Το χρηματο - οικονομικό Management  αφορά τον προγραμματισμό, την παρακολούθηση, την ανάλυση και αξιολόγηση των οικονομικών ροών και μεγεθών, στην κατεύθυνση του ορθού σχεδιασμού.

Πρακτικά περιλαμβάνει κάθε πτυχή της καθημερινής λειτουργίας του νοσοκομείου και εξειδικεύεται στη Λογιστική, τον Προϋπολογισμό, τη Χρηματοδότηση και τον Σχεδιασμό.

Η χρηματοδότηση μπορεί να έχει την υφιστάμενη μορφή ή να λειτουργεί με βάση το Pay by Performance. 

Ο Προϋπολογισμός συντάσσεται κατά Τμήμα με λογιστική υποστήριξη, ενώ ο σχεδιασμός της κατανομής πρέπει να γίνεται με υπευθυνότητα στη βάση λογοδοσίας για την αιτιολόγηση της κατανομής των πιστώσεων. 

Μακρο- και Μικρο- επίπεδο Προϋπολογισμού
Η Κεντρική Διοίκηση προσδιορίζει το ύψος της Χρηματοδότησης, στη συνέχεια το Υπουργείο Υγείας και  η Υγειονομική περιφέρεια προσδιορίζουν το  ύψους Προϋπολογισμού ανά Νοσοκομείο και στο εσωτερικό του Νοσοκομείου γίνεται ο προσδιορισμός  του  ύψους του Προϋπολογισμού ανά Τμήμα.
Εντούτοις, η σύνδεση της χρηματοδότησης βάσει δημοσιονομικής δυνατότητας με την αμοιβή του νοσηλίου ανά περίπτωση, θα μπορούσε να δώσει αποτελεσματικότερους προϋπολογισμούς, μέσω του base rate ενός συστήματος DRG's. 
Παράλληλα, είναι απαραίτητο να συνυπολογίζονται το κόστος διοίκησης, σίτισης, πλυντηρίου, εργαστηρίων, ραδιολογίας, χειρουργικής, το κόστος του ιατρικού προσωπικού, του νοσηλευτικού και άλλου προσωπικού, μαζί με πρόσθετες χρεώσεις, σε συνδυασμό με ακριβά προϊόντα όπως φάρμακα προσθετικά αίμα.

Κατά Τμήμα Προϋπολογισμός- Αρχιτεκτονική
Για τον ανά τμήμα προϋπολογισμό, το νοσοκομείο χωρίζεται σε κέντρα κόστους, τα οποία είναι ταυτόχρονα κέντρα υπευθυνότητας, αντίστοιχα με την λειτουργική - οργανωτική δομή. Τελικά είναι τα τμήματα αναφοράς για τον ασθενή. Και ενδιάμεσα είναι όλα όσα παράγουν ή παρέχουν υπηρεσίες κατ΄ εντολή του κέντρου αναφοράς Και όλα τα υποστηρικτικά τμήματα, λογίζονται ως ενδιάμεσα.
Τα κέντρα κόστους διακρίνονται σε τελικά και ενδιάμεσα, αντίστοιχα με τη λογιστική διάκριση. Τα ενδιάμεσα κλείνονται λογιστικά και επιμερίζονται στα τελικά, ανάλογα με τον αριθμό εντολών.
Τα υποστηρικτικά κλείνονται επίσης στα τελικά, αναλογικά με εσωτερικούς συμφωνημένους δείκτες.

Ο προϋπολογισμός στο Κέντρο Κόστους
Εδώ, υπολογίζεται κατ΄ αρχήν το άμεσο κόστος με το υγειονομικό υλικό (Ειδικό & Γενικό) τα φάρμακα  και τις επισκευές εξοπλισμού. Ως έμμεσο κόστος λαμβάνονται υπόψιν η διοικητική υποστήριξη, η καθαριότητα, θέρμανση και οι γενικές συντηρήσεις.
Το κόστος των ενδιάμεσων κέντρων κόστους, επιμερίζεται τελικά, αναλογικά με τον αριθμό πράξεων που αυτά διέταξαν, κι έτσι μπορεί να ελεγχθεί η προκλητή ζήτηση εξετάσεων.

Λογιστική αποτύπωση
Η λογιστική αποτύπωση περιλαμβάνει τον προϋπολογισμό του κύριου κέντρου κόστους και τα δευτερεύοντα κέντρα κόστους, τις παρακλινικές Διαγνωστικές Πράξεις, τις ειδικές παρεμβατικές πράξεις, τα χειρουργεία. Στο άμεσο κόστος υπολογίζεται το υγειονομικό υλικό (Ειδικό & Γενικό), τα φάρμακα και οι επισκευές εξοπλισμού. Στο έμμεσο κόστος η διοικητική υποστήριξη, η καθαριότητα, η θέρμανση και οι γενικές συντηρήσεις.

Budgeting and Clinical Governance 
Όμως για την κλινική διακυβέρνηση του νοσοκομείου, στον προϋπολογισμό του κάθε  τμήματος είναι απαραίτητη η ανάλυση κόστους/ οφέλους. Για την εξυπηρέτηση αυτής της ανάλυσης, χρειάζονται τα ιστορικά των ασθενών προκειμένου η Οικονομική και κλινική ανάλυση και είναι στοχευμένη. Χρειάζεται ανάπτυξη της εσωτερικής επικοινωνίας στο νοσοκομείο τόσο εντός του  τμήματος, αλλά και διατμηματικά, καθώς και με τους ασθενείς. Καθοριστικό στοιχείο εδώ, αποτελεί η αξιολόγηση ρίσκου, η ανάπτυξη στρατηγικής και η αξιολόγηση μέσω ελέγχου, μαζί με στοχευμένη ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού.

Αυτονομία ή Λογοδοσία Κέντρου Κόστους;
Η ανάπτυξη μηχανισμού ελέγχου γνωστού εκ των προτέρων και με διαφανή λειτουργία είναι απαραίτητη.
Η αντικειμενικότητα και η ακρίβεια, η συνέπεια στο χρόνο και στους στόχους, καθώς και τα σαφή όρια εξουσίας των λειτουργών, είναι τα βασικά στοιχεία του αποτελεσματικού ελέγχου. Η δόμηση και ανάπτυξη αυτού του μηχανισμού είναι εφικτή και στο υφιστάμενο πλαίσιο.
Η αυτονομία του τμήματος, που σημαίνει απόφαση, δεν μπορεί να αυξάνεται και αναπτύσσεται ως κίνητρο για την επιτυχία. Αντίθετα, η αυτονομία του τμήματος πρέπει να, υφίσταται όμως δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε απόλυτο βαθμό. Η σχέση τμήματος και κεντρικής οικονομικής υπηρεσίας πρέπει να παραμένει ισχυρή και κρίσιμη για την επιτυχή πορεία του προϋπολογισμού.

Pay by Performance: ο συνδετικός κρίκος
Για την κατάρτιση αποτελεσματικών προϋπολογισμών στο νοσοκομείο, χρειάζεται η χρηματοδότηση να προχωρήσει από το δυαδικό κεντρικό μοντέλο στην κατανομή πόρων μέσω DRGs και στη χρηματοδότηση βάσει αποτελέσματος.
Ο προϋπολογισμός θα πρέπει να συνδέεται με την παραγωγή και τα έσοδα που προκύπτουν από αυτήν στον συνολικό προϋπολογισμό του Νοσοκομείου. Η κατανομή των πιστώσεων να γίνεται μέσω προϋπολογισμού Κατά Τμήμα με την ανάλογη λογιστική υποστήριξη.
Για τον σχεδιασμό χρειάζεται κοστολόγηση βάσει των DRGs, των δεικτών ελέγχου του νοσοκομείου και με έλεγχο στην προϊστάμενη αρχή.

* H κ. Αναστασία Μπαλασοπούλου είναι διοικήτρια του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου