Η μακροζωία, και κυρίως αυτή που συνοδεύεται και από καλή ποιότητα ζωής, δεν μπορεί παρά να είναι το ζητούμενο όλων μας. Σωστή διατροφή, άσκηση, χαλάρωση… είναι μόνο μερικές από τις μεθόδους που ο καθένας χρησιμοποιεί ώστε να αυξήσει τις πιθανότητές του να παρατείνει το προσδόκιμο επιβίωσης. Τι παραπάνω κάνουν ωστόσο οι κάτοικοι στην Ικαρία και βρίσκονται ανάμεσα στις 5 περιοχές του πλανήτη με τον μακροβιότερο πληθυσμό;

Μεγάλο μέρος της απάντησης βρίσκεται στα ευρήματα της έρευναςΙΚΑΡΙΑ”, τα πλήρη αποτελέσματα της οποίας αναμένεται να ανακοινωθούν κατά τη διάρκεια του διεθνούς Συνεδρίου τίτλο: “Μακροζωία: Ένας ρεαλιστικός στόχος” που θα λάβει χώρα στις 8-9 Σεπτεμβρίου, στην Αθήνα.

Αυτό που έχει ενδιαφέρον ωστόσο είναι πως στις παρατηρήσεις που έγιναν στο πλαίσιο της επιστημονικής έρευνας είχε αναφερθεί 400 χρόνια πριν και ο Αρχιεπίσκοπος Σάμου, Ιωσήφ Γεωργιρήνης, ο οποίος και σε βιβλίο του που εκδόθηκε το 1678 στο Λονδίνο, επιστρέφοντας από την Σάμο, περιέγραψε την κατάσταση στα νησιά Σάμος, Νικαριά, Πάτμος και Όρος Άθω.

Πιο συγκεκριμένα στις παρατηρήσεις του για την Ικαρία, οι οποίες μάλιστα πρόσφατα δημοσιεύθηκαν και στο επιστημονικό περιοδικό Nature, έγραφε: “Τα πλέον αξιοσημείωτα πράγματα της νήσου αυτής είναι ο αήρ και το ύδωρ, τα οποία είναι τόσο υγιεινά ώστε να καθιστούν τους κατοίκους πολύ μακροβίους. Είναι επομένως, πολύ συνηθισμένο το φαινόμενον να συναντήσει κανείς εις αυτήν ανθρώπους εκατοντούτεις, πράγμα που είναι πολύ εκπληκτικό, όταν λάβει κανείς υπ’όψιν την σκληραγωγημένην ζωήν που διάγουν… Προ της ορισμένης ώρας του φαγητού, είναι αδύνατον να βρεθεί άρτος, σε όλην την νήσον. Ολίγον μόνον προ αυτής, λαμβάνουν την αναγκαία ποσότητα σίτου, την αλέθουν εις τον χειρόμυλον, ψήνουν την ζύμην εις μίαν πλακωτήν πέτραν, και αφού ψηθεί, ο αρχηγός της οικογένειας μοιράζει την ψημένην αυτήν ζύμην κατά ίσα μέρη εις τα μέλη της οικογενείας. Αν, δε, παρευρίσκεται κανείς ξένος, του προσφέρεται μερίδιον, που αφαιρείται από τους άλλους κατ’ αναλογίαν… Νερώνουν τον οίνον κατά το εν τρίτον… Η δίαιτα τους είναι πτωχή, όμως τα σώματα τους είναι εύρωστα και σκληραγωγημένα και οι άνθρωποι γενικώς είναι μακρόβιοι”.

Και προσθέτει: “ Και ζουν ως να πιστεύουν ότι δεν πρόκειται να επιζήσουν μέχρι της επομένης ημέρας. Ευχαριστημένοι που κατορθώνουν να αντιμετωπίσουν τις στοιχειώδεις ανάγκες της ημέρας. Αυτή είναι η εικόνα της μικράς νήσου, της πτωχότερης και όμως της ευτυχέστερης από όλες τις άλλες του Αιγαίου Πελάγους”.

Όπως αναφέρει η Δρ Παναγιώτα Πιέτρη, Καρδιολόγος, Διευθύντρια Μονάδα Υπέρτασης στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών “οι παρατηρήσεις του Αρχιεπισκόπου Σάμου, πριν από 400 χρόνια, είναι σήμερα πιο επίκαιρες από ποτέ”, αφού και επιστημονικά πλέον έχει επιβεβαιωθεί ότι ο δρόμος προς τη μακροζωία περνά μέσα από την υγιεινή και λιτή διατροφή, την καθημερινή άσκηση, τη μείωση του άγχους, τις κοινωνικές συναναστροφές, την εξωστρέφεια, το αναπτυγμένο αίσθημα αλληλεγγύης, αλλά και ένα καλό φυσικό περιβάλλον, όπως αυτό της Ικαρίας.

Η μελέτη Ικαρία

Πριν από 8 χρόνια η Ικαρία (ή Νικαριά), το μικρό νησί των 8.423 κατοίκων στο βορειοανατολικό Αιγαίο μπήκε στη λίστα με τις 5 περιοχές του πλανήτη με τους μακροβιότερους κατοίκους.

Ο ενθουσιασμός που ακολούθησε της ανακοίνωσης ωστόσο οδήγησε και στην γέννηση της ιδέας για την διεξαγωγή επιδημιολογικής μελέτης στο νησί με κύριο σκοπό την διερεύνηση των ιδιαίτερων δημογραφικών, κοινωνικών, περιβαντολλογικών και γονιδιακών χαρακτηριστικών που δίνουν στους κατοίκους της Ικαρίας το πολυπόθητο προνόμιο της μακροζωίας.

“Η μελέτη ‘ΙΚΑΡΙΑ’, που οργανώθηκε και διεξάγεται τα τελευταία χρόνια στο νησί έχει, ως τώρα, δώσει σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο ζωής, τις συνήθειες, τις ιδιαίτερες περιβαντολλογικές συνθήκες που επικρατούν στο νησί καθώς και για τα ποσοστά εμφάνισης καρδιαγγειακών και άλλων νοσημάτων συναφών με την γήρανση” αναφέρει  ο Καθηγητής Καρδιολογίας κ. Χριστόδουλος Στεφανάδης, τονίζοντας παράλληλα ότι τα αποτελέσματα της μελέτης έτυχαν αναγνώρισης από τον διεθνή τύπο και από μεγάλα έγκριτα επιστημονικά περιοδικά μέσα από πλήθος δημοσιεύσεων.

Η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε όσπρια, λαχανικά, φρούτα και ψάρια, η προτίμηση στην κατανάλωση ελληνικού καφέ, η μέτρια κατανάλωση κρασιού, η καθημερινή άσκηση, τα μειωμένα επίπεδα άγχους, τα χαμηλά ποσοστά κατάθλιψης, η συντροφικότητα, η συμμετοχή σε κοινωνικές εκδηλώσεις, είναι μερικές από τις συμπεριφορές που είναι κοινές για νέους και ηλικιωμένους κατοίκους του νησιού και που σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα γεωφυσικά χαρακτηριστικά του τόπου συμβάλουν στην επίτευξη της μακροζωίας.