είναι της τάξης του 0,7%. Δηλαδή παρά την κρίση, η  συνταγογράφηση κινήθηκε σε σημαντικά υψηλά επίπεδα. 

Την ίδια στιγμή, με βάση το καθεστώς προστασίας, στα αποζημιωνόμενα φάρμακα σε τιμές χονδρικής διαπιστώνουμε αύξηση κατά 12,3% στο όγκο των γενοσήμων το 2016 σε σχέση με το 2015. Η συγκεκριμένη κατηγορία παρουσίασε μέση ετήσια άνοδο της τάξης του 12% στη τριετία και κατά περίπου 10% στην εξαετία. Αντίθετα, τα πρωτότυπα σκευάσματα, προστατευμένα ή μη, παρέμειναν στα ίδια επίπεδα από πλευράς όγκου το 2016, ενώ τόσο σε επίπεδο τριετίας όσο και εξαετίας σημείωσαν μικρή μέση ετήσια υποχώρηση της τάξης του 1,3%. 

Ο συνδυασμός των προηγούμενων καταγραφών αποδεικνύει λοιπόν, ότι ενώ τα γενόσημα κινήθηκαν αρκετά καλά από πλευράς όγκου,  και μάλιστα χωρίς να αυξήσουν σημαντικά το μερίδιο τους από πλευράς αξίας, την ίδια στιγμή, τα πρωτότυπα δεν φαίνεται να έχασαν μερίδια παραμένοντας ψηλά στις επιλογές συνταγογράφησης. Στο γεγονός αυτό λοιπόν αποτυπώνεται και η δυναμική που παρουσιάζει η διαδικασία της υποκατάστασης και η οποία δεν μπορεί να αναχαιτιστεί μέσα από την τιμολογιακή πολιτική των μειώσεων, ειδικά στα φθηνά σκευάσματα.