Οι νέες επιστημονικές εξελίξεις στην αντιμετώπιση του καρκίνου σηματοδοτούν, εν μέρει, το τέλος της χημειοθεραπείας, τουλάχιστον σε ορισμένες κατηγορίες ασθενών.

Όπως είπαν παθολόγοι ογκολόγοι σε συνέντευξη τύπου για την ανοσοθεραπεία, πρόκειται για μια καινοτόμο θεραπευτική αγωγή στην αντιμετώπιση του προχωρημένου καρκίνου του πνεύμονα, μια θεραπεία ορόσημο.

Ειδικότερα οι ανοσοθεραπευτικοί παράγοντες, που πρόσφατα εντάχθηκαν στο αντικαρκινικό "οπλοστάσιο", καταργούν την χορήγηση χημειοθεραπείας σε κάποιους ασθενεις, που, ούτως ή άλλως, δεν τους χρειάζεται.

Οι ασθενείς αυτοί με μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΜΚΠ) εντοπίζονται με την βοήθεια βιοδεικτών και τα αποτελέσματα, σύμφωνα με τους γιατρούς, είναι εντυπωσιακά. Πρόκειται για την εξέταση του βιοδείκτη PD-L1 στην 1η & 2η γραμμή του ΜΜΚΠ, που θα δώσει στους επαγγελματίες υγείας την δυνατότητα να επιλέξουν την θεραπεία που είναι πιο κατάλληλη για κάθε ασθενή. 

Η εξέταση του εν λόγω βιοδείκτη γίνεται, ήδη, σε πολλά παθολογοανατομικά εργαστήρια σε όλη τη χώρα.

Ο ρόλος των βιοδεικτών

Οι βιοδείκτες είναι βιολογικά μόρια, που βρίσκονται, μεταξύ άλλων, στα κύτταρα. Υποδεικνύουν μια φυσιολογική ή παθολογική διαδικασία, μια κατάσταση ή μια νόσο. Διακρίνονται σε προγνωστικούς δείκτες (χαρακτηριστικά επιθετικότητας της νόσου) και προβλεπτικούς δείκτες (προβλέπουν την αναμενόμενη ανταπόκριση του κάθε ασθενούς σε συγκεκριμένη θεραπευτική αγωγή - σύγχρονη "εξατομικευμένη θεραπεία").

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Το 2012 σε όλο τον κόσμο περισσότεροι άνθρωποι πέθαναν από καρκίνο του πνεύμονα από ό,τι από τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του μαστού και του προστάτη συνολικά (στοιχεία Globocan 2012).

Η εισαγωγή θεραπειών-στόχων και η χρήση των βιοδεικτών επέτρεψε την εξατομίκευση της θεραπείας του ΜΜΚΠ, σημειώνοντας σημαντική πρόοδο στην θεραπεία του. Από 15% επιβίωση στο έτος, με την ανοσοθεραπεία αγγίζουμε το 45% και η ανταπόκριση στα φάρμακα έχει μεγάλη διάρκεια. Αντίθετα στη χημειοθεραπεία οι ασθενείς μπορεί να υποτροπιάσουν γρήγορα.

Οι ομιλητές παρουσίασαν στοιχεία από τη μελέτη ΚΕΥΝΟΤΕ-024, αλλά και μελέτες που δείχνουν ότι οι ασθενείς, που εκφράζουν τον βιοδείκτη PD-L1, έχουν 4,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να ανταποκριθούν σε θεραπεία 2ης γραμμής του ΜΜΚΠ με ανοσοθεραπεία

Για τον καρκίνο του πνεύμονα υπάρχουν στην Ελλάδα δύο εγκεκριμένες ανοσολογικές θεραπείες, το nivolumab και το pembrolizumab, που καταργούν την ικανότητα του καρκινικού κυττάρου να ξεγελά το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού. 

Επί του παρόντος αποζημίωση από τον ΕΟΠΥΥ για τους βιοδείκτες δεν υπάρχει - εξετάζεται αυτή την περίοδο από το ΚΕΣΥ. Ωστόσο η εταιρία MSD τρέχει ένα πρόγραμμα κάλυψης ροής εξετάσεων του βιοδείκτη PD-L1, σε περίπου 10 νοσοκομεία πανελλαδικά. 
Στα ιδιωτικά εργαστήρια η συγκεκριμένη εξέταση κοστίζει περίπου 300 -350 ευρώ.